معمار تفکر ایرانی و اسلامی + فیلم

به گزارش ایکنا از آذربایجان شرقی، محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار فرزند حاج میرآقا خشکنابی که خود از اهل ادب بود در تبریز چشم به جهان گشود. تولد شهریار متقارن با انقلاب مشروطیت بود و در سال 1285 هجری شمسی در روستای خشکناب نزدیک بخش قره چمن متولد شد. کریم الطبع و با ایمان بود وی در سال 1313 در قم بدرود حیات گفت. محمدحسین تحصیل را در مکتب خانه قریه زادگاهش با گلستان سعدی، نصاب قرآن و حافظ آغاز کرد و نخستین مربی او مادرش و سپس مرحوم امیر خیزی بود. ایام کودکی شهریار با جنبش آزادی خواهان مشروطه به رهبری ستارخان و باقرخان همراه بود. وی در کودکی با قرآن و دیوان حافظ آشنا شد و پس از تحصیلات مقدماتی حوزوی به تهران رفت و وارد مدرسه دارالفنون شد. شهریار جوان، سپس وارد مدرسه طب شد، ولی پس از 5 سال تحصیل، در پی حادثه عاشقانه ای بدون اخذ مدرک دکتری، تهران و دانشکده را ترک کرد و در خراسان وارد خدمت دولتی شد. این شاعر عارف پس از مدتی دوباره به تهران باز گشت و این بار در بانک کشاورزی مشغول به کار شد.

این شاعر ایرانی غزل های دلنشین بسیاری سروده است که اثر زیبایش در وصف مولای متقیان حضرت امیرالمؤنین علی(ع) است با مطلع «علی ای همای رحمت تو چه آیتی خدا را.» از نمونه بارز این اشعار است. همچنین منظومه ترکی «حیدر بابا» که نام کوهی در زادگاهش است هم از زیباترین اشعار شهریار به زبان مادری او است. هنگامی که انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) در بهمن 1357 پیروز شد، او با همان روحیه دینی و ذهنیّت صاف و روشن خود، از انقلاب و به دنبال آن از دفاع مقدس دفاع کرد. استاد شهریار سرانجام به دنبال کسالتی، بیستم آذر 1366 در بیمارستان بستری شد و با وجود معالجه موقت در 27 شهریور 1367، به ابدیت پیوست. وی در روز دوشنبه 28 شهریورماه در مقبره الشعرای تبریز به خاک سپرده شد.

غلامعلی حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نشست علمی «شهریار، شاعر مردم ایران» در تبریز اظهار کرد: بیشتر مردم، اشعار کهن شهریار را پسندیده و خوانده اند، اما شهریار شاعری نبود که درهای شعر خود را به روی شعر نو و نوآوری ببندد و آن را نفی کند.

وی افزود: شهریار نه تنها با شعر نو بیگانه نبود، بلکه درباره آن نظریه پردازی کرده و در مکتب های شعری بحث می کرد، با شاعران نوپرداز معاصر خود نیز ارتباط داشت و از جمله با هوشنگ ابتهاج رابطه نزدیکی داشت و درواقع همه او را قبول دارند.

حدادعادل با اشاره به پیوند شهریار با باورهای دینی و مذهبی مردم ایران، گفت: شهریار با عموم مردم ایران در اعتقادات مذهبی، دینی و معنوی هم نوا و هم داستان بود و در مقابل عامه ملت خود قرار نداشت؛ از این رو در اشعارش درباره پیامبر اسلام(ص)، امام حسین(ع) و امیرالمومنین(ع) سروده هایی دارد.

وی ادامه داد: شهریار در شعر خود ارادتش به اهل بیت(ع) را به روشنی بیان کرده و این پیوند عمیق با باورهای مردم، یکی از وجوه مهم شخصیت ادبی او به شمار می رود.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی بیان کرد: شهریار، شاعری ترک زبان بود و به زبان ترکی افتخار می کرد و بهترین اشعار خود را به این زبان سرود، اما در عین حال زبان فارسی را نیز عزیز می داشت.

وی افزود: شهریار توجه داشت که زبان فارسی در طول قرن ها مردم ایران را با وجود گویش ها و زبان های مختلف به یکدیگر پیوند داده است، از این رو، در وجود او دلبستگی به هر 2 زبان ترکی و فارسی جمع شده بود. برای مردم ایران موضوع این نیست که شهریار فارس است یا ترک، بلکه او شاعری متعلق به همه مردم ایران است.

حدادعادل با اشاره به علاقه رهبر شهید انقلاب به اشعار شهریار، اظهار کرد: ایشان به شعر فارسی و ترکی شهریار علاقه زیادی داشتند و از شعرهای او لذت می بردند و به ویژه روحیه و مردانگی شهریار پس از انقلاب و مواضع او در آن دوره مورد توجه ایشان بود. رهبر شهید انقلاب، منظومه حیدربابایه سلام را برای من می خواندند و درباره ظرافت های آن توضیح می دادند و سبک شهریار را تحلیل می کردند.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادامه داد: پس از درگذشت شهریار نیز مراسمی در تهران به یاد او از سوی رهبر شهید انقلاب برگزار شد و من به نمایندگی از ایشان در این مراسم سخنرانی و پیام ایشان را بیان کردم.

وی با اشاره به نامگذاری بنیاد پژوهشی شهریار، گفت: زمانی که در تبریز تصمیم گرفتیم فعالیت ادبی انجام دهیم، در فرهنگستان به این نتیجه رسیدیم که بنیاد خود را به نام شهریار مزین کنیم. اگر کسی بپرسد در تبریز چه می خواهید انجام دهید، پاسخ این است که می خواهیم راه شهریار را ادامه دهیم؛ همان گونه که زبان ترکی و ادبیات شعر و ادب ترکی و فارسی در وجود شهریار جمع شده بود و نوعی اعتدال و پیوند ایجاد کرده بود، ما نیز می خواهیم این رویکرد را در بنیاد شهریار ادامه دهیم.

حدادعادل تاکید کرد: در بنیاد شهریار به زبان ترکی توجه داریم و تحقیق و تحصیل به این زبان را جایز می دانیم و آن را یکی از ذخایر زبانی ایران بزرگ به شمار می آوریم. به میلیون ها انسانی که به زبان ترکی تکلم می کنند، احترام می گذاریم و معتقد هستیم که این زبان باید تقویت شود، درباره آن کتاب نوشته و شعر سروده شود و وظیفه ما نیز پاسداری از آن است.

نصیر پایگذار شاعر و ادیب، نیز در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از آذربایجان شرقی، شهریار را یکی از چهره های ماندگار شعر ایران دانست و با اشاره به جایگاه شعر کلاسیک اظهار کرد: ادبیات ایران بدون نام هایی مانند فردوسی، سعدی، حافظ و شهریار، بخش مهمی از هویت و اعتبار خود را از دست می دهد.

وی با بیان اینکه شعر کلاسیک همچنان ظرفیت های گسترده ای برای ارتباط با مخاطب دارد، افزود: پس از ظهور شعر نو و جریان های جدید ادبی، شعر کلاسیک از بین نرفت و همچنان جایگاه خود را حفظ کرد؛ زیرا وزن، قافیه، موسیقی کلمات و ساختار ویژه شعر کلاسیک، ظرفیت هایی هستند که نمی توان به سادگی جایگزینی برای آنها پیدا کرد.

پایگذار ادامه داد: غزل و قصیده تنها قالب هایی برای کنار هم قرار گرفتن کلمات نیستند؛ در آنها نوعی موسیقی و هندسه وجود دارد که از پیوند وزن، قافیه، واژه و معنا شکل می گیرد و همین ویژگی باعث شده است آثار شاعران بزرگ در طول قرن ها همچنان خوانده و شنیده شوند.

وی با اشاره به جایگاه شهریار در این میان گفت: شهریار از آن جهت اهمیت دارد که توانست در عین بهره گیری از ظرفیت های شعر کلاسیک، زبان و تجربه شخصی خود را وارد شعر کند و ارتباطی عمیق با مخاطب برقرار سازد.

var player = videojs('player_864916_4403055',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4403055',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4403055"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4403055"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); انتهای پیام