بیش از 70 درصد آثار «جشنواره تئاتر مقاومت» به دو جنگ اخیر پرداخته اند

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست رسانه ای بیستمین جشنواره بین المللی تئاتر مقاومت با هدف تشریح جزئیات و برنامه های این رویداد با حضور محمد کاظم تبار، دبیر جشنواره و جمعی از دست اندرکاران آن امروز 25 شهریور در تالار مشاهیر مجموعه تئاترشهر برگزار شد.

کاظم تبار با اشاره به هم زمانی برگزاری این دوره از جشنواره با جنگ تحمیلی سوم اظهار کرد: عنوان جشنواره مقاومت با مفهوم رزمندگی و مقاومت پیوند خورده است و این دوره نیز در شرایطی برگزار شد که کشور با جنگ تحمیلی سوم مواجه بود. سال گذشته فعالیت های جشنواره با برگزاری نشست خبری آغاز شد و نشست افتتاحیه دوره جاری در پارک ملی هوافضا برگزار شد که با توجه به شرایط و موقعیت این مجموعه، می توان گفت این برنامه از نخستین و آخرین رویدادهای فرهنگی و هنری برگزارشده در آن مکان بود.

دبیر جشنواره تئاتر مقاومت افزود: پس از آغاز جشنواره، در هفته مقاومت رویداد نمایشی امتداد مقاومت برگزار شد. این رویداد با حوادث دی ماه هم زمان شد و با وجود شرایط پیش آمده، بخش های مختلف آن مطابق زمان بندی اعلام شده برگزار شد. در ادامه نیز بخش افق مقاومت در برنامه جشنواره قرار گرفت و کارگاه های تولیدمحور این بخش در استان های مختلف شکل گرفت. بخشی از برنامه های این کارگاه ها نیز با حوادث و تحولات همان مقطع زمانی هم زمان شد، اما تلاش شد روند فعالیت ها متوقف نشود و برنامه های پیش بینی شده تا حد امکان ادامه پیدا کند.

کاظم تبار با اشاره به گستردگی بخش افق مقاومت بیان کرد: این بخش در 11 استان و طی 20 دوره برگزار شد و حاصل فعالیت کارگاه های تولیدمحور افق مقاومت، تولید 47 نمایش بود که در 9 استان کشور و طی 70 ماه به مرحله اجرا رسید. این آثار در شهرها و استان های مختلف روی صحنه رفتند و اجرای آنها تا پایان برنامه های پیش بینی شده ادامه پیدا کرد. برگزاری این بخش با هدف ایجاد جریان مستمر تولید و اجرای آثار نمایشی در حوزه مقاومت انجام و تلاش شد ظرفیت های مختلف تئاتری در استان ها درگیر این فرآیند شوند.

با شروع جنگ، فعالیت جشنواره متوقف نشد

دبیر جشنواره تئاتر مقاومت مهم ترین ویژگی این دوره را برگزاری آن در شرایط جنگی دانست و گفت: نکته اصلی جشنواره در این دوره، برگزاری آن در میانه جنگ بود. زمانی که مهلت فراخوان متون بخش صحنه ای به پایان رسید، کشور وارد مرحله جدیدی از جنگ تحمیلی سوم شد. با شروع جنگ، فعالیت جشنواره نیز متوقف نشد و تلاش کردیم وظیفه خود را در حوزه فرهنگ و هنر ادامه دهیم و سنگر تئاتر را حفظ کنیم. یکی از مهم ترین اتفاقات این دوره نیز آن بود که بیش از 70 درصد آثار رسیده به جشنواره، به موضوع جنگ تحمیلی دوم و سوم و مسائل مرتبط با شرایط روز کشور پرداخته اند.

وی ادامه داد: از همان آغاز جنگ، در کنار ادامه فعالیت های اجرایی، تلاش کردیم شرایطی ایجاد کنیم که اتفاقات و تجربه های این دوره به موضوعی برای تولید آثار نمایشی تبدیل شود. حتی جلسه جمع بندی بخش صحنه ای جشنواره در شرایطی برگزار شد که صدای انفجار و پدافند شنیده می شد. با این حال، نگاه ما این بود که اتفاقی که در حال تجربه آن هستیم، باید در آثار هنری بازتاب پیدا کند و نتایج و تجربه های آن برای این دوره و دوره های بعدی جشنواره مورد استفاده قرار گیرد. در همین راستا تولید هشت نمایشنامه با عنوان هشت صحنه از جنگ رمضان در دستور کار قرار گرفت که قرار است در هفته آینده از این آثار رونمایی شود.

کاظم تبار همچنین از آماده شدن مجموعه ای از روایت های مرتبط با جنگ خبر داد و اظهار کرد: در این دوره 255 روایت از جنگ رمضان گردآوری شده است که خروجی آن نیز به زودی رونمایی خواهد شد. این روایت ها بخشی از تجربه زیسته مردم و هنرمندان در جریان جنگ است و تلاش شده تا این تجربه ها ثبت و به حوزه هنر نمایشی منتقل شود. هدف ما این است که اتفاقات این دوره تنها در حافظه شفاهی باقی نماند، بلکه بخشی از آنها در قالب آثار نمایشی، نمایشنامه و روایت های مکتوب ثبت شود و در اختیار هنرمندان و پژوهشگران قرار گیرد.

تعداد آثار

وی با ارائه آماری از آثار و ثبت نام های انجام شده در جشنواره گفت: در بخش صحنه ای 431 اثر دریافت کرده ایم. در بخش سردار آسمانی نیز 318 اثر ثبت شده و در بخش خیابانی 345 اثر به جشنواره رسیده است. همچنین در مسابقه نمایشنامه نویسی 345 اثر ثبت شده که البته مهلت ارسال آثار این بخش همچنان ادامه دارد. در بخش افق مقاومت نیز 552 ثبت نام انجام شده و در بخش سمینار پژوهشی 78 اثر به ثبت رسیده است. بخش بین الملل نیز همچنان در حال دریافت آثار است و تاکنون 110 اثر در این بخش ثبت شده است.

دبیر جشنواره تئاتر مقاومت درباره بخش سردار آسمانی نیز توضیح داد: این بخش در دو قسمت برگزار می شود و در مجموع 35 اثر به جشنواره راه پیدا کرده اند که شامل آثار بخش مسابقه و مهمان است. این آثار از استان های مختلف کشور انتخاب شده اند و اجرای آنها از ابتدای شهریور آغاز شده است. در مجموع، بیش از 70 اثر در 26 استان کشور در چارچوب برنامه های مختلف جشنواره روی صحنه خواهند رفت. تلاش ما این بوده است که گستردگی جغرافیایی اعلام شده در فراخوان، صرفاً یک هدف روی کاغذ نباشد و در عمل نیز همه استان ها در فرآیند برگزاری جشنواره حضور داشته باشند.

کاظم تبار با اشاره به حضور گسترده استان ها در بخش های مختلف جشنواره بیان کرد: در بخش افق مقاومت و همچنین بخش سردار آسمانی و بخش صحنه ای، تلاش شد استان های مختلف به عنوان میزبان فعالیت ها حضور داشته باشند. این اتفاق باعث شد جشنواره بتواند دامنه جغرافیایی گسترده ای پیدا کند و آثار تنها در تهران متمرکز نباشند. رویکرد ما این است که تئاتر مقاومت باید در سراسر کشور دیده شود و هنرمندان استان ها نیز بتوانند آثار خود را در محل زندگی و فعالیت خود به مخاطبان ارائه کنند.

عنوان جشنواره مقاومت با مفهوم رزمندگی و مقاومت پیوند خورده است و این دوره نیز در شرایطی برگزار شد که کشور با جنگ تحمیلی سوم مواجه بود

وی درباره بخش بین الملل جشنواره گفت: برگزاری بخش بین الملل در حوزه مقاومت به دلیل تفاوت نگاه کشورها به مفهوم مقاومت، با دشواری هایی همراه است. مقاومت برای ما دارای تعریف و نگرش مشخصی است و طبیعی است که این نگاه در همه کشورها یکسان نباشد. با این حال، رایزنی های مختلفی انجام شده و تاکنون از کشورهایی مانند عراق، کشورهای شمال آفریقا، عمان، لبنان و ترکیه آثار و ارتباطاتی در این بخش شکل گرفته است. در عین حال، انتظار حضور گسترده از همه کشورها با توجه به تفاوت های موضوعی و نگرشی، امکان پذیر نیست و باید متناسب با شرایط موجود برنامه ریزی کرد.

کاظم تبار ادامه داد: در ابتدا برنامه ریزی ما برای بخش بین الملل بر مبنای همکاری های مشترک و تعریف پروژه های مشترک با برخی کشورها بود، اما شرایط جنگی و تعطیلی چندماهه بسیاری از فعالیت ها، امکان سفر و حضور برخی گروه ها را محدود کرد. به همین دلیل ممکن است بخش بین الملل این دوره از نظر میزبانی کشورهای مختلف محدودتر از برنامه اولیه برگزار شود، اما اصل برگزاری رسمی این بخش برای نخستین بار اهمیت دارد. تلاش می کنیم این بخش در پایان جشنواره و هم زمان با بخش سردار آسمانی برگزار شود و بتواند ارتباطی میان هنرمندان حوزه مقاومت در ایران و دیگر کشورها ایجاد کند.

وی با اشاره به سابقه جشنواره مقاومت اظهار کرد: امسال سی وسومین سال فعالیت جشنواره است و نخستین دوره آن با عنوان جشنواره دفاع مقدس در سال 1373 برگزار شد. طی این سال ها، جشنواره تنها مجموعه برگزارکننده آثار نبوده و سازمان ها، انجمن ها و گروه های مختلف نیز در زمینه تولید آثار مرتبط با مقاومت فعالیت کرده اند. در هر دوره تلاش شده است، متناسب با ظرفیت موجود، زمینه ای برای تولید و ارائه آثار با موضوع مقاومت فراهم شود و این جریان هنری استمرار داشته باشد.

دبیر جشنواره تئاتر مقاومت با اشاره به افزایش تعداد آثار راه یافته به این دوره نسبت به دوره گذشته گفت: در دوره گذشته 29 اثر به جشنواره راه پیدا کرده بود، در حالی که در این دوره 35 اثر در بخش های مختلف حضور دارند. البته این آثار صرفاً برای یک یا دو اجرا طراحی نشده اند و بیش از 500 نوبت اجرای عمومی برای آنها در سراسر کشور پیش بینی شده است. تعداد اجراها متناسب با ظرفیت هر استان متفاوت خواهد بود؛ برخی آثار ممکن است در استان های مختلف هفت تا 10 اجرا داشته باشند و در برخی مناطق نیز تعداد اجراها به دلیل ظرفیت مخاطب و شرایط جغرافیایی متفاوت باشد.

اجرای عمومی آثار در تهران

گزارش ایکنا حاکی است، کاظم تبار ادامه داد: حتی در شهرها و مناطق دورتر نیز تلاش شده است آثار جشنواره امکان اجرا داشته باشند. برای نمونه، شهرهایی مانند ماکو نیز در برنامه اجراها قرار دارند و متناسب با شرایط هر منطقه، تعداد اجراها تعیین می شود. در تهران نیز اجرای عمومی آثار مورد توجه قرار گرفته است. نگاه ما این بوده که جشنواره صرفاً محلی برای رقابت و داوری آثار نباشد، بلکه مردم نیز بتوانند آثار را ببینند و تولیدات جشنواره در چرخه اجرای عمومی قرار بگیرد. به همین دلیل، آغاز برخی برنامه های جشنواره را با اجرای عمومی آثار همراه کردیم تا امکان دیده شدن آنها برای مخاطبان فراهم شود.

در ابتدا برنامه ریزی ما برای بخش بین الملل بر مبنای همکاری های مشترک و تعریف پروژه های مشترک با برخی کشورها بود، اما شرایط جنگی و تعطیلی چندماهه بسیاری از فعالیت ها، امکان سفر و حضور برخی گروه ها را محدود کرد

وی با اشاره به میزان استقبال مخاطبان از دوره گذشته جشنواره تاکید کرد: در دوره گذشته، براساس آمار رسمی اعلام شده از سوی ادارات و سازمان های استان ها، حدود 27 هزار مخاطب از اجراهای جشنواره استفاده کردند. برای این دوره نیز تلاش شده است میزان مخاطب افزایش پیدا کند، اما نگاه اصلی ما صرفاً افزایش تعداد مخاطبان یا مسائل مالی نیست. در شرایط کنونی، برگزاری یک رویداد فرهنگی و هنری در سراسر کشور با دشواری هایی همراه است و باید ظرفیت های موجود را در نظر گرفت. با این حال، نسبت به دوره گذشته افزایش قابل توجهی در تعداد آثار و دامنه فعالیت ها داشته ایم.

کاظم تبار با تأکید بر اینکه هدف اصلی جشنواره، حفظ رویکرد اعلام شده در فراخوان است، اظهار کرد: تلاش ما این بود که در شرایط اضطراری نیز اصولی را که از ابتدا اعلام کرده بودیم، حفظ کنیم. زمان بندی، برنامه ریزی، فراوانی آثار و چارچوب های جشنواره تا حد امکان بدون تغییر دنبال شد. نگاه ما این نبود که شرایط جنگی باعث شود جشنواره از مسیر اصلی خود خارج شود. برعکس، تلاش کردیم این شرایط را در روایت هنری جشنواره نیز منعکس کنیم و آنچه هنرمندان در این دوره تولید کرده اند، متناسب با شرایط روز باشد. بیش از 70 درصد آثار رسیده نیز به نوعی با موضوعات روز و جریان جنگ ارتباط دارند.

وی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه هدایت آثار و احتمال سفارش سازی در تولید آنها گفت: هدایت آثار به این معنا بود که برخی آثار و کتاب های برگزیده خود را معرفی کردیم تا هنرمندانی که از فراخوان عمومی جا مانده بودند نیز بتوانند از این ظرفیت ها استفاده کنند و طرح اجرایی ارائه دهند. از این مسیر نیز تعدادی اثر تولید شد، اما هیچ اثری خارج از روند و مقررات جشنواره وارد بخش مسابقه نشده است. آثار در چارچوب فراخوان و ضوابط جشنواره ثبت شده اند و پس از طی مراحل مربوط، مورد بررسی و انتخاب قرار گرفته اند. بنابراین نمی توان از ورود آثار سفارشی خارج از چرخه جشنواره سخن گفت.

دبیر جشنواره در پایان با اشاره به تنوع موضوعی آثار این دوره بیان کرد: در این دوره از جنگ هشت ساله و تاریخ مقاومت ایران آثار مختلفی دریافت کرده ایم و دامنه موضوعات تا جنگ رمضان نیز امتداد پیدا کرده است. حتی اثری با موضوع روز سیزدهم جنگ و اتفاقات همان روز در میان آثار وجود دارد. تلاش کردیم با اطلاع رسانی و فراخوان، هنرمندان را به ثبت و روایت این تجربه ها دعوت کنیم و خوشبختانه خروجی آن قابل توجه بوده است. برگزاری جشنواره در شرایط جنگی برای ما به معنای حراست و پاسداشت عنوان مقاومت بود و مشارکت هنرمندان نشان داد که این جریان همچنان ظرفیت تولید دارد. از سوی دیگر، در انتخاب داوران نیز نگاه ترکیبی مورد توجه قرار گرفته و در کنار چهره های باسابقه، از اسامی جوان تر و نیروهای جدیدتر استفاده شده است تا تجربه و نگاه تازه در کنار یکدیگر قرار گیرد.

انتهای پیام