هشدار سازمان تجارت جهانی درباره افت 5 درصدی اقتصاد جهان

به گزارش خبرگزاری مهر، سازمان تجارت جهانی (WTO) در گزارش تجارت جهانی 2026، نسبت به پیامدهای تشدید شکاف های ژئوپلیتیکی، افزایش تعرفه ها و حرکت کشورها به سمت سیاست های تجاری یکجانبه هشدار داد و اعلام کرد تضعیف همکاری های چندجانبه می تواند هزینه سنگینی به اقتصاد جهان تحمیل کند.

بر اساس شبیه سازی اقتصاددانان WTO، اگر نظام تجارت جهانی در نتیجه شکاف های ژئوپلیتیکی به بلوک های تجاری همسو تقسیم شود، تولید ناخالص داخلی جهان در بلندمدت می تواند 5.1 درصد کاهش یابد. در همین سناریو، صادرات جهانی نیز حدود 18.6 درصد افت خواهد کرد.

WTO در این گزارش تأکید کرده است که نظام تجارت جهانی در یکی از جدی ترین و طولانی ترین دوره های اختلال از زمان شکل گیری نظام چندجانبه تجاری در حدود 80 سال گذشته قرار دارد.

این سازمان اعلام کرده افزایش تعرفه ها، محدودیت های تجاری و تنش های ژئوپلیتیکی، همکاری های چندجانبه را تحت فشار قرار داده و خطر تکه تکه شدن اقتصاد جهانی را افزایش داده است.

بر اساس سناریوی دیگری که در گزارش WTO بررسی شده، اگر همکاری چندجانبه تجاری به طور کامل کنار گذاشته شود و سازمان تجارت جهانی جای خود را به شبکه ای از توافق های تجارت آزاد دوجانبه و منطقه ای بدهد، خسارت اقتصادی بیشتر خواهد بود؛ به گونه ای که تولید ناخالص داخلی جهان حدود 6.9 درصد و صادرات جهانی حدود 26.9 درصد کاهش می یابد.

WTO همچنین هشدار داده است که آثار تضعیف نظام تجارت چندجانبه برای همه کشورها یکسان نخواهد بود و اقتصادهای کوچک تر و فقیرتر می توانند آسیب پذیری بیشتری در برابر اختلال در تجارت جهانی داشته باشند.

در مقابل، گزارش WTO برآورد می کند که تقویت همکاری های چندجانبه، حفظ بخش های کارآمد نظام تجاری موجود و اصلاح بخش های ناکارآمد آن می تواند در بلندمدت تولید ناخالص داخلی جهان را حدود 2.9 درصد افزایش دهد. در این سناریو، صادرات جهانی نیز می تواند حدود 17.9 درصد بیشتر شود.

این هشدار در شرایطی مطرح شده است که سهم تجارت کالایی جهان تحت پوشش تعرفه های مبتنی بر اصل «دولت کامله الوداد» (MFN) از حدود 80 درصد در سال 2022 به حدود 72 درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که از کاهش اتکای تجارت جهانی به چارچوب های چندجانبه حکایت دارد.