«باروت و طوس»؛ روایتی نمایشی از تقابل خشونت و پناه

به گزارش ایکنا از همدان نمایش «باروت و طوس»، اثری از حوزه هنری استان همدان به عنوان یکی از آثار منتخب چهارمین جشنواره ملی نمایش خیابانی رضوی، در شهر یاسوج به نویسندگی  لیلا روغنگیر قزوینی و کارگردانی فروزان حسینی به روی صحنه رفت. این نمایش کاری از گروه نمایشی «یاس کبود» از شهرستان ملایر است که با حضور در چهارمین جشنواره ملی تئاتر رضوی، افتخاری تازه برای جامعه هنری استان همدان رقم زد.

نمایش «باروت و طوس» به عنوان تنها نماینده استان همدان در این رویداد معتبر ملی، توانست با تکیه بر توانمندی هنرمندان این دیار، توجه هیئت داوران را به خود جلب کند و موفقیت های چشمگیری را در بخش های مختلف کسب کند.

این نمایش که با حمایت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ملایر به روی صحنه رفت، در بخش های رقابتی جشنواره خوش درخشید و نامزدی های متعددی را در کارنامه خود شامل نام زد بهترین بروشور محمد رحمانی، نامزد بهترین طراحی لباس مرضیه روزبهانی، نامزد بهترین طراحی فضا مهدی روزبهانی، نامزد بهترین طرح و ایده لیلا روغنگیر قزوینی، نامزد بهترین بازیگر زن فروزان حسینی را ثبت کرد.

در پایان این رویداد ملی، هنرمندان ملایری موفق شدند جوایز ارزشمندی شامل کسب جایزه ویژه بازیگر کودک نازگل روزبهانی و کسب جایزه سوم بازیگری زن برای فروزان حسینی را کسب کردند. به منظور معرفی این نمایش آئینی، خبرنگار ایکنا از همدان، با کارگردان این نمایش گفت وگویی کرده است که مشروح آن را در زیر می خوانیم:

ایکنا _ ضمن معرفی خود و آثار نمایشی و هنری که تا به حال داشتید بفرمایید ایده اولیه نمایش «باروت و طوس» از کجا شکل گرفت و چه شد که این موضوع را برای نگارش یک اثر نمایشی انتخاب کردید؟

من فروزان حسینی هستم، کارشناس بازیگری و در سال های گذشته در حوزه تئاتر، به ویژه در زمینه کارگردانی و بازیگری و تولید آثار نمایشی فعالیت داشته ام. بخشی از تجربه کاری من به تئاتر خیابانی و ارتباط مستقیم با مخاطب برمی گردد و همیشه برایم مهم بوده که تئاتر بتواند علاوه بر جنبه هنری، با مسائل انسانی و اجتماعی روز جامعه نیز ارتباط برقرار کند. بنده جوایز متعددی از جشنواره های ملی و بین المللی کسب کرده ام.

ایده اولیه «باروت و طوس» از یک دغدغه شکل گرفت؛ اینکه چگونه می توان درباره امام رضا(ع) و فرهنگ رضوی صحبت کرد، بدون اینکه اثر صرفاً به بیان مستقیم محدود شود. از دل تاریخ یک روایت را انتخاب کردیم تا به اتفاقاتی که در آن دوران در مشهد رخ داده است بپردازیم.

برای من، فرهنگ رضوی فقط یک موضوع تاریخی یا مذهبی نیست؛ مجموعه ای از مفاهیم انسانی مانند پناه دادن، کرامت، صبر، امید و ایستادگی است. تلاش کردم این مفاهیم را در موقعیتی نمایشی قرار بدهم که مخاطب بتواند خودش با آن ارتباط برقرار کند و به جای شنیدن یک پیام مستقیم، آن را تجربه کند.

ایکنا _ نمایش چه روایتی را دنبال می کند و مخاطب با چه مسئله یا مفهومی درباره امام رضا(ع) و فرهنگ رضوی مواجه می شود؟

«باروت و طوس» روایت حمله روس ها به حرم مطهر امام رضا(ع) است که در فروردین 1291 اتفاق افتاده است و باعث کشته شدن 550 نفر از زائرین حریم رضوی شده است.

برای من «طوس» فقط یک جغرافیا نیست؛ تبدیل به نمادی از یک مقصد، یک پناه و یک امید شده است. در مقابل، «باروت» نماد خشونت، جنگ، ویرانی و شرایطی است که انسان را از آرامش و امنیت دور می کند.

تلاش نمایش این نیست که امام رضا(ع) را صرفاً به عنوان یک شخصیت تاریخی معرفی کند، بلکه می خواهد مخاطب با مفهوم و اندیشه ای که از فرهنگ رضوی به جا مانده مواجه شود؛ مفهومی که می تواند در زندگی امروز هم معنا داشته باشد.

ایکنا _ عنوان «باروت و طوس» چه مفهومی دارد و این دو واژه چه نسبتی با مضمون اصلی نمایش پیدا می کنند؟

عنوان نمایش برای من یک تضاد است؛ تضاد میان «باروت» و «طوس». باروت یادآور جنگ، انفجار، خشونت و مرگ است و طوس یادآور حرم، پناه، معنویت و امید. قرار گرفتن این دو واژه در کنار هم، در واقع طرح یک سؤال است؛ انسان در میان خشونت و ویرانی، به کجا پناه می برد؟ به همین دلیل «باروت و طوس» صرفاً یک عنوان نیست؛ خلاصه ای از جهان نمایش است.

ایکنا _ نمایش خیابانی چه ظرفیت هایی برای بیان مفاهیم دینی و رضوی دارد و این قالب چه تفاوتی با تئاتر صحنه ای ایجاد می کند؟

مهم ترین ویژگی تئاتر خیابانی، حذف فاصله میان اثر و مخاطب است. در سالن، مخاطب وارد جهان نمایش می شود، اما در خیابان، نمایش باید خودش را به زندگی واقعی مخاطب تحمیل نکند، بلکه در میان زندگی او شکل بگیرد.

این ویژگی برای پرداختن به مفاهیم دینی و رضوی یک فرصت بسیار مهم است؛ چون می توانیم مخاطبی را با خود همراه کنیم که شاید اصلاً برای دیدن یک نمایش مذهبی نیامده باشد

در «باروت و طوس» تلاش کردم از ویژگی های تئاتر خیابانی، یعنی تصویر، حرکت، ریتم، موسیقی و ارتباط مستقیم با مخاطب استفاده کنم تا مفهوم به شکل بهتری به مخاطب منتقل شود.

به نظرم تئاتر خیابانی زمانی موفق است که مخاطب احساس نکند برای شنیدن یک پیام آمده؛ بلکه احساس کند اتفاقی در زندگی روزمره اش رخ داده و خودش در آن اتفاق شریک شده است.

ایکنا _«باروت و طوس» چه پیام یا حسی را به مخاطب انتقال می دهد؟

دوست دارم مخاطب بعد از دیدن نمایش، فقط یک جمله یا پیام مشخص را با خودش نبرد؛ بلکه یک تصویر و یک احساس در ذهنش باقی بماند. اگر قرار باشد چیزی از نمایش در ذهن مخاطب بماند، برای من این است که در سخت ترین و خشن ترین شرایط هم می توان به انسانیت و امید فکر کرد.

اگر مخاطب در پایان نمایش هم تحت تأثیر قرار گرفته باشد و هم سؤالی در ذهنش شکل گرفته باشد، فکر می کنم نمایش به هدف خودش رسیده است.

ایکنا _ به نظر شما مهم ترین ویژگی یک نمایش مذهبی و آئینی موفق چیست؟

به نظرم مهم ترین ویژگی، صداقت است. نمایش مذهبی اگر فقط بخواهد یک پیام مذهبی را مستقیم به مخاطب منتقل کند، ممکن است تبدیل به یک اثر شعاری شود. اما وقتی هنرمند واقعاً با موضوع ارتباط برقرار کرده باشد، می تواند مفاهیم دینی را از طریق قصه، شخصیت، تصویر و موقعیت نمایشی منتقل کند.

این موفقیت ارزنده را به تمامی اعضای گروه «یاس کبود» و جامعه هنری شهرستان ملایر تبریک عرض می کنیم و برای هنرمندان پرتلاش این مجموعه، در مسیرهای آینده آرزوی درخشش روزافزون داریم.

انتهای پیام