8565 فرصت جذب دانشجوی تحصیلات تکمیلی در طرح استادمحوری

به گزارش خبرگزاری مهر، محمدمهدی علویان مهر در تشریح نتایج گزارش تحلیلی طرح استادمحوری در سامانه نظام ایده ها و نیازها (نان) گفت: این طرح با هدف پیوند ظرفیت های علمی و پژوهشی دانشگاه ها با مسائل و نیازهای واقعی کشور و در راستای اجرای ماده 94 قانون برنامه هفتم توسعه طراحی شده است.

وی افزود: در این طرح تلاش شده است پایان نامه ها و رساله های تحصیلات تکمیلی از موضوعات صرفاً نظری به سمت پژوهش های کاربردی و پاسخ گو به نیازهای کشور هدایت شوند و بر همین اساس، دستگاه ها و بخش های مختلف نیازهای خود را در سامانه نان ثبت می کنند تا استادان دانشگاه بر مبنای آنها موضوع پژوهشی تعریف و دانشجوی تحصیلات تکمیلی جذب کنند.

رئیس ISC ادامه داد: این فرآیند زنجیره ای از شناسایی نیاز کشور، شناسایی ظرفیت علمی استادان، تعریف موضوع پژوهشی، جذب دانشجو، انجام پژوهش و ارائه راهکار ایجاد می کند و طرح استادمحوری از دو مسیر پذیرش دانشجوی دکتری از طریق آزمون سراسری و پذیرش استعدادهای درخشان در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری اجرا می شود.

علویان مهر با اشاره به آمار اجرای طرح گفت: در بازه سال های 1402 تا 1405، در مجموع 6862 نیاز استادمحوری در سامانه نان ثبت شده که به ایجاد 8565 فرصت جذب دانشجو در هشت حوزه موضوعی منجر شده است.

وی افزود: حوزه فنی و مهندسی با 3732 فرصت جذب دانشجو، معادل حدود 43 درصد کل فرصت ها، بیشترین سهم را داشته و پس از آن علوم انسانی با 2212 فرصت، علوم پایه با 1374 فرصت و کشاورزی و منابع طبیعی با 932 فرصت قرار دارند.

رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ادامه داد: از نظر تعداد نیازهای ثبت شده نیز فنی و مهندسی با 2817 نیاز در رتبه نخست قرار دارد و علوم انسانی با 1838، علوم پایه با 1059 و کشاورزی و منابع طبیعی با 733 نیاز در رتبه های بعدی هستند.

وی تصریح کرد: هر نیاز ثبت شده در سامانه نان می تواند به چند فرصت جذب دانشجو در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری منجر شود که این موضوع ظرفیت طرح برای هدایت هدفمند پژوهش های دانشگاهی را نشان می دهد.

سهم بالاتر دکتری در نیازهای پژوهشی

علویان مهر با اشاره به توزیع نیازهای ثبت شده بر اساس مقطع تحصیلی گفت: در تمامی حوزه های علمی، سهم نیازهای مرتبط با مقطع دکتری بیشتر از کارشناسی ارشد بوده است.

وی افزود: بیشترین سهم نیازهای دکتری مربوط به حوزه هنر با 80 درصد، تعلیم و تربیت با 74 درصد و علوم انسانی و دامپزشکی هر کدام با 70 درصد بوده است.

رئیس ISC ادامه داد: در مقابل، حوزه های کشاورزی و منابع طبیعی و فنی و مهندسی ظرفیت بیشتری برای تعریف نیازهای مرتبط با مقطع کارشناسی ارشد داشته اند که بیانگر تفاوت الگوی نیاز پژوهشی در رشته های مختلف است.

8033 درخواست برای جذب دانشجو

علویان مهر با بیان اینکه تاکنون 8033 درخواست در ارتباط با طرح استادمحوری ثبت شده است، گفت: 5704 درخواست، معادل 70 درصد، مربوط به جذب بدون آزمون دانشجویان استعداد درخشان و 2341 درخواست، معادل 30 درصد، مربوط به جذب از طریق آزمون سراسری بوده است.

وی افزود: دانشگاه ها با ثبت 5780 درخواست، بیشترین مشارکت را در طرح داشته اند و پس از آنها پژوهشگاه ها با 986 درخواست، مؤسسات با 184 درخواست، پژوهشکده ها با 159 درخواست و سایر نهادها با 215 درخواست قرار گرفته اند.

دانشگاه شیراز در صدر مشارکت مراکز علمی

رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام اظهار کرد: در میان مراکز علمی مشارکت کننده، دانشگاه شیراز با 492 درخواست بیشترین مشارکت را داشته و پژوهشگاه امور اقتصادی با 470 درخواست و دانشگاه شهید بهشتی با 427 درخواست در رتبه های بعدی قرار گرفته اند.

وی ادامه داد: در سال تحصیلی 1402-1403 نیز دانشگاه اصفهان با اختصاص 195 ظرفیت، شامل 173 ظرفیت از طریق آزمون و 22 ظرفیت بدون آزمون، بیشترین ظرفیت اختصاص یافته را داشته و دانشگاه شیراز با 83 ظرفیت در جایگاه دوم قرار گرفته است.

علویان مهر افزود: در بازه سال های تحصیلی 1402 تا 1404، دانشگاه شیراز با 58 پذیرش نهایی دانشجوی دکتری از طریق آزمون، بیشترین جذب را در طرح استادمحوری داشته و دانشگاه اصفهان با 49 پذیرش و دانشگاه فردوسی مشهد با 42 پذیرش در رتبه های بعدی قرار دارند.

طرح استادمحوری در مسیر حل مسائل کشور

رئیس ISC با تأکید بر اهمیت تداوم ارزیابی این طرح گفت: داده های موجود نشان می دهد طرح استادمحوری در سامانه نان توانسته است سازوکاری برای اتصال نیازهای کشور به ظرفیت استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی ایجاد کند.

وی افزود: ثبت هزاران نیاز پژوهشی، ایجاد فرصت های متعدد جذب دانشجو و مشارکت دانشگاه ها و مراکز علمی کشور، ظرفیت قابل توجه این رویکرد برای هدایت نظام پژوهش به سمت حل مسائل واقعی را نشان می دهد.

علویان مهر خاطرنشان کرد: با این حال، تمرکز نیازها در برخی حوزه های علمی، سهم بالای نیازهای مقطع دکتری و تفاوت میزان مشارکت دانشگاه ها و مراکز علمی، ضرورت شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه متوازن طرح و افزایش مشارکت بخش های مختلف علمی کشور را نشان می دهد.

وی در پایان گفت: این گزارش نخستین مرحله پایش و ارزیابی رویکرد مورد تأکید ماده 94 قانون برنامه هفتم در حوزه پایان نامه ها و رساله هاست و در گزارش های آینده، با اضافه شدن اطلاعات طرح های پژوهشی و منابع مالی مرتبط، تصویر جامع تری از میزان تحقق اهداف این ماده و حرکت نظام پژوهش کشور به سمت تحقیقات مبتنی بر نیازهای واقعی ارائه خواهد شد.