مهدویت، امیدی برای ماندن و کنش انسان است + فیلم

امید، یکی از مهم ترین مفاهیمی است که در نگاه قرآنی به مهدویت مورد توجه قرار می گیرد. گستره بشارت های قرآن کریم درباره نجات مستضعفان، به ارث رسیدن زمین به صالحان و تحقق وعده های الهی، ظرفیت آن را دارد که از دل این آیات، مفهومی به نام مهدویت و امید انسانی و جهانی استخراج شود؛ امیدی که صرفاً انتظار یک رخداد در آینده نیست، بلکه به زندگی و کنش انسان در متن تاریخ معنا می دهد.

از همین رو، خبرنگار ایکنا از قم به سراغ حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی میرزایی، عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه رفته تا درباره جایگاه امید در نگاه قرآنی به مهدویت و نسبت این امید با حرکت تاریخی و اراده الهی از او بپرسد که مشروح این گفت وگو را در ادامه می خوانیم و می بینیم:

ایکنا - یکی از مهم ترین آثار و برکات نگاه قرآنی به مهدویت، مسئله امید است. این امید در منظومه مهدوی چه معنایی پیدا می کند؟

یکی از مهم ترین آثار و برکات نگاه قرآنی به مهدویت، مسئله امید است. آن قدر بشارت ها در قرآن برای نجات مستضعفان، به ارث دادن زمین به مستضعفان و امثال این موارد گسترده است که از دل آن می شود امری به نام مهدویت و امید انسانی و جهانی را استخراج کرد و بر آن تأکید کرد.

بیشتر بخوانید:

عدالت خواهی امتداد اجتماعی اندیشه مهدویت است + فیلم مهدویت؛ تحقق عدالتی که از ترازو تا کرامت انسان امتداد دارد + فیلم بازگشت به مهدویت پژوهی قرآنی؛ ضرورت امروز + فیلم تحقق کامل اراده الهی در تاریخ با مهدویت معنا می یابد + فیلم مهدویت تضمین تحقق نهایی اراده الهی در تاریخ است + فیلم مهدویت؛ نقطه اوج تحقق دین و عدالت در تاریخ + فیلم

اما نکته جالب در بحث امید و امیدواری این است که امیدواری در اینجا صرفاً به معنای حس خوشایند انسان نسبت به لحظه نجات یا لحظه ظهور نیست. همان طور که گفته شد، ماجرای حضرت مهدی(عج) یک ماجرای خلق الساعه نیست. منطق عالم، منطق تدریجی است.

این عالم حرکتی دارد که عقلانی است و پشت آن، اراده الهی قرار گرفته است. خداوند به همه تمدن ها گفته است اگر این گونه رفتار کنید، متعالی می شوید و رشد می کنید و اگر رفتار دیگری داشته باشید، با سر به سمت سقوط می روید. فرقی نمی کند چه کسی باشید، در چه لباسی باشید، در چه مذهبی باشید و در چه کشوری زندگی کنید؛ هیچ فرقی نمی کند.

یک خط قرمز آنتولوژیک و وجودی در عالم وجود دارد؛ خط قرمز فطرت و عالم این است که اگر به عدالت رفتار کردیم، تعالی پیدا می کنیم، دوام پیدا می کنیم، رشد می کنیم و ترقی پیدا می کنیم و اگر به عدالت رفتار نکردیم، رو به تلاشی و نابودی می رویم.

ممکن است کسی بگوید همه حکام و دستگاه های قدرت در عالم همیشه در دست افراد فاسد بوده اند؛ پس این طرح کردن ها چه معنایی دارد؟ من به او می گویم بروید عباسیان را بخوانید و ببینید رابطه این حکام عباسی با یکدیگر چه بوده است. اول ببینید آیا این حکومت ها در راستای تعالی گام برداشته اند یا در راستای سقوط و فروپاشی؛ بعد هم ببینید چه کسی، چه کسی را کشته است.

داستان شاهان را بخوانید. می بینید به این نمی گویند بقا؛ به این می گویند فروپاشی و پوسیدگی از درون. حرکت انسان ها در این وضعیت، امیدآفرین نیست؛ اتفاقاً ناامیدکننده است.

حتی اگر هزار سال یا ده هزار سال، فرعونی از فرعون دیگری و تفرعنی از طغیانگری به طغیانگر بعدی منتقل شود، این انتقال، انتقالی تراکمی و سازنده نیست. مثل این نیست که سنگ روی سنگ گذاشته شود و در نهایت یک ساختمان شکل بگیرد؛ بلکه ویران کردن قبلی و شروع یک بازی جدید است.

اما پشت همه اینها، اراده الهی نیز وجود دارد. یک اراده الهی هست که مثلاً یک خمینی بزرگ می آید، یک شخصیت بزرگ می آید و یک باره صد سال اعوجاج تاریخ عالم را اصلاح می کند. با یک حرکت، دوباره در این حرکت ممکن است آسیب هایی وجود داشته باشد، ممکن است قدر دانسته نشود و ممکن است آسیب هایی رخ دهد، اما دوباره خداوند اتفاقی ایجاد می کند و مسیر حرکت اراده الهی را ادامه می دهد.

امثال امام حسین(ع) این کار را انجام می دهند، امثال امام علی(ع) انجام می دهند و امثال امام جعفر صادق(ع) انجام می دهند.

دقت کنید؛ امام رضا(ع) ولیعهد می شود، امام رضا(ع) به ایران می آید و به مبنای سلسله جنبان و اصل تحول تاریخی آخرالزمانی ایرانی ها تبدیل می شود.  امام رضا(ع) از مدینه به دلیل ترس از تهدید مأمون نیامد؛ بلکه تصمیم گرفت و آمد و مسیر عالم را تغییر داد.

تمام حوادث انقلاب اسلامی در ذیل آن کار امام رضا(ع) می گنجد. اتفاق بزرگی که افتاد، یک اتفاق عالمی و جهانی بود.

var player = videojs('player_727870_4393346',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/1e4fb63bZjo0NDEyNjA5LnBuZ3xmdWk6NDMwNDI4OXxsOmZhfHY6MQ.png',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4393346',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4393346"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4393346"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

ایکنا - با این نگاه، امید مهدوی چگونه می تواند از یک انتظار صرف برای ظهور فراتر برود و به زندگی و کنش انسان امروز معنا ببخشد؟

امید اینجا وارد می شود. جریان عالم اساساً بر ریل مهدویت حرکت می کند. از صدها سال قبل، از هزار سال قبل، همین گونه بوده است. ائمه ما نیز مردم را برای این اتفاق آماده می کردند؛ در حقیقت، مردم، انسانیت و عالم را برای ظهور حضرت آماده می کردند.

ظهور حضرت، یک حلقه از یک زنجیره تاریخی، تمدنی، جهانی و زمینی است که اراده خدا پشت آن قرار دارد.

پس ما تحت عنایت، رعایت، لطف، نظارت و مراقبت خاص الهی هستیم. هیچ تلاش انسان هدر نمی رود؛ «إِنَّ اللَّهَ لَا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ». انسان هیچ تلاشی را تباه نمی کند و این تلاش ها در مسیر جذب اراده الهی قرار می گیرد.

اگر ما اعتقاد داریم که جریان مهدویت با نگاه قرآنی، جوامع را امیدوار می کند و یأس گریز است، این گونه نیست که یأس اصلاً توجیهی نداشته باشد. ممکن است کسی بگوید امید من چه توجیهی دارد وقتی می بینیم چه خبر است؟ اما او نصف ماجرا را می بیند، نه همه ماجرا را.

همه ماجرا این نیست. اگر پشت پرده را بخوانیم، جریان مهدویت را بهتر می فهمیم. بله، ظاهر، خانه عاشوراست؛ ظاهر، امام حسن(ع) و آن ماجراهاست؛ ظاهر، ائمه ای هستند که تحت فشار بودند. اینها وجود دارد، اما از آن طرف، حضرت امام صادق(ع) 30 هزار حدیث برای ما به جا گذاشته اند که اگر عالم دسترسی معنایی، معنوی، فکری و فلسفی پیدا کند و خودش را از یک سری اغلال و غل و زنجیرها آزاد کند، متوجه می شود که عالم، سنن و اراده الهی دارد؛ همان گونه که حضرت امیر(ع) در نهج البلاغه آن را توصیف می کند. آن هم نصف عالم است. اتفاقاً ما باید یک چشممان آنجا باز باشد.

حضرت مهدی(عج) خواهند آمد؛ یعنی مسیر عالم به خیر است، مسیر جهان خوب پیش می رود و ما هم جزئی از این بخش خوب هستیم و داریم کار می کنیم.

قرار نیست حتماً حضرت مهدی(عج) را ببینیم. این توفیق بزرگی است اگر نصیب کسی شود، اما ممکن است حضرت مهدی(عج) چند هزار سال دیگر بیایند؛ ما که نمی دانیم. آنچه می دانیم این است که الان در مسیر مهدوی هستیم. ما همین الان سرباز حضرت مهدی(عج) هستیم؛ سرباز موحد، سرباز آماده کننده.

امیدی که بیان شد، امیدی است که از فهم ما از قرآن کریم به دست می آید؛ امیدی که توجیه گر ماندن، بودن و کنش انسان است؛ توجیه گر زندگی انسان و نفس کشیدن انسان است.

این جنس امید را واقعاً در نگاهی که با نگاه مهدوی به عالم، آدم و جهان داشته باشیم، کاملاً احساس می کنیم.

var player = videojs('player_228274_4393347',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/1e4fb63bZjo0NDEyNjA5LnBuZ3xmdWk6NDMwNDI4OXxsOmZhfHY6MQ.png',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4393347',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4393347"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4393347"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); انتهای پیام