نمایشگاه «نقاش سرزمین زخمی» افتتاح شد؛ راز ماندگاری آثار نقاش فلسطینی

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، نمایشگاه «نقاش سرزمین زخمی» با 17 اثر از زنده یاد سلیمان منصور و به کیوریتوری محمدرضا وحیدزاده در گالری عالی حوزه هنری افتتاح شد.

محمدرضا وحیدزاده کیوریتور نمایشگاه «نقاش سرزمین زخمی» گفت: در پژوهشکده کتاب «نقاشی و اعتراض» منتشر شده و کتابی با عنوان «نقشی بر سنگ» در دست چاپ است که در آنها به هنر فلسطین و آثار سلیمان منصور پرداخته شده است. به این بهانه که سلیمان منصور هنرمند مهمی است و ما نیز در تحقیقات مان به آثار او پرداخته ایم، تصمیم داشتیم یک نشست تخصصی درباره این هنرمند برگزار کنیم. از سوی دیگر، مطلع شدیم دوستان مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری نیز در حال انجام کاری مشابه هستند بنابراین برنامه هایمان را به صورت مشترک پیش بردیم و در نهایت نشست و نمایشگاه با همکاری 2 مجموعه و به صورت همزمان شده است.

وی بیان کرد: این نمایشگاه به همت مرکز هنرهای تجسمی در گالری عالی برپا می شود و در کنار نمایش منتخبی از آثار سلیمان منصور، فرصتی برای بررسی ابعاد هنری، فرهنگی و اجتماعی آثار این هنرمند فلسطینی فراهم می کند.

وحیدزاده با اشاره به دشواری دسترسی به برخی آثار اصلی این هنرمند گفت: نسخه اصلی چهار اثر از مجموعه آثار این نمایشگاه، در موزه هنرهای معاصر نگهداری می شود. اما از آنجا که دسترسی به این آثار دشوار بود و امکان نمایش اصل آنها فراهم نبود، برای اینکه زمان را از دست ندهیم، تلاش کردیم همین آثار را با کیفیت مناسب چاپ کنیم. بسیاری از آثاری که در این نمایشگاه ارائه می شوند، حتی اصل شان نیز در اختیار خود هنرمند نیست. هر کدام از این آثار داستانی پرفرازونشیب دارند. آنها در نمایشگاه های مختلف در گوشه و کنار جهان به نمایش درآمده اند، اما به دلیل شرایط سخت فلسطین و وضعیت بحرانی این سرزمین، بسیاری از آثار هیچ گاه به خانه بازنگشته اند. برخی از آنها گم شده، برخی به سرقت رفته و برخی نیز توسط رژیم صهیونیستی از بین رفته اند.

این پژوهشگر هنر با اشاره به اهمیت بازگرداندن تصویری از این آثار به هنرمند فلسطینی گفت: در مقطعی که نمایشگاهی در موزه هنرهای فلسطین برگزار کردم، سلیمان منصور وقتی مطلع شد اصل برخی از آثارش در موزه هنرهای فلسطین قرار دارد، بسیار خوشحال شد. او از من خواست تصاویری با کیفیت از آثارش در اختیارش قرار دهم تا نسخه مناسبی از آنها را در فلسطین داشته باشد. من نیز این تصاویر را برای او فرستادم.

وی با اشاره به شرایط دشوار زندگی سلیمان منصور و تأثیر این شرایط بر مسیر هنری او اظهار کرد: این هنرمند زندگی بسیار آشفته و پرفرازونشیبی داشته است. خودش نیز در روایت هایی که از زندگی اش وجود دارد، تعریف می کند که چگونه از یک نمایشگاه به نمایشگاه دیگر در حرکت بوده و هر لحظه این احتمال وجود داشته که به نمایشگاه حمله شود. آنها در شرایطی آثارشان را به نمایش می گذاشتند که همواره بیم آن را داشتند که آثارشان زیر بمباران از بین برود؛ اما با وجود همه این شرایط، سلیمان منصور هیچ گاه از کار هنری دست نکشید.

این پژوهشگر هنر عنوان کرد: حتی دوستان مبارزش به او می گفتند ما کاری نداریم که چه نقاشی می کشی؛ فقط نقاشی بکش تا بتوانیم آن را سریع برداریم و فرار کنیم. این مسئله نشان می دهد که شرایط زیستی او حتی بر فرم آثار هنری اش نیز تأثیر گذاشته بود. او به نقاشی در قاب های کوچک عادت کرده بود تا بتواند آثار را به سرعت جابه جا کند و میان نمایشگاه ها انتقال دهد.

وحیدزاده در بخش دیگری از این مراسم به یکی از مقاطع مهم زندگی هنری سلیمان منصور اشاره کرد و گفت: در مقطعی، او و جمعی از دوستانش تصمیم گرفتند اسرائیل و کالاهای تولیدشده توسط آن را تحریم کنند. پس از این تصمیم، دیگر از رنگ، بوم و ابزارهایی که از اسرائیل می آمد استفاده نمی کردند و به سراغ ابزارهای بومی مانند حنا، گیاه و چوب سوخته رفتند.

وی درباره استفاده منصور از گِل در آثارش نیز توضیح داد: سلیمان منصور از کودکی در روستا بزرگ شده بود. مادربزرگش در تنور گِلی که خودش ساخته بود نان می پخت و او از همان دوران با گِل و خاک آشنایی نزدیکی داشت. به همین دلیل هم از دوره ای به بعد شروع کرد به نقاشی با گِل.

این پژوهشگر هنر افزود: سلیمان منصور گِل را روی تابلوهایش قرار می داد و پس از مدتی گِل ها ترک می خوردند و فرسوده می شدند و این موضوع در ابتدا او را بسیار ناراحت می کرد. اما بعدها متوجه شد که همین فرسودگی و ترک خوردگی، چقدر با ماهیت و سرنوشت انسان فلسطینی عجین است و اتفاقاً می تواند همان وضعیت را به تصویر بکشد.

وی با تأکید بر جایگاه سلیمان منصور در هنر معاصر فلسطین گفت: با وجود همه این مشکلات، تحریم ها، استفاده از مواد نامرغوب، آثاری که به خانه بازنگشته اند و زندگی پرفرازونشیب، آثار سلیمان منصور ماندگار شده اند و هویت بصری انسان معاصر فلسطین را شکل داده اند. اگر کسی بخواهد به زندگی انسان معاصر فلسطینی رجوع کند، ناگزیر است به آثار سلیمان منصور مراجعه کند.

وحید زاده در پایان بیان کرد: او تأثیر بزرگی بر زندگی و فرهنگ مردم فلسطین داشته و به نظر من نه تنها یکی از مهم ترین چهره های هنری و فرهنگی فلسطین، بلکه یکی از چهره های مهم هنر معاصر جهان محسوب می شود.

نمایشگاه «نقاش سرزمین زخمی» تا 22 مهر در روزهای شنبه تا چهارشنبه، ساعت 9 تا 18 در گالری عالی حوزه هنری به نشانی خیابان سمیه، نرسیده به خیابان حافظ، حوزه هنری، طبقه همکف، میزبان بازدیدکنندگان است.