تاثیر بازگشایی مدارس بر آلودگی هوای تهران بررسی شد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، بر اساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران ، بازگشایی مدارس از رویداد های مهم شهری است که با تغییر در الگوی تردد و افزایش سفر های روزانه همراه می شود. افزایش تردد خودرو ها در این شرایط می تواند به انتشار بیشتر آلاینده های ناشی از منابع متحرک منجر شود. در همین راستا، شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با مقایسه وضع کیفیت هوا در هفته پایانی شهریور 1404، پیش از بازگشایی مدارس و هفته نخست مهر 1404، پس از آغاز سال تحصیلی، تأثیر احتمالی تغییر الگوی تردد بر غلظت آلاینده های هوا را بررسی کرده است. نتایج این بررسی نشان می دهد هم زمان با بازگشایی مدارس و تغییر الگوی سفر های شهری طی سال گذشته، غلظت برخی آلاینده های گازی مرتبط با احتراق و تردد خودرو ها در ساعات اوج افزایش داشته است. در سعات اوج ترافیک صبحگاهی، غلظت منوکسیدکربن (CO)، منوکسید نیتروژن (NO)، دی اکسید نیتروژن (NO₂) و دی اکسید گوگرد (SO₂) به ترتیب 24، 42، 8 و 14 درصد افزایش داشته است. در اوج ترافیک عصرگاهی نیز این افزایش به ترتیب 13، 45، 11 و 10 درصد گزارش شده است. هم زمان، بر اساس داده های شرکت کنترل ترافیک تهران، طول صف ترافیک در ساعات اوج صبحگاهی پس از بازگشایی مدارس در سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته و این افزایش به مراتب بیشتر از افزایش غلظت آلاینده ها بوده است. این موضوع نشان می دهد اگرچه افزایش تردد خودرو ها ناشی از بازگشایی مدارس، به ویژه در ساعات صبحگاهی، بر افزایش آلاینده های ناشی از منابع متحرک اثرگذار بوده، اما تغییرات ترافیک و آلودگی هوا به یک میزان و هم زمان رخ نمی دهند و عوامل دیگری نیز بر کیفیت هوا تأثیرگذار هستند. برای نمونه، اگرچه پس از بازگشایی مدارس، افزایش ترافیک در صبح به مراتب بیشتر از عصر بوده است، اما بیشینه غلظت بیشتر آلاینده ها در ساعات عصر و شب و در برخی موارد با تأخیر نسبت به ساعات اوج ترافیک رخ داده است. این موضوع نشان می دهد شدت ترافیک به تنهایی تعیین کننده میزان و زمان اوج آلودگی هوا نیست و عواملی مانند شرایط جوی، تجمع آلاینده ها، کاهش توان تهویه جو و میزان انتشار از سایر منابع آلودگی نیز می توانند در شکل گیری و جابه جایی پیک غلظت آلاینده ها نقش داشته باشند. الگوی ذرات معلق PM2.5 در بازه مورد بررسی طی سال گذشته متفاوت بود؛ به طوری که غلظت این آلاینده در هفته نخست مهر، در زمان اوج ترافیک صبحگاهی 23 درصد و در زمان اوج ترافیک عصرگاهی 32 درصد نسبت به هفته پایانی تابستان کاهش یافت. اگرچه ترافیک و انتشار ناشی از خودرو ها از عوامل مهم و مؤثر بر غلظت PM2.5 در شهر تهران هستند، اما سهم این عامل در همه زمان ها یکسان نیست. به ویژه در برخی روز ها در فصول گرم و خشک، وقوع طوفان های حامل گرد و خاک می تواند نقش پررنگ تری در تولید ذرات معلق داشته باشد و سهم نسبی ترافیک را کاهش دهد؛ شرایطی که در روز های پایانی شهریور و هم زمان با ورود ریزگرد ها به شهر مشاهده شد. با وجود آنکه غلظت آلاینده های هوا تحت تأثیر مجموعه ای از عوامل از جمله شرایط جوی و منابع مختلف انتشار قرار دارد، منابع متحرک همچنان سهم قابل توجهی در آلودگی هوای تهران دارند و مدیریت ترافیک و کاهش انتشار ناشی از خودرو ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این موضوع در زمان بازگشایی مدارس و طول سال تحصیلی اهمیت بیشتری پیدا می کند؛ چراکه کودکان و دانش آموزان از گروه های حساس جامعه هستند و کاهش مواجهه آنان با آلودگی هوا از اولویت های مهم مدیریت شهری به شمار می رود. بر این اساس، روان سازی ترافیک، کاهش زمان توقف خودروها، تقویت و تسهیل استفاده از حمل ونقل عمومی و مدیریت سفر های غیرضروری می تواند نقش مهمی در جلوگیری از افزایش بیش از حد انتشار آلاینده ها داشته باشد. بررسی تجربه سال های گذشته نیز با همین هدف انجام شده است تا با شناخت بهتر الگوی تغییرات ترافیک و آلودگی هوا در شهر تهران، زمینه برای مدیریت مؤثرتر ترافیک در آغاز سال تحصیلی جدید و به حداقل رساندن اثر احتمالی افزایش تردد بر کیفیت هوا را فراهم کند.