جایگاه تهران در تحولات تاریخی و انقلاب اسلامی

محمد خراسانی زاده، معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، گفت: تهران فقط پایتخت جمهوری اسلامی ایران نیست، بلکه در طول تاریخ معاصر، یکی از مهم ترین کانون های تحولات اجتماعی و سیاسی کشور بوده است.

خراسانی زاده در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، گفت: با اشاره به دیدگاه رهبر شهید انقلاب درباره در جلسه ای که درباره تهران و جایگاه آن برگزار شده بود، برای من این پرسش شکل گرفت که این «تهران» که از آن سخن گفته می شود و با عنوان شهری پیشتاز و دارای شناسنامه انقلابی یاد شده، کجاست که ما گاهی آن را نمی بینیم؟ با مرور تاریخ، از مشروطه تا انقلاب اسلامی، می توان نقش مردم و علمای تهران را در بزنگاه های مهم مشاهده کرد.

وی ادامه داد: در حوادث و جنگ های اخیر نیز این واقعیت بیش از گذشته برای همه آشکار شد و حماسه همراهی مردم تهران با نظام و کشور را به نمایش گذاشت. تهران در این مقطع صرفاً یک شهر نبود، بلکه به نمادی برای همه کسانی تبدیل شد که می خواهند پای حق بایستند.

معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با اشاره به تشییع و بدرقه رهبر شهید انقلاب افزود: در تاریخ شهر هایی داشته ایم که امامان خود را بدرقه کرده اند؛ مدینه پیامبر (ص) را بدرقه کرد و کوفه امیرالمؤمنین (ع) را. اما تهران رهبر شهید انقلاب را به گونه ای بدرقه کرد که سر به آسمان برافراشت و این حماسه در تاریخ ماندگار شد.

خراسانی زاده گفت: چه افتخاری بالاتر از اینکه آن رهبر شهید و مجاهد، در عرصه هنر نیز همین قالبی را انتخاب کرده بود که امروز شما شاعران برگزیده انتخاب کرده اید. او خود استاد شعر بود و شعر بخشی از تاریخ ایران و به تعبیری، محمل بسیاری از هنر های دیگر این سرزمین است.

وی افزود: شعر و ادبیات تنها پدیده ای برای تریبون ها و مجلس آرایی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ است. دست کم سه هزار سال است که شعر در فرهنگ ایران، محمل انتقال بسیاری از هنر ها و آیین ها بوده است.

خراسانی زاده با اشاره به سنت های نمایشی و آیینی ایران گفت: تعزیه یا شبیه خوانی، بخشی از هنر بازخوانی ایرانیان است و ریشه های بسیاری از آیین های نمایشی و روایی ایران را می توان در گذشته فرهنگی این سرزمین دنبال کرد. در دوره ای که سواد در اختیار گروه محدودی از جامعه بود، حافظه شنیداری مردم وظیفه انتقال اسطوره ها، آیین ها و فرهنگ را بر عهده داشت و شعر در کنار موسیقی، نمایش، نقالی و دیگر هنرها، محمل این انتقال بود.

معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران ادامه داد: آیین هایی مانند سوگ سیاوش نیز از جمله نمونه های کهن این فرهنگ هستند که بعد ها در دوره اسلامی، بخشی از دارایی فرهنگی و هنری ایرانیان در خدمت فرهنگ اهل بیت (ع) قرار گرفت و هنر هایی مانند شبیه خوانی در پیوند با واقعه عاشورا و سیدالشهدا (ع) قرار گرفتند.

وی افزود: بسیاری از پیوند هایی که امروز در آیین های محرم و مداحی می بینیم، ریشه در همین سنت های تعزیه دارد و ما در طول تاریخ، بخشی از دارایی فرهنگی و هنری خود را نثار خاندان اهل بیت (ع) کرده ایم. در تمام این پیوندها، شعر نقش محوری داشته است؛ چراکه شعر ریشه ادبیات و ادبیات نیز بخشی از فرهنگ یک جامعه است.

خراسانی زاده با اشاره به پیام رهبر انقلاب به مناسبت روز بزرگداشت فردوسی و شعر و ادب فارسی در 25 اردیبهشت 1405 اظهار کرد: برای نخستین بار بود که رهبر انقلاب در چنین مناسبتی پیامی صادر کردند و در آن، بر اهمیت مقابله فرهنگی و موضوع «پدافند» تأکید شد.

وی افزود: در این پیام بر این نکته تأکید شده بود که نبردی که تاکنون پیش رفته و با پیروزی همراه بوده، زمانی کامل می شود که در عرصه فرهنگ و سبک زندگی نیز بتوانیم مقابله کنیم. ریشه این مقابله نیز در زبان و ادبیات است.

معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با اشاره به تعبیر «پدافند زبانی» گفت: این تعبیر نشان می دهد زبان و شعر نیز می توانند ابزار دفاع باشند. همان گونه که رزمندگان در خط مقدم و پای سامانه های دفاعی از کشور دفاع می کنند، شاعر نیز وقتی از زبان شعر استفاده می کند، می تواند از یک حرف، آرمان و اندیشه دفاع کند.

خراسانی زاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت های فرهنگی شهر تهران بیان کرد: سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران دارای 35 فرهنگسرای بزرگ و صد ها مرکز فرهنگی است که هرکدام می توانند محمل یک اتفاق بزرگ ادبی و هنری باشند.

وی افزود: حدود یک سال است که توفیق خدمت در معاونت امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران را دارم؛ معاونتی که در این دوره به ساختار فرهنگسرا ها افزوده شده است. در همین چارچوب نیز امروز شاهد فعالیت محافل شعر در برخی فرهنگسرا ها هستیم.

معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با اشاره به نقش کانون های ادبی فرهنگسرا ها در دهه 80 گفت: بسیاری از چهره های درخشان ادبیات امروز ایران، خروجی همین کانون ها و محافل ادبی فرهنگسرا هایی هستند که در دهه 80 شکل گرفتند. با این حال، پس از آنکه این نهال ها رشد کردند و به درختان تنومند تبدیل شدند، به تدریج برخی از این کانون ها کم رنگ شدند.

خراسانی زاده از احیای دوباره این کانون ها خبر داد و افزود: امیدوارم به زودی این کانون ها برای دهه بعدی انقلاب اسلامی و در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی دوباره شکل بگیرند و فرهنگسرا های تهران بار دیگر محل آمدوشد، گردهمایی و برگزاری محافل شاعران باشند.

وی در پایان با دعوت از اهالی فرهنگ و هنر برای همراهی با سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، اظهار کرد: دست یاری ما به سوی شاعران و اهالی فرهنگ دراز است تا کمک کنند این اتفاق بهتر و گسترده تر پیش برود. نهاد کتابخانه های عمومی نیز برادر تنی ماست و باید بیش از گذشته با یکدیگر همکاری کنیم تا از ظرفیت های فرهنگی تهران استفاده بیشتری شود.

نظرات

captcha