آیا عرفان ابن عربی برای انسان امروز کاربردی است

در همین راستا، کتاب « شرح فتوحات مکیه باب 560 » به قلم سینا رستم زاده که به تازگی از سوی « انتشارات ابلق » روانه بازار نشر شده است، تلاشی جسورانه برای شکستن این بن بست و ارائه خوانشی دقیق و در عین حال کاربردی از این اثر عظیم محسوب می شود. ایکنا در گفت وگو با مؤلف این اثر چالش های مسیر دشوار تصحیح و تحلیل این متن غامض و رویکرد نوآورانه او در تفسیرِ زیستِ مؤمنانه مبتنی بر مبانی عرفانی را مورد بررسی قرار داده که در ادامه مشروح آن را می خوانیم:

ایکنا- «فتوحات مکیه» اقیانوس بیکران معارف عرفانی است. با توجه به پیچیدگی متن و سبک خاص ابن عربی، مهم ترین چالش علمی شما در فرآیند تصحیح و آماده سازی این نسخه جدید چه بود؟

از آنجا که تاکنون شرح مفصل و دقیقی بر این کتاب شریف متناوب نبوده، ما در راستای اقدامی نو، بر آن شدیم تا این اثر را تدوین کنیم. در واقع، به دلیل نبود پیشینه پژوهشی مدون، برای نخستین بار تصمیم گرفتیم وارد این اقیانوس بیکران شویم؛ مسیری که طبیعتاً با چالش های بسیاری همراه بود. یکی از برجسته ترین این دشواری ها، وجود اغلاط فراوان در نسخه های خطی و چاپ های موجود بود. علاوه بر این، در مواجهه با بخش های مبهم متن، به ترجمه یا شرح دقیق فارسی دسترسی نداشتیم و حتی در زبان عربی نیز این کتاب شریف، آن گونه که شایسته بود، مورد شرح و تفصیل قرار نگرفته بود. با این حال، به یاری خداوند متعال، کوشیدیم تا این اثر را در حد بضاعت علمی خود، به بهترین شکل ممکن به انجام برسانیم.

ایکنا- نسخه های خطی موجود، غالباً دارای تفاوت های عباراتی هستند. شما در این پروژه برای رسیدن به متنِ معیار، از چه روش شناسی استفاده کردید؟

ما در تدوین این اثر، عمدتاً بر نسخه تصحیح شده توسط مرحوم عثمان یحیی تکیه داشتیم که بر پایه دو نسخه خطی معتبر از فتوحات تهیه شده و صحیح ترین متن موجود شناخته می شود. با این حال، در بررسی لایه های متن، به تصحیح انتقادی نیز پرداختیم؛ بدین معنا که در موارد ضروری و براساس مقتضیات علمی، شخصاً اقدام به اصلاح و تصحیح متن نمودیم.

ایکنا: آیا در فرآیند پژوهش بر روی این اثر، به نکته یا کشف علمی تازه ای دست یافته اید که در ترجمه ها و کارهای پیشین مغفول مانده باشد؟

در این مسیر، مکرراً به اشکالات موجود در ترجمه مرحوم خواجوی ــ که تنها ترجمه موجود از فتوحات است ــ پرداخته و اغلاط آن را یادآور شدیم. همچنین، برخی برداشت های نادرست از مبانی عرفانی ابن عربی را بازخوانی و تصحیح نمودیم تا خوانندگان بتوانند به درکی دقیق تر و صحیح تر از اندیشه های وی دست یابند.

ایکنا- «فتوحات مکیه» همواره در کانون بحث و نقد جریان های مختلف کلامی و فلسفی بوده است. رویکرد شما در حاشیه نویسی برای راهنمایی مخاطب امروز چگونه بوده است؟

کوشش ما بر این بوده است تا «فتوحات مکیه» را با نگاهی به نیازهای روز جامعه شرح دهیم تا این اثر برای مخاطب امروز، کاربردی و راهگشا باشد. رویکرد ما در این مسیر، صرفاً ارائه متنی عرفانی، خشک و انتزاعی نبود؛ بلکه در پی آن بودیم تا مفاهیم را به گونه ای تبیین کنیم که در زندگی روزمره و در مواجهه با چالش های زیستی انسان معاصر، دارای معنا و کارکردی عملی باشد.

انتهای پیام