مروری بر تازه های خبر در اندیشه و معارف

سرویس اندیشه و معارف خبرگزاری ایکنا، در هفته ای که گذشت به گفتگو با حجت الاسلام والمسلمین حسین انصاریان پیرامون نگارش و تألیف «تفسیر حکیم» و رسالت اصلی منبر در جامعه امروزی نشست. دومین هم اندیشی در خصوص ابعاد تمدنی و جامعه ساز اندیشه امام موسی صدر و همچنین، خبر اعلام رونمایی «دانشنامه راویان مهدوی»، اعلام برگزیدگان نخستین دوره سوگواری «طنین آزادگی» و آغاز به کار سال تحصیلی جدید حوزه علمیه، از دیگر خبرهای این هفته بود. در کنار این موارد، خبر مربوط به معرفی 15 کتاب درسی جدید حوزه و برگزاری دومین نشست ستاد ملی ازدواج دانشگاهیان نیز از پوشش خبری این هفته به شمار می رفت.

در ادامه مهم ترین رویدادها را به اختصار می خوانیم:

تبیین راهکارهای عملیاتی ستاد ملی ازدواج دانشگاهیان؛ از پایش داده ها تا بسیج منابع ملی

در دومین جلسه ستاد ملی ازدواج دانشگاهیان که در شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد، با تأکید بر اینکه مسئله جمعیت یک موضوع امنیتی و استراتژیک فراتر از ابعاد اجتماعی است، طرحی جامع برای مقابله با «جنگ جمعیتی» و تداوم روند تجرد میان جمعیت 14 تا 16 میلیون نفری مجرد ارائه گردید. در این نشست، فاطمه محمدبیگی، نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با نقش گذاری دانشگاهیان به عنوان پیشروان فرهنگی و الگوی تغییر نگرش در جامعه، بر ضرورت اجرای 14 پیشنهاد راهبردی از جمله ایجاد نظام یکپارچه پایش داده های جمعیتی، تشکیل کارگروه های تخصصی در حوزه های مسکن و اشتغال، و بسیج منابع ملی و حمایت استانداران برای تسهیل ازدواج و حفظ بنیان خانواده تأکید کند. همچنین در این نشست وزیر علوم از هدف گذاری برای احداث 30 هزار واحد خوابگاه متأهلی جهت تسهیل ازدواج دانشگاهیان خبر داد.

گزارش کامل نشست را اینجا بخوانید.

زدودن 44 صفت رذیله از وجود انسان برای دستیابی به نورانیت قلب

حجت الاسلام والمسلمین عباس صراف، استاد حوزه علمیه، در سخنرانی خود در حسینیه حضرت رباب (س) تهران که 19 شهریورماه برگزار شد، با تبیین جایگاه محوری دعای هشتم صحیفه سجادیه، بر ضرورت شناسایی و زدودن 44 صفت رذیله از وجود انسان برای دستیابی به نورانیت قلب و آسایش در عالم آخرت تأکید کرد. وی با هشدار نسبت به غفلت از حقایق دین و تأکید بر اینکه رذایل اخلاقی مانع از ورود نور الهی به قلب و حتی ریشه بسیاری از مشکلات معیشی و رزق هستند، یادآور شد که صرفِ دانستن صفات ناپسند کافی نیست، بلکه باید با اجرای دستورالعمل های رفتاری، این تاریکی ها را تخلیه کرد. صراف در نهایت با بازگویی حکایتی از تأثیر عمیق صحیفه سجادیه بر عالمان، مؤمنان را دعوت کرد تا این دعای شریف را به عنوان برنامه ی اصلی برای اصلاح خود و مصونیت از آسیب های اخلاقی و دنیوی قرار دهند.

احیاگری انسان در اندیشه امام موسی صدر

دومین جلسه از دوره آموزشی و اندیشه ورزی با عنوان «نگاه قرآنی امام موسی صدر؛ گفت وگو پیرامون گفتارهای تفسیری»، با حضور عادل پیغامی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) 18 شهریور برگزار شد. وی در تبیین جایگاه فکری امام موسی صدر، ضمن تأکید بر همسویی کامل منظومه فکری ایشان با اندیشمندان برجسته ای چون علامه طباطبایی، شهید مطهری و رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیت الله العظمی خامنه ای در یک پیکره واحد، تصریح کرد: با وجود این اشتراکات بنیادین، مقوله «انسان» در اندیشه امام موسی صدر به دلیل حضور میدانی و درگیری مستقیم ایشان با فرایند «احیاگری انسان» -به ویژه در عرصه جامعه سازی جنوب لبنان- نمود پررنگ تری دارد؛ چنان که رویکرد ایشان فراتر از احیای صرف «فکر دینی»، بر احیای وجودی و اجتماعی خود «انسان» متمرکز بوده است تا او را به سرمنزل مقصود الهی رهنمون سازد؛ چرا که در منظومه فکری امام موسی صدر، رسالت پیامبران نیز، رساندن خود انسان به جایگاه حقیقی اش یعنی مقام خلیفه اللهی است.

اسلامی اندیشی علوم انسانی به جای اسلامی سازی علوم

حجت الاسلام و المسلمین سیدمهدی موسوی، پژوهشگر و مدرس حوزه علمیه، 18 شهریورماه در نشست علمی «تحول علوم انسانی از منظر رهبر شهید» با بیان اینکه رهبر شهید تا پایان عمرشان دائماً بر علوم انسانی تأکید داشتند، گفت: ایشان در سال 1345 در کتاب «آینده در قلمرو اسلام» بر علم و لزوم توجه با تحولات علمی تأکید کردند و این مقوله به خصوص توجه به علوم انسانی ـ اسلامی در پیام حوزه پیشرو و سرآمد هم دیده می شود. ایشان جزء پیشقراولان طرح علوم انسانی اسلامی بودند. نگاه ایشان به علوم انسانی برآمده از همان حکمت صدرایی و تولید دستگاه کاملا بدیع در کلام و الهیات اجتماعی بود. از سوی دیگر نهج البلاغه برای ایشان کتاب حکمرانی و صحیفه سجادیه کتاب عبادت و سیر و سلوک بود.

گزارش کامل این نشست را اینجا بخوانید.

زمانه و تفسیر صلح امام حسن(ع) در یک نشست علمی

نشست علمی «نقد کتاب و کرسی ترویجی تاریخ و سیره امام حسن مجتبی(ع)» 17 شهریورماه به همت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار و حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا هدایت پناه (نویسنده کتاب)، عباس میرزایی و حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا مطهری به ارائه مطالب پرداختند. حجت الاسلام هدایت پناه با بیان اینکه برخی تحلیل ها از سیره امام مجتبی(ع) به گونه ای است که گویی ایشان یک شخصیت سیاسی معمولی بوده اند و از مسائل پیش و پس از دوران خلافت آگاهی نداشته اند؛ یا تصور می شود ایشان صرفاً به این نتیجه رسیده بودند که اطرافیانشان از معاویه بدتر هستند،گفت: این برداشت به معنای آن است که امام مجتبی(ع) شناختی از شرایط سیاسی، اجتماعی، جغرافیایی و ویژگی های اصحاب خود نداشته اند که این ادعا بر پایه پژوهش های تاریخی نادرست است.

15 کتاب درسی جدید حوزه علمیه رونمایی می شود

حجت الاسلام و المسلمین مصطفی کاویانی، مسئول مرکز تدوین متون و منابع درسی حوزه های علمیه، 15 شهریورماه در نشست خبری مراسم رونمایی از 15 اثر درسی تولیدشده برای سال تحصیلی جدید حوزه، گفت: بخش زیادی از فعالیت های جدید مرکز تدوین مدیون هدایت های رهبر شهید است؛ ایشان در سالیان قبل در سخنرانی در مدرسه فیضیه به وضعیت متون درسی حوزه پرداختند و نام برخی کتب را برای اصلاح بیان کردند. کاویانی همچنین با بیان اینکه درختواره دانش های حوزوی در دوره مدیریت آیت الله اعرافی به توسعه زیادی رسید و 400 رشته و گرایش تدوین شد، اشاره کرد: بخش قابل توجهی از این رشته ها و رویکردها در عرصه علوم انسانی طراحی شده اند.

چرا حکمرانی مکمل قانون گذاری است

آیت الله احمد مبلغی، نماینده مجلس خبرگان رهبری و نماینده جمهوری اسلامی ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی، 15 شهریور در نشست تخصصی اندیشکده حکمرانی و قانون گذاری که با حضور رئیس، اعضای هیئت علمی و رؤسای کارگروه های تخصصی برگزار شد، به تبیین دقیق پیوند راهبردی میان «حکمرانی» و «تقنین» با تکیه بر مبانی قرآن کریم و آموزه های نهج البلاغه پرداخت. آیت الله مبلغی با تکیه بر نامه های امام علی(ع)، توضیح داد که چرا برای رسیدن به جامعه ای آباد، قانون باید در خدمت حکمرانی باشد و بر ضرورت نظارت مستمر بر اجرای قوانین داشته باشد.

گزارش کامل را اینجا بخوانید.

کتاب «در محضر اهل بیت(ع)» منتشر شد

کتاب «در محضر اهل بیت(ع)» که به تازگی از انتشارات طه روانه بازار کتاب شده با نگاهی تاریخی به زندگی پیامبر اسلام(ص) و دوازده امام شیعه(ع)، تصویری پیوسته از تحولات مهم صدر اسلام و تاریخ تشیع ارائه می دهد و با مرور مهم ترین وقایع زندگی، سیره، اندیشه ها و شرایط اجتماعی و سیاسی خواننده را با فرازهای مهم تاریخ اسلام و تشیع آشنا می کند. محمدجمعه امینی مترجم کتاب در گفت وگو با ایکنا گفت: در محضر اهل بیت(ع)» در این حدیث شریف پیامبر خدا(ص) ریشه دارد که فرمود:«إِنِّی تارِکٌ فیکُمُ الثَّقَلَینِ ، ما إِن تَمَسَّکتُم بهِما لَن تَضِلُّوا أبداً؛ کِتابَ اللّهِ وعِترَتی أهلَ بَیتی؛ فَإِنَّهُما لَن یَفتَرِقا حَتَّی یَرِدا عَلَیَّ الحَوض». آیت الله سید محمد حسین فضل الله با تکیه بر این حدیث شریف، معتقد است که اهل بیت(ع) آیینه تمام نمای قرآن است و هر زمان که قرآن وجود دارد، یکی از امامان که خداوند آنان را از هر گونه پلشتی، پاکیزه گردانده است نیز وجود دارد. این همانندی به گونه ای است که در توصیف پیامبر خدا(ص) نیز گفته اند: «کان اخلاقه القرآن».

صاحب صدای آشنا باشید 

حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمدباقر علوی تهرانی با بیان اینکه قساوت قلب و بهانه جویی در انجام تکالیف الهی، مانعی برای استجابت دعاست به نقل حدیثی از امام صادق(ع) اشاره کرد و گفت: صاحب صدای آشنا باشید چرا که کسی که همواره اهل دعا است، پیش از آنکه بلایی بر او نازل شود، دعایش مستجاب و صدایش آشناست اما در مقابل، کسی که اهل دعا نیست و فقط در زمان سختی ها دعا می کند، دعایش مستجاب نمی شود و ملائکه می گویند: این صاحب صدا را نمی شناسیم. وی درباره مهم ترین این موانع گفت: عدم پاکی منبع رزق و لقمه حرام، اسراف و تباه کاری مال، عدم رعایت اعتدال در مراتب انفاق، نفرین طلبکار بر بدهکار با وجود اطمینان از باطل شدن دین، گناه به صورت عمومی، عقوق والدین حتی با گفتن کلمه «اف»، ترک صله رحم و عدم رسیدگی به خویشاوندان، ارتباط با شراب حتی به دست گرفتن آن، ترک امر به معروف و نهی از منکر، سبک شمردن نماز، آوازه خوانی و غنا، عدم وفای به عهد الهی، امید بستن به غیر خدا و شرک در توکل، غفلت و قساوت قلب و زنا.

فهم عمیق در دین رسالت منبر در جامعه امروزی است

سرویس اندیشه و معارف ایکنا، به انگیزه انتشار مجلدات «تفسیر حکیم»، به سراغ حجت الاسلام والمسلمین حسین انصاریان رفت. او در بخش نخست این گفت وگوی تفصیلی که با عنوان «تفسیر حکیم چگونه پدید آمد؛ ناگفته هایی از سلوک علمی استاد انصاریان» منتشر و تقدیم مخاطبان این حوزه شد، به بخشی از پرسش ها درباره چگونگی شکل گیری این اثر، روند نگارش آن، نقش مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی در ترغیب ایشان به نگارش تفسیر و ویژگی های علمی و محتوایی «تفسیر حکیم» پاسخ داد. انصاریان در این بخش از نسبت میان تجربه منبر و نگارش تفسیر، ضرورت بهره گیری مفسر از دانش های گوناگون، از جمله ادبیات عرب، فقه، اصول و علوم طبیعی و تفاوت میان ترجمه و تفسیر قرآن سخن گفت و تأکید کرد مفسر قرآن، افزون بر تسلط بر علوم حوزوی، باید با مسائل و لایه های مختلف جامعه نیز آشنایی داشته باشد تا بتواند پیام های اخلاقی، اجتماعی و تربیتی آیات را برای مخاطب امروز تبیین کند.

بیشتر بخوانید:

«تفسیر حکیم» چگونه پدید آمد؛ ناگفته هایی از سلوک علمی استاد انصاریان

واکاوی ریشه های کفر بنی اسرائیل

انتهای پیام