خودکشی در قانون ایران جرم نیست

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، معصومه رحمانی، وکیل پایه یک دادگستری، در نخستین همایش علمی روز جهانی پیشگیری از خودکشی که در مجتمع دکتر علی شریعتی جهاددانشگاهی خراسان رضوی برگزار شد، با بیان اینکه خودکشی در حقوق ایران جرم انگاری نشده است، اظهار کرد: تعریف حقوقی جرم، فعل یا ترک فعلی است که قانون برای آن مجازات تعیین کرده باشد؛ در حالی که صرف اقدام به خودکشی، به دلیل فقدان کارکرد بازدارنده مجازات، در قانون ایران جرمی برای آن پیش بینی نشده است.

وی با اشاره به وجود برخی تصورات مبنی بر خلأ قانونی افزود: در صورت فوت مجازات فرد موضوعیت ندارد و در صورت زنده ماندن نیز حبس کردن فردی که در بحران است نه تنها کارکرد بازدارنده ندارد، بلکه در مواردی مثل اقدام به خودکشی های نمایشی در نوجوانان، ممکن است انگیزه فرد را برای اقدامات خطرناک تر افزایش دهد.

این وکیل دادگستری با تأکید بر اینکه معاونت در خودکشی به عنوان یک عنوان مستقل جرم شناخته نمی شود، تصریح کرد: حال قانون گذار در موارد خاص رفتارهای مرتبط با خودکشی را جرم انگاری کرده است، برای نمونه در قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، فراهم کردن یا تسهیل خودکشی برای این گروه سنی، مجازات های حبس درجه 5 تا 8 را به دنبال دارد.

رحمانی با اشاره به وظیفه شهروندی در پیشگیری از خودکشی بیان کرد: قانون برای افرادی که از خطر شدید علیه یک کودک یا نوجوان مطلع هستند و با وجود توانایی، از کمک یا اطلاع رسانی خودداری می کنند ضمانت کیفری در نظر گرفته است، همچنین در قانون جرایم رایانه ای تشویق، تحریک یا آموزش روش های خودکشی در فضای مجازی جرم انگاری شده است؛ بنابراین خودکشی باید نه تنها به عنوان یک مسئله قضایی، بلکه در جایگاه یک بحران سلامت عمومی و با سیاست گذاری های تقنینی مشخص در تمامی دستگاه ها مدیریت شود.

گیر افتادگی؛ نقطه کانونی افکار خودکشی

در ادامه، علی ثاقبی، عضو هیئت علمی گروه روان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تشریح ابعاد روانی این پدیده گفت: مفهوم محوری در خودکشی، گیر افتادگی است؛ یعنی فرد در زندگی دچار رنج و شکست شده و هیچ راه خروجی نمی بیند. این گیر افتادگی شامل بخش درونی مانند اضطراب  و بخش بیرونی مانند مشکلات اقتصادی است که ذهن را به بن بست می رساند.

وی با بیان اینکه امید به معنای تضمین آینده روشن نیست، بلکه باور به این است که فردا ممکن است با امروز متفاوت باشد، ادامه داد: زندگی را نه مسائل بزرگ، بلکه رویدادهای کوچک می سازند؛ روابط، شادی، معنا می تواند به عنوان عامل محافظت کننده، فرد را به زندگی متصل نگه دارد.

این روان پزشک در پایان گام های اصلی برای مواجهه با افراد در معرض خطر را شامل پرسیدن، دور کردن ابزارهای خطر، همراهی و پیوند دادن فرد به خدمات درمانی برشمرد و گفت: پیشگیری از خودکشی تنها نجات دادن فردی که به ته خط رسیده نیست، بلکه ساختن جهانی است که انسان های کمتری در آن احساس کنند هیچ راهی برایشان نمانده است.

انتهای پیام