پرهیز برخی افراد از آمپول های لاغری و دارو های محبوب کاهش وزن

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکزی؛ آمپول های لاغری مانند اوزمپیک، وگووی و مونجارو به کاهش وزن کمک می کنند، اما نگرانی هایی درباره احتمال ارتباط آنها با سرطان تیروئید مطرح شده است. شواهد فعلی وجود رابطه قطعی را در انسان تایید نمی کند، اما برخی افراد باید از مصرف این دارو ها خودداری کنند.

آمپول های جدید کاهش وزن در سال های اخیر به یکی از محبوب ترین روش های درمان چاقی تبدیل شده اند. دارو هایی مانند اوزمپیک، وگووی و مونجارو با تاثیر بر هورمون های مرتبط با اشتها و قند خون می توانند به کاهش قابل توجه وزن کمک کنند و مطالعات نیز مزایای آنها را در کاهش برخی عوارض مرتبط با چاقی نشان داده اند.

با وجود این مزایا نگرانی درباره عوارض احتمالی این دارو ها همچنان ادامه دارد. یکی از مهم ترین پرسش ها نیز احتمال ارتباط دارو های موسوم به GLP-1 با سرطان تیروئید است.

نگرانی از کجا شروع شد؟

بخش اصلی این نگرانی به مطالعات اولیه روی حیوانات بازمی گردد. در برخی مطالعات انجام شده روی جوندگان، مصرف دارو های این گروه با ایجاد تومور های تیروئیدی همراه بود.

این یافته ها باعث شد احتمال بروز چنین عارضه ای در اطلاعات ایمنی دارو ها نیز مورد توجه قرار بگیرد. با این حال نتایج مطالعات انجام شده روی انسان ها تاکنون چنین رابطه ای را به شکل قطعی تایید نکرده است.

برای مثال سماگلوتاید که ماده موثره دارو هایی مانند اوزمپیک و وگووی است در مطالعات حیوانی با تومور های تیروئیدی مرتبط شد. با این حال هنوز مشخص نیست که این یافته تا چه اندازه درباره انسان صدق می کند.
تیرزپاتاید، ماده موثره مونجارو، نیز در مطالعات حیوانی چنین اثری را نشان داده است، اما ارتباط آن با انسان همچنان نامشخص است.

آیا این دارو ها باعث سرطان تیروئید می شوند؟

پاسخ فعلی علم به این پرسش خیر، چنین رابطه ای هنوز ثابت نشده است. بیماران زیادی در شبکه های اجتماعی درباره تشخیص سرطان تیروئید پس از مصرف دارو های GLP-1 صحبت کرده اند، اما چنین گزارش هایی به تنهایی نمی توانند رابطه علت و معلولی میان دارو و سرطان را اثبات کنند. متخصصان نیز تاکید دارند که سرطان معمولا طی مدت طولانی شکل می گیرد و ممکن است سال ها پیش از تشخیص، فرآیند ایجاد آن آغاز شده باشد. به همین دلیل بررسی عوارض احتمالی دارو هایی که در دوز های بالا و برای مدت طولانی مصرف می شوند، به زمان بیشتری نیاز دارد.

چه کسانی نباید این دارو ها را مصرف کنند؟

یک نکته مهم درباره دارو های GLP-1 به نوع خاصی از سرطان تیروئید مربوط می شود. افرادی که خودشان یا اعضای خانواده شان سابقه سرطان مدولاری تیروئید (MTC) دارند نباید برخی از دارو های این گروه را مصرف کنند. افراد مبتلا به بیماری ارثی نئوپلازی غدد درون ریز چندگانه نوع 2 یا MEN 2 نیز در گروهی قرار دارند که مصرف این دارو ها برای آنها توصیه نمی شود.
سرطان مدولاری تیروئید نوع نادری از سرطان است که در سلول های خاصی از غده تیروئید ایجاد می شود. اتفاقا همین سلول ها در مطالعات حیوانی مورد توجه قرار گرفته اند.
افرادی که سابقه انواع دیگر سرطان تیروئید را دارند نیز بهتر است پیش از مصرف دارو های GLP-1 درباره مزایا و خطرات احتمالی آن با پزشک مشورت کنند.

دوز بالاتر؛ پرسشی که هنوز پاسخ کاملی ندارد

یکی از نکات مورد توجه دانشمندان این است که دوز دارو های GLP-1 برای درمان چاقی معمولا از دوز هایی که برای دیابت استفاده می شوند بیشتر است.
این دارو ها بیش از یک دهه برای درمان دیابت مورد استفاده قرار گرفته اند و تاکنون افزایش مشخصی در خطر سرطان تیروئید در جمعیت مصرف کننده مشاهده نشده است.
با این حال، استفاده گسترده از دوز های بالاتر برای کاهش وزن سابقه کوتاه تری دارد. به همین دلیل هنوز اطلاعات بلندمدت کافی درباره پیامد های مصرف این دارو ها در دوز های بالاتر در دسترس نیست.

عوارض شایع تر آمپول های لاغری چیست؟

نگرانی درباره سرطان تیروئید نباید باعث شود عوارض شناخته شده تر این دارو ها نادیده گرفته شوند. تهوع، استفراغ و اسهال از عوارض شایع دارو های GLP-1 هستند و در موارد نادرتر ممکن است التهاب لوزالمعده یا پانکراتیت رخ دهد؛ بنابراین مصرف این دارو ها باید تحت نظر پزشک انجام شود و افزایش یا کاهش دوز نیز بدون نظر متخصص صورت نگیرد.
آمپول های لاغری GLP-1 مانند اوزمپیک، وگووی و مونجارو تحول مهمی در درمان چاقی ایجاد کرده اند، اما درباره ایمنی بلندمدت آنها همچنان تحقیقات ادامه دارد.