تحقق نهضت حفظ قرآن بدون بازگشت به «مسجد» و «فعالیت جوششی مردمی» ممکن نیست

یه گزارش خبرنگار ایکنا، ولی یاراحمدی، پیشکسوت و فعال باسابقه قرآنی کشور امروز، 19 شهریورماه در نشست مشورتی ستاد راهبری طرح ملی حفظ قرآن کریم که با حضور جمعی از مدیران امور قرآنی، حافظان قرآن، صاحب نظران و فعالان جامعه قرآنی کشور برگزار شد، طی سخنانی با رویکردی آسیب شناسانه، ضمن بررسی عملکرد ستاد، راهکارهای تحول بخش در حوزه حفظ قرآن کریم را بیان کرد.

گذار از ارزیابی های اجمالی به «نگاه راهبردی و اثربخشی»

وی با قدردانی از نظم، پویایی و پیگیری های مداوم دبیرخانه و مدیریت ستاد راهبری حفظ قرآن، به تبیین سه سطح ارزیابی در فعالیت های کلان اشاره کرد و گفت: بررسی فعالیت های قرآنی در سه لایه قابل ارزیابی است؛ نخست، نگاه اجمالی به عملکردها که اگرچه مفید است، اما تصویر جامعی ارائه نمی دهد. دوم، نگاه طرح و برنامه ای که میزان پیشرفت فیزیکی پروژه ها، چالش های بودجه ای و منابع انسانی را نشان می دهد. اما سطح سوم و حیاتی ترین مرحله، نگاه راهبردی و سنجش اثربخشی است. گاهی برنامه ای به زیباترین شکل اجرا می شود، اما اساساً انتخاب درستی برای رسیدن به هدف غایی نبوده و اثربخشی لازم را ندارد؛ از این رو ستاد باید بر تحلیل اثربخشی و ترسیم نقشه راه متمرکز شود.

ضرورت تدوین سند مفهومی کارآمد

رئیس اسبق مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه با تأکید بر اینکه اسناد بالادستی نباید در حد متون نمایشی و کلی گویی باقی بمانند، تأکیدکرد: سند مفهومی حفظ قرآن نباید صرفاً کاغذی با واژه های زیبا باشد، بلکه باید به حداقل 20 پرسش اساسی و عملیاتی پاسخ روشن دهد. نخستین گام، تعریف دقیق، ملموس و قابل سنجش از واژگان حفظ و حافظ قرآن منطبق با مطالبات مقام معظم رهبری و نظرات کارشناسان است. همچنین تعیین مختصات دقیق وضع موجود، توصیف واقعی زیست بوم و جامعه هدف، و مسئله شناسی دقیق حفظ قرآن در کشور، پیش شرط قطعی برای ترسیم نقشه اقدام و تعیین مقاصد آتی است.

وی با اشاره به چالش های پیش روی حفاظ قرآن افزود: نبود پیوست های اثربخشی و غفلت از مسائل انگیزشی و معیشتی حافظان، آسیب زا است. نمی توان از نخبه ای قرآنی سال ها تعهد زمانی و علمی خواست، اما برای جایگاه اجتماعی، اثربخشی میدانی و حداقل های معیشتی او برنامه ای نداشت.

نقد ساختار ستادها و لزوم تفکیک «اندیشه ورزی» از «اجرا»

یاراحمدی با استناد به چهار دهه تجربه مدیریت در سطوح مختلف فرهنگی کشور، به آسیب شناسی ماهیت ستادها پرداخت و اظهار کرد: ستادها در نظام اداری ما اصولاً برای مقاطع کوتاه مدت، هماهنگی های اجرایی و تقسیم وظایف طراحی شده اند. تجربه نشان داده است که ستادهای اجرایی به دلیل درگیری با مسائل روزمره و چالش های اجرایی و بودجه ای، توان و فرصت تولید اندیشه ندارند. پیشنهادم ایجاد یک لایه مستقل اندیشه ورز در بالادست ستاد اجرایی است؛ جمعی از نخبگان و صاحب نظران فاقد دغدغه اجرا که با مسئله شناسی عمیق، نقشه راه تولید کنند و مدیران اجرایی نیز به خروجی فکری این هیئت احترام بگذارند. باید شجاعانه تحلیل کنیم که چرا پس از گذشت سال ها از مطالبه رهبر معظم انقلاب پیرامون تربیت 10 میلیون حافظ، هنوز به نقطه مطلوب نرسیده ایم؟

ضرورت اتکا به ظرفیت بی بدیل مساجد

این پیشکسوت قرآنی، غلبه تفکر اداری و دولتی را از موانع اصلی رشد طرح های قرآنی دانست و تصریح کرد: کار قرآنی ماهیتاً حرکتی جوششی و مردمی است. هر کجا نهادهای دولتی به صورت تصدی گرایانه وارد شدند، اصالت و پویایی کار دچار آسیب شد. باید به معنای واقعی کلمه، مدیریت و اجرای امور به مردم و مؤسسات واگذار شود و اتحادیه ها نیز نباید به ساختارهای شبه دولتی تبدیل شوند.

یاراحمدی در پایان با تأکید بر جایگاه محوری مسجد در ترویج قرآن کریم یادآور شد: هیچ حرکت دینی در کشور به فرهنگ عمومی تبدیل نمی شود، مگر آنکه خاستگاه و پایگاه اصلی آن مسجد باشد. یکی از آسیب های دوره های گذشته، فاصله گرفتن فعالیت های قرآنی از متن مساجد بوده است که این مسیر نیازمند اصلاح و بازگشت جدی به سنگر مساجد و بهره گیری هوشمندانه از ابزارهای رسانه ای فراگیر است.

انتهای پیام