نگاهی به سنت های نوروز در آذربایجان شرقی + فیلم

آیین ها و آداب و رسوم و سنت های قدیمی هر سرزمینی، یادگارهایی گران سنگ و پربها از گذشته های دور مردم آن دیار است. تمامی آداب و رسوم ایرانی به خصوص عید باستانی نوروز در دل این تعاملات فرهنگی دچار فراز و نشیب شده و امروز هم مردم این دیار آیین نوروز را با رسوم خاصی برگزار می کنند. مردم آذربایجان شرقی مردمی اصیل هستند که در ایام نوروز دارای آداب و رسوم ویژه خود هستند و در این میان مهمان نوازی، سلحشوری و پایبندی به عقاید مذهبی از خصلت های خاص مردم استان است.

استان آذربایجان شرقی یکی از استان های کشور است که دارای آداب و رسوم ویژه به خصوص در مناطق روستایی، غذاهای مخصوص خود و همچنین سوغاتی های خاص بوده و همین امر سبب شده است این استان دارای فرهنگ کهن و تاریخی باشد. مردم این استان همواره به مهمان نوازی و مهمان دوستی شهره بوده که این امر بیشتر خود را در ایام عید و در استقبال از میهمانان نوروزی نشان می دهد.

از شال اندازی پسران تا آماده شدن خوانچه های عیدانه و آب چهل یاسین

از اوایل اسفند خانه تکانی آغاز می شود، گذشته از خانه تکانی می توان به سمنوپزی، چیدن سفره هفت سین، آب چهل یاسین، دید و بازدید و سیزده بدر اشاره کرد. مفصل ترین مراسم، متعلق به آخرین چهارشنبه سال است که در آن شب، برنج سفید پخته و به همراه آجیل و شیرینی بر سفره می گذارند. پسران جوان یا نوجوان شالی برداشته و از سوراخ بالای بام خانه شال خود را پایین و به خانه همسایه می اندازند.

صاحبخانه نیز به فراخور حال خود، مقداری آجیل، شیرینی یا تخم مرغ در گوشه شال می بندد تا پسر آن را بالا بکشد. چنانچه پسر، خواهان دختر خانواده باشد، شال را بالا نمی کشد و در این میان چنانچه خانواده دختر راضی باشد، نشانه ای از دختر را به شال می بندند.

رسم شال اندازی در بیشتر نقاط آذربایجان رایج بوده و هنوز هم در بعضی از روستاها انجام می شود. چند روز قبل از عید خوانچه های عیدانه آماده می شود که هر خوانچه شامل پارچه، کفش، جوراب، شیرینی، برنج خام و چیزهای دیگر است که برای عروس یا دختر خانواده که تازه ازدواج کرده می فرستند.

در سفره نوروز به ویژه در گذشته خوراکی هایی چون ماست دست نزده، برنج سفید پخته یا خام، گوشت و غذاهایی که اصولاً نشانه برکت و محصول خوب باشد، می گذاشتند و از سوی دیگر نمادهایی مانند آینه، تخم مرغ، سمنو، سبزه، شیرینی، آب چهل یاسین نیز در کنار آن قرار می دهند که ترکیبی از برکت و باروری است.

در گذشته های نه چندان دور و در برخی مناطق آذربایجان شرقی، مردم کوزه یا کاسه ای آب را نزد روحانی محل می برند و روحانی بر آن 40 بار سوره یاسین خوانده و فوت می کرد، سپس این آب تبرک را بر گوشه و کنار خانه به ویژه بر دام ها و محصولات ریخته و به کودکان می دادند تا هم برکت و باروری را زیاد کند و هم شفا بخشد.

پس از تحویل سال نیز مردم نخست به گورستان ها رفته و سپس به دیدن بازماندگانی که تازه عزیزی را از دست داده اند. در دید و بازدیدها ابتدا کوچکترها به دیدن بزرگترها می روند که این دیدارها تا 13 فروردین ادامه می یابد و در روز سیزدهم همه به صحرا می روند و سبزه ها را به آب می اندازند و به جشن و شادی می پردازند و دخترها با آرزوی ازدواج، سبزه گره می زنند.

«بایرام پایی»

یکی از مهم ترین رسوم عید در آذربایجان شرقی که هم اکنون نیز در اغلب خانواده ها حفظ شده است فرستادن غذا از خانه پدری به خانه دختران شوهر کرده است. «بایرام پایی» به عبارتی تبریک عید مادر به دختران شوهر کرده است که نه تنها در سال های نخست ازدواج دختر بلکه تا زمانی که والدین در قید حیات هستند به جا آورده می شود. از 20 روز قبل از عید تا چهارشنبه سوری در یکی از شب ها از طرف هر یک از خانواده های پدری دختر مانند عموها و دایی ها و برادران به ویژه خود خانواده پدری غذاهایی پخته و به خانه دختر فرستاده می شود. مادران با پختن غذاهایی مانند پلو، مرغ، کوکو، قیمه گوشت و ماهی دودی آب پز به تناسب تعداد اعضای خانواده به همراه هدایایی مانند پارچه در مجموعه های مسی بایرام پایی را روانه خانه دختر می کنند.

خرید لباس

خرید لباس نو از دیگر آداب و رسوم عید نوروز است. یکی دو روز مانده به آغاز سال جدید افراد خانواده برای خرید لباس عیدشان به بازار و فروشگاه ها می روند و لباس های نو و پارچه های رنگی خریداری می کنند.

سفره های رنگین غذایی آذربایجان شرقی

سفره های آذربایجان شرقی سفرهای رنگین است که فرهنگ غذایی این سرزمین را همپای تاریخ برآمده از محیط طبیعی منطقه غنی کرده است. انواع کباب، کوفته، دلمه، آبگوشت، خورشت، آش و سوپ، پلو و کوکو بخشی از غذاهای متنوع و خوش طعم آذربایجان شرقی را تشکیل می دهند. علاوه بر غذاهای اصلی، نان مناطق مختلف استان مانند نان اسکو، خیتاب، شیرمال، اهری، روغنی، کماج، نان شیرینی و زنجبیلی و همچنین میان وعده های محلی نیز از شهرت ویژه ای برخوردارند. شربت و نوشیدنی های گیاهی و کوهی، دوغ محلی، چای گیاهی، انواع ترشیجات، مرباها، حلواهای متنوع و بومی، شیرینی های محلی و صادراتی مانند نوقا، ریس، تسبیحی و قرابیه از دیگر دسرها و محصولات محلی خوراکی این استان محسوب می شوند.

امرعلی گل محمدی

var player = videojs('player_989776_3818199',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/3818199',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_3818199"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_3818199"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); انتهای پیام