بهره مندی دستگاه قضا از مزایای هوش مصنوعی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما؛ مرکز سمنان،️ محمد کاظمی فرد، معاون رئیس قوه قضائیه و رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در سفر به سمنان از تحول اساسی در سیستم دادرسی کشور خبر داد و اعلام کرد: قوه قضائیه از مرحله دادرسی الکترونیک عبور کرده و با شتاب به سمت دادرسی هوشمند در حرکت است.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه با اشاره به طراحی دستیار هوشمند قاضی اظهار داشت: این دستیار با بهره گیری از بانک جامع حقوقی شامل قوانین کشور، آرای وحدت رویه، نظرات مشورتی و بیش از 10 میلیون رأی گمنام شده طراحی شده است. این سامانه در بخش های متعددی از جمله ویرایش متن رأی، استناد صحیح به مواد قانونی، تهیه پیش نویس رأی بر اساس مستندات و خلاصه سازی پرونده به قاضی کمک می کند و استان سمنان یکی از استان هایی است که از این دستیار استفاده می کند.

وی با تأکید بر نقش هوش مصنوعی به عنوان دستیار و نه جایگزین قاضی، تصریح کرد: هوش مصنوعی صرفاً نقش پیشنهاددهنده دارد و تصمیم نهایی بر عهده قاضی است. این ابزار به قاضی کمک می کند تا قوانین استنادی را دقیقاً بررسی کرده و در اتقان رأی به او یاری رساند، اما جای قاضی را نمی گیرد.

کاظمی فرد در پاسخ به نگرانی ها درباره توهم هوش مصنوعی، خاطرنشان کرد: ما از هوش مصنوعی به عنوان ابزار کمک دهنده استفاده می کنیم و با آموزش سیستم بر اساس داده های معتبر و نظارت خبرگان، دقت آن را افزایش داده ایم. هوش مصنوعی در کار قاضی کمک می کند که کارش را بهتر انجام دهد.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه همچنین از راه اندازی نخستین دفتر خدمات مجازی قضایی از مهرماه سال جاری خبر داد و گفت: برای مردم نیز در سامانه عدل ایران، دستیار هوشمند طراحی شده است که به آنها در تکمیل مدارک، تنظیم دادخواست و پیش بینی نتیجه احتمالی پرونده کمک می کند. این دستیار هوشمند، مسیر دسترسی مردم به حقوق قانونی را ساده و ارزان می کند.

وی همچنین با اشاره به واگذاری امور تکراری به هوش مصنوعی افزود: ما به تدریج در حال کاهش نقش انسان در بخش های تکراری هستیم و اموری که دارای الگوریتم های مشخصی هستند، به ماشین واگذار می شوند. به عنوان نمونه، ابلاغیه های صادره در شعب اکنون به صورت خودکار ارسال می شوند و هدف نهایی ما حرکت به سمت عدالت هوشمند است.

معاون رئیس قوه قضائیه و رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه همچنین از راه اندازی دو سامانه جدید «ضمانت الکترونیک» و «ارجاع هوشمند پرونده» تا پایان مهرماه امسال در سراسر کشور خبر داد.

محمدکاظمی فرد  افزود: سامانه ضمانت الکترونیک هم اکنون به صورت آزمایشی در سه دادسرای تهران در حال اجراست و تا پایان شهریورماه در تمام دادسرا های تهران و تا پایان مهرماه در دادسرا های کل کشور عملیاتی می شود.

وی با اشاره به کارکرد این سامانه تصریح کرد: با راه اندازی سامانه ضمانت الکترونیک، فرآیند وثیقه گذاری به صورت برخط و بدون نیاز به چندین روز کار کارشناسی انجام می شود. متقاضیان در محل شعبه می توانند حساب بانکی، بورس، ملک و طلا را برای وثیقه گذاری معرفی کنند و قاضی به صورت برخط استعلامات لازم را دریافت می کند. این طرح گامی مؤثر در کاهش بازداشت های کوتاه مدت و تسهیل فرآیند پذیرش وثیقه است.

کاظمی فرد در ادامه از اجرای آزمایشی سامانه ارجاع هوشمند پرونده در دیوان عالی کشور، دیوان عدالت اداری و استان های تهران، قم، لرستان، فارس، اصفهان و خراسان جنوبی خبر داد و گفت: این سامانه تا پایان مهرماه در کل کشور فراگیر می شود.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه با تشریح مزایای این سامانه افزود: ارجاع هوشمند پرونده، هرگونه ارجاع گزینشی را حذف می کند و با افزایش سرعت رسیدگی، نقش مؤثری در شفافیت، کاهش اطاله دادرسی و انسداد گلوگاه های فساد ایفا می کند.

وی با اشاره به نظرسنجی های انجام شده از مراجعان گفت: بیش از میلیون ها نظر در سامانه نظرسنجی جمع آوری شده که نشان می دهد رضایت از دستگاه قضا سال به سال بهبود یافته است و هم اکنون حدود 40 درصد از درخواست های واردشده به دستگاه قضایی به طور کامل به صورت غیرحضوری انجام می شود.