بخل؛ پشت پا زدن به عطایای پروردگار

به گزارش ایکنا از اصفهان، آیت الله العظمی حسین مظاهری در سلسله گفتارهایی، به شرح 40 رذیلت اخلاقی پرداخته است که از سوی پایگاه اطلاع رسانی دفتر معظم له منتشر و در سایت خبرگزاری ایکنا بازنشر می شود. شماره بیست ودوم این مجموعه به رذیله اخلاقی «بخل» اختصاص دارد.

بخل، یکی از صفات رذیله است که آدمی را از استفاده شایسته از آنچه خداوند به او عطا کرده است، بازمی ‏دارد. استفاده شایسته، آن است که خداوند از آن راضی باشد و شامل اسراف و تبذیر نشود.

این ملکه، هر چند درباره مال و ثروت مشهور شده، اما فقط مخصوص اموال نیست و تمامی عطایای پروردگار، همچون دانش، قدرت و آبرو را دربرمی گیرد.

بیشتر بخوانید:

طمع؛ عامل زوال ایمان و انسانیت حرص؛ عطش سیری ناپذیر دنیادوستی؛ حسرت و اندوه بی پایان خودخواهی؛ سرچشمه انحطاط انسان اضطراب‏؛ زنجیری بر دست و پای اراده سنگ دلی؛ مانع پذیرفتن حق و حقیقت خود کم ‏بینی؛ سدی در مسیر کمال عُجب؛ حماقت و نادانی محض تکبر؛ کلید درهای دوزخ کینه‎ توزی؛ به زنجیر کشیدن قلب غضب؛ شعبه ای از جنون

رذیلت بخل در آیات و روایات چندی، به شدت نکوهش و از آن نهی شده است. از جمله قرآن کریم می فرماید: «وَ لا یَحْسَبَنَّ الَّذینَ یَبْخَلُونَ بما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَیْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَیُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بهِ یَوْمَ الْقِیامَة؛ و کسانی که به آنچه خدا از فضل خود به آنان عطا کرده است، بخل می‏ ورزند، هرگز تصور نکنند که آن بخل‏ برای آنان خوب است، بلکه برایشان بد است. به زودی آنچه به آن بخل ورزیده ‏اند، روز قیامت طوق گردنشان می‏ شود.» (سوره مبارکه آل‏ عمران، آیه 180)

بخل آثار و تبعات سوئی در دنیا و آخرت دارد؛ بخشی از عواقب ناگوار بخل که در قرآن و روایات نیز به آن ها اشاره شده، به شرح زیر است:

بخل ممکن است انسان را به کفر یا نفاق یا هر دو مبتلا کند.

باعث بروز دشمنی و کینه، حتی با خداوند سبحان خواهد شد.

بخیلان هرگز به رستگاری نخواهند رسید و در دنیا نیز زندگی سختی دارند، از هراس ابتلا به فقر، به ارتکاب گناه دست می زنند، از پرداخت حقوق شرعی واجب، مانند خمس، زکات و کفارات خودداری می کنند، مال حرام به خورد خانواده می دهند، به تدریج از مخارج واجب زندگی و هزینه ضروری تأمین معاش زن و فرزند نیز سرباز می زنند و شخصیت خود را نزد آنان تباه می کنند.

و بالاخره افراد بخیل در قیامت رسوا و بی ‏آبرو می‏ شوند.

راهکار رهایی از صفت رذیله بخل نیز مانند سایر رذائل، مبارزه منفی است؛ انسان بخیل باید برخلاف خواست ملکه بخل، بخشندگی را بر خود تحمیل و در این باره بسیار تمرین کند تا کم کم، صفت رذیله اش ریشه کن یا دست کم سرکوب شود.

مطالعه آیات و روایاتی که با موضوع بخل و مذمت شدید آن وارد شده نیز در این زمینه مؤثر است. همچنین، تلقین مفاسد ناشی از ملکه بخل و نیز یادآوری عاقبت سوء افراد بخیل در تاریخ، برای درمان این بیماری روحی، مفید خواهد بود.

انتهای پیام