مؤسسات قرآنی؛ پرچم دار فعالیت های مردمی در مسیر ترویج قرآن

به گزارش ایکنا از قم، امیرحجت مرادی، رئیس اتحادیه موسسات قرآنی کل کشور در سفر به قم عصر روز گذشته 17 شهریورماه از شاخص ترین موسسات قرآنی استان قم بازدید کرد که در این دیدارها حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی محمدی مدیرعامل اتحادیه مؤسسات و تشکل های قرآن و عترت استان قم، محمد خامه یار مدیر مرکز قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم، حبیب الله عزیزی از پیشکسوتان قرآنی و جمعی از مدیران قرآنی استان حضور داشتند.

ظرفیت های قرآنی قم و کشور مکمل یکدیگرند

محمدرضا سوقندی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم، در این دیدارها با تأکید بر ظرفیت های گسترده قرآنی قم و کشور گفت: ظرفیت های قرآنی قم و کشور در امتداد یکدیگر قرار دارند و برای توسعه این فعالیت ها باید با رفع موانع عینی و ذهنی، زمینه تقویت اعتماد عمومی به مؤسسات قرآنی فراهم شود و از ظرفیت های موجود و مغفول مانده بیش از گذشته بهره گرفت.

وی بیان کرد: نحوه عملکرد مؤسسات دینی و قرآنی باید به تولید اعتماد بینجامد؛ متأسفانه در سال های اخیر برخی مؤسسات به نام ائمه(ع) اعتماد مردم را سلب کردند.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم با انتقاد از رویه ساخت وسازهای مذهبی گفت: گاهی حسینیه ای ساخته می شود، اما بدون بهره برداری مؤثر، خالی می ماند؛ در حالی که باید در کنار این فضاها، برنامه هایی مانند کلاس های قرآن و فعالیت های دینی و فرهنگی نیز برگزار شود.

وی همچنین بر ضرورت توجه به ظرفیت ها و استعدادهای قرآنی روستاها و برنامه ریزی برای شناسایی و پرورش این استعدادها تأکید کرد.

سوقندی همچنین جلسات خانگی قرآن را یکی از ظرفیت های مهم برای ترویج فرهنگ قرآنی دانست و اظهار کرد: برگزاری جلسات قرآن در منازل، علاوه بر گسترش انس با قرآن، فضای معنوی خانه ها را نیز تقویت و نورانی می کند.

وی در پایان بر ضرورت معرفی و حمایت از چهره های گمنام و مستعد قرآنی تأکید کرد و گفت: مؤذنان و قاریان قرآن که در عرصه های مختلف فعالیت می کنند باید از طریق رسانه ها معرفی شوند و از استعدادها و تلاش های آنان تجلیل و حمایت شود.

فعالیت موسسات قرآنی با حمایت های مردمی

حجت الاسلام و المسلمین علی صبوحی طسوجی، مدیر موسسه قرآن و عترت تدبر در کلام وحی با تشریح تاریخچه شکل گیری فعالیت های این موسسه اظهار کرد: آغاز شکل گیری این فعالیت ها به سال 1382 بازمی گردد؛ البته تأسیس رسمی و قانونی مؤسسه حدود پنج سال بعد انجام شد که در آن زمان اساسا موضوع تدبر به شکل امروزی در کشور شناخته شده نبود و مجموعه ای با عنوان تدبر فعالیت نمی کرد. وی افزود: در آن زمان آثار محدودی با عنوان «تدبر» منتشر شده بود و ما با انجام یک کتاب شناسی جامع، این آثار را بررسی کردیم. نتایج نشان می داد بسیاری از کتاب هایی که با عنوان تدبر منتشر شده بودند، تعریفی کلی از این مفهوم ارائه می کردند و تدبر به معنای یک دانش مشخص و قابل آموزش و یادگیری، هنوز جایگاه روشنی نداشت. صبوحی ادامه داد: در دانشگاه ها و حوزه های علمیه نیز در آن زمان اثر و فعالیت مشخصی در زمینه تدبر وجود نداشت. در چنین شرایطی، به لطف خدا طرح تدبر شکل گرفت. شورای عالی انقلاب فرهنگی تصمیم گرفت از این طرح در فاز پژوهشی حمایت کند که این حمایت چندان گسترده نبود، اما همین حمایت مختصر زمینه ای شد تا حدود پنج سال، از سال 1382 تا 1387، یک کار پژوهشی متمرکز را با همراهی گروهی از دوستان پیش ببریم. وی با بیان اینکه این پژوهش صرفا کتابخانه ای نبود، گفت: در کنار مطالعات کتابخانه ای، فعالیت های میدانی نیز انجام می شد، ما همزمان در دانشگاه تهران و برخی حوزه های علمیه تدریس می کردیم. تنها در فاصله سال های 1382 تا 1387، حدود یک هزار و 500 نفر در دانشگاه تهران در دوره های تدبر آموزش دیدند و پنجشنبه های دانشگاه تهران عملا به تدبر اختصاص داشت. صبوحی بیان کرد: اکنون مجموعه ما بیش از 20 جلد کتاب مدون در حوزه تدبر دارد که شامل آثاری در زمینه روش تدبر، دانش تدبر، تدبر برای عموم و تدبر تخصصی است که برای تدبر عمومی حدود 6 جلد و برای بخش تخصصی نیز حدود 6 جلد کتاب تدوین شده و علاوه بر آن، تدبر در سوره های قرآن و تدبرهای موضوعی خاص نیز تولید و منتشر شده است. وی تصریح کرد: یک اپلیکیشن قرآنی با هزینه قابل توجه طراحی کرده ایم که نسخه تحت وب آن در حال فعالیت است و به زودی نسخه اندروید آن نیز رونمایی خواهد شد که در این اپلیکیشن، افراد می توانند قرآن را با رویکرد تدبر مطالعه کنند و محصولات مربوط به تدبر را دریافت کنند. مدیر موسسه قرآن و عترت تدبر در کلام وحی افزود: با کمک مجموعه های رسانه ای و آموزشی، سامانه ملی تدبرآموز نیز راه اندازی شده و فاز نخست آن اکنون آغاز به کار کرده است. مربیان می توانند در این سامانه با ایجاد صفحه اختصاصی کلاس های خود را تعریف کنند و آموزش های حضوری، غیرحضوری، آنلاین و آفلاین ارائه دهند. وی با تأکید بر ضرورت حمایت از مؤسسات قرآنی، افزود: اگر حمایت وجود نداشته باشد، ادامه بسیاری از این فعالیت ها دشوار خواهد بود. مؤسسات قرآنی حتی بدون حمایت نیز به فعالیت خود ادامه می دهند، به ویژه مؤسسه ما که بیش از چند سال است پرچمی را بلند کرده و به مردم اعلام کرده ایم که هیچ کدام از دوره های ما هزینه ندارد و افراد می توانند به صورت حضوری، غیرحضوری، آنلاین یا آفلاین به شکل رایگان در دوره ها شرکت کنند. صبوحی یادآور شد: حتی برای دوره ها در سایت آموزشی، قیمت مشخصی درج شده است تا مخاطب بداند برگزاری یک دوره چه هزینه ای داشته، اما افراد می توانند با تخفیف 100 درصدی و بدون پرداخت حتی یک ریال در دوره شرکت کنند و هیچ الزامی برای پرداخت هزینه وجود ندارد. این مجموعه با کمک های داوطلبانه مردمی اداره می شود، اما این کمک ها نیز با توجه به شرایط تورمی با چالش جدی مواجه شده است و برای بسیاری از مردم، کمک مالی به فعالیت های قرآنی دیگر راحت نیست.

تربیت 110 حافظ تخصصی قرآن در مؤسسه عشاق الزهرا(س) قم

زهرا نوعی مؤسسه فرهنگی  قرآنی عشاق الزهرا(س) در معرفی این مجموعه اظهار کرد: مؤسسه عشاق الزهرا(س) شامل خانه قرآن عشاق الزهرا(س)، مرکز خیریه و هیئت بانوان استان قم است و اعضای آن در جایگاه خادمان قرآن و اهل بیت(ع) در خدمت مردم هستند.

وی با اشاره به پیشینه فعالیت این مجموعه افزود: فعالیت هیئت عشاق الزهرا(س) از سال 1386 آغاز شد و با استقبال گسترده نوجوانان، جوانان و بانوان قم مواجه شد. با توجه به مشکلات و نیازهای مختلف این قشر  تصمیم گرفتیم فعالیت های قرآنی را توسعه داده و مؤسسه قرآنی را راه اندازی کنیم.

نوعی ادامه داد: این مؤسسه فعالیت خود را با امکانات بسیار محدود، در مکان های استیجاری و با دست خالی آغاز کرد و اکنون پس از حدود 18 سال فعالیت، توانسته است خدمات گسترده ای در حوزه آموزش و تربیت قرآنی ارائه دهد.

مسئول مؤسسه عشاق الزهرا(س) با اشاره به بخشی از آمار فعالیت های آموزشی این مجموعه گفت: تاکنون حدود سه هزار دانش پژوه قرآنی در این مجموعه تربیت شده اند و 250 نفر نیز تا مرز تربیت مربی آموزش دیده اند که بخشی از این فعالیت ها در حرم مطهر حضرت معصومه(س)، اداره کل تبلیغات اسلامی و مرکز مؤسسه انجام شده است.

وی با تأکید بر مردمی بودن فعالیت های این مجموعه اظهار کرد: تمام این خدمات را مدیون توفیقات الهی، عنایت قرآن و اهل بیت(ع) و همراهی خیرین هستیم که در طول این سال ها در کنار مجموعه بوده اند. هیچ گاه منتظر کمک های دولتی نمانده ایم و فعالیت خود را با توکل به خدا و امکانات محدود آغاز کردیم؛ چراکه اصل و هدف ما کسب رضایت الهی است.

نوعی همچنین به فعالیت های تخصصی حفظ قرآن در این مؤسسه اشاره کرد و گفت: تاکنون 110 حافظ تخصصی قرآن کریم و حدود 50 حافظ عمومی در این مجموعه تربیت شده اند.

وی افزود: در کنار برنامه های حفظ قرآن، کلاس های متنوع معرفتی، معنوی و فرهنگی از جمله تفسیر قرآن کریم، نهج البلاغه، احکام، تجوید، روان خوانی، مداحی و مسجدسرایی با حضور اساتید مجرب برگزار می شود.

مسئول مؤسسه فرهنگی  قرآنی عشاق الزهرا(س) در ادامه با اشاره به فعالیت های اجتماعی و خیریه این مجموعه گفت: در کنار برنامه های قرآنی، به حدود دو هزار نفر از اقشار مختلف نیازمند، از جمله ایتام، معلولان، ناشنوایان، نابینایان، بیماران مبتلا به سرطان و طلاب کم برخوردار خدمات رسانی می شود.

نوعی در پایان گفت : امیدواریم که این فعالیت ها مورد قبول خداوند متعال قرار گیرد و این مجموعه بتواند با توسعه فعالیت های قرآنی و اجتماعی، بیش از گذشته در خدمت مردم و جامعه باشد.

مرور مسیر 30 ساله موسسه قرآنی نور الیقین

مائده آل مرتضی مدیر موسسه قرآنی نور الیقین با اشاره به پیشینه فعالیت این مرکز اظهار کرد: فعالیت موسسه نور الیقین از سال 1377  تقریباً 30 سال پیش با یک کلاس آموزشی محدود با حضور 20 تا 30 نفر آغاز شد که این موسسه با تکیه بر آموزه های تفسیری، اکنون توانسته است گستره فعالیت خود را به بیش از هزار دانش پژوه گسترش دهد.

وی در ادامه با اشاره به اهمیت کلاس های مجازی، بیان کرد: علاوه بر کلاس های حضوری، جلسات مجازی این موسسه نیز با استقبال گسترده ای روبه رو بوده و هر هفته حدود یک هزار نفر در این جلسات شرکت می کنند.

در ادامه، آل مرتضی به تشریح ظرفیت های اجرایی و آموزشی این مجموعه پرداخت و بیان کرد: موسسه در حال حاضر با تکیه بر نیروی انسانی متخصص، فعالیت های گسترده ای را دنبال می کند . حدود 400 مربی و مدرس را جهت تدریس در شعب خود تربیت کرده است؛ در حال حاضر 50 شعبه فعال در شهرهای قم و حومه، استان های شمالی و استان تهران در اختیار دارد که بیش از هزار دانش پژوه را پوشش می دهند.

وی همچنین با اشاره به ساختار سازمانی موسسه، از حضور 50 نیروی اجرایی در دفتر مرکزی، 20 مداح با توانمندی ویژه و حدود 40 سخنران متخصص خبر داد و گفت : فعالیت های این مجموعه تنها به آموزش محدود نمی شود، بلکه در زمینه ارتقاء و گسترش فعالیت های خیریه در بستر آموزه های قرآنی و فرهنگ سازی نیز گام های مؤثری برداشته است.

مدیر موسسه قرآنی نور الیقین تصریح کرد: این مرکز از نظر مدیریتی نیز دارای ساختار گسترده ای است که شامل 50 معاونت مختلف هر کدام متشکل از 4 تا 5 نفر در حوزه هایی نظیر تفسیر تخصصی، روابط عمومی و سایر معاونت ها می شود.

آل مرتضی در پایان با اشاره به فعالیت بخش «دختران فاطمی» در این مؤسسه اظهار کرد: این بخش با حضور نوجوانان و جوانان دهه های 80 و 90 فعالیت می کند و تلاش ما بر این است که با ایجاد ارتباط مؤثر، آنان را با فضای قرآنی همراه کرده و به پرسش ها و شبهات آنان پاسخ دهیم. هدف از راه اندازی این بخش، تقویت ارتباط نسل جوان با آموزه های دینی و قرآنی و فراهم کردن زمینه حضور فعال آنان در این عرصه است.

پروژه راهبردی نورالثقلین برای ارتقای آموزش های قرآنی

محمدهادی حججی مدیر اجرایی مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت نورالثقلین، با اشاره به سابقه فعالیت این مؤسسه اظهار کرد: مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت نورالثقلین با هدف آموزش، پژوهش و ترویج معارف قرآن کریم و اهل بیت(ع) در سال 1388 و با اهتمام جمعی از چهره های قرآنی کشور در شهر مقدس قم افتتاح شد.

وی افزود: این مؤسسه از ابتدای فعالیت تلاش کرد در راستای رفع خلأهای محتوایی و تأمین منابع مورد نیاز فعالیت های فرهنگی و قرآنی گام بردارد و در کنار فعالیت های آموزشی، تدوین و تولید پژوهش های مدون و محتوای مورد نیاز مؤسسات و کلاس های قرآن را نیز در دستور کار قرار داد.

حججی با اشاره به تولید محصولات آموزشی مؤسسه نورالثقلین گفت: یکی از نخستین و مهم ترین محصولات ما، مجموعه درس نامه های حفظ قرآن کریم بود که در جشنواره ای  رتبه نخست را کسب کرد. در ادامه نیز محصولات متنوع دیگری در حوزه کتاب و نرم افزار تولید شد که بخشی از آن ها در این مجموعه به نمایش درآمده است.

مدیر اجرایی مؤسسه نورالثقلین ادامه داد: این محصولات حاصل تلاش و دسترنج مجموعه ای از فعالان قرآنی است که از سال های 1389 و 1390 فعالیت خود را آغاز کردند و این روند تا امروز نیز ادامه داشته است. امسال نیز در کنار محصولات گذشته، تولیدات جدیدی در حوزه نرم افزار، کتاب و محتوای آموزشی داشته ایم.

وی با اشاره به تأثیر همه گیری کرونا بر فعالیت های قرآنی اظهار کرد: با آغاز کرونا، کلاس های حضوری مؤسسه به فضای مجازی منتقل شد. ما تلاش کردیم این شرایط را به عنوان یک فرصت ببینیم و از ظرفیت فضای مجازی برای توسعه فعالیت های آموزشی استفاده کنیم که الحمدلله نتایج خوبی نیز به همراه داشت.

حججی افزود: در دوران کرونا بیش از هزار نفر از فراگیران عمومی و تخصصی در دوره های آموزشی مؤسسه حضور داشتند که برای حدود 600 نفر، با همکاری سازمان دارالقرآن، دوره های تخصصی برگزار شد.

وی ادامه داد: در این دوره ها، موضوعاتی همچون نکات مهم حفظ قرآن کریم مورد توجه قرار گرفت و برای حدود 600 نفر گواهینامه تخصصی با همکاری مؤسسه و سازمان دارالقرآن صادر شد. استقبال از این دوره ها بسیار خوب بود و در ادامه نیز دوره های تخصصی متنوعی از جمله برنامه ریزی حفظ مفردی، برنامه ریزی تفسیر و ایده پردازی در حوزه نوجوان برگزار شد.

مدیر اجرایی مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت نورالثقلین با بیان اینکه این مجموعه به تدریج فعالیت خود را به سمت آموزش های تخصصی و تولید محتوا سوق داده است، گفت: از سال های 1392 و 1393 به بعد، فعالیت تخصصی مؤسسه پررنگ تر شد و به تدریج از فعالیت های عمومی فاصله گرفتیم و تمرکز اصلی خود را بر آموزش های تخصصی، پژوهش، تدوین و تولید محتوای قرآنی قرار دادیم.

حججی در ادامه از اجرای طرح «نظام جامع آموزش و تربیت قرآن» خبر داد و اظهار کرد: یکی از پروژه های بزرگ و مهمی که در حال حاضر در مؤسسه در دست اجراست، طرح نظام جامع آموزش و تربیت قرآن است که امیدواریم تا پایان سال به مرحله عملیاتی برسد.

وی درباره هدف این طرح توضیح داد: هدف ما در این پروژه، با همکاری مجموعه های قرآنی کشور، بنیان گذاری و تعریف یک سند رسمی و جامع برای آموزش های قرآنی است؛ سندی که شیوه های آموزشی و تربیتی قرآن کریم را با تکیه و اتکا بر روایات و با بهره گیری از نگاه و منظومه معارف اهل بیت(ع) تبیین کند.

مدیر اجرایی مؤسسه نورالثقلین این طرح را پروژه ای تخصصی و مستند دانست و گفت: این کار با نظارت و بهره گیری از ظرفیت استادان متخصص در حوزه های مختلف، از جمله استادان علوم قرآنی و تفسیر، در حال انجام است و تلاش می کنیم خروجی آن از پشتوانه علمی و پژوهشی مناسبی برخوردار باشد.

یادآور می شود، در ادامه دیدارها پیشنهادهایی مانند تشکیل مجمع خیرین قرآنی مطرح شد، مجمعی متشکل از خیرینی که به دنبال احیای فرهنگ و معارف قرآن کریم در جامعه هستند، طبق گفته محمد خامه یار، مدیر مرکز قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم، حدود 70 الی 80 هزار مسجد در کشور کم داریم و این کمبود صرفا با کمک دولتی از بین نخواهد رفت و برای مرتفع شدن این چالش به کمک مردمی نیاز داریم.

انتهای پیام