بزرگ ترین خطر هوش مصنوعی کشور، شکل نگرفتن بازار است

فرامرز رستگار در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما با اشاره به چالش های مدیریتی و اجرایی حوزه هوش مصنوعی در کشور، اظهار کرد: اثربخشی سازمان هوش مصنوعی به نوع رویکرد و عملکرد آن بستگی دارد و این سازمان باید در لایه حاکمیت به دنبال رفع موانع و تسهیل فعالیت بخش خصوصی باشد. بازار هوش مصنوعی هنوز شکل نگرفته است رستگار با اشاره به بلاتکلیفی دو ساله در مسیر راه اندازی سازمان هوش مصنوعی، عدم شکل گیری بازار واقعی و مشخص نبودن تقاضا را یکی از مهم ترین چالش های این حوزه دانست و گفت: مشتریان و متقاضیان حاکمیتی هنوز به طور دقیق نمی دانند در حوزه هوش مصنوعی چه اقداماتی باید انجام دهند. وی افزود: بخش خصوصی برای ورود جدی به پروژه های هوش مصنوعی نیازمند بازار، قرارداد و پروژه های مشخص است و با توجه به هزینه های بالای این حوزه، بدون وجود قرارداد ها و مناقصات واقعی، امکان سرمایه گذاری گسترده برای شرکت ها وجود ندارد. دبیر سندیکای صنعت مخابرات ایران تأکید کرد: اگر این بلاتکلیفی ادامه پیدا کند، بزرگ ترین خطر برای توسعه هوش مصنوعی در کشور، نه کمبود نیروی متخصص یا فناوری، بلکه شکل نگرفتن بازار و نبود تقاضای مشخص خواهد بود. تکالیف برنامه هفتم هنوز به پروژه های واقعی تبدیل نشده است رستگار با اشاره به تکالیف دستگاه های اجرایی در برنامه هفتم توسعه گفت: با وجود گذشت حدود دو سال و نیم از آغاز اجرای این برنامه، بخش مهمی از تکالیف هوشمندسازی هنوز به مرحله اجرا و پروژه های واقعی نرسیده است. وی ادامه داد: اقدامات انجام شده در بسیاری از موارد در حد طرح های آزمایشی و پایلوت باقی مانده و پروژه های مشخصی که بتواند زمینه ورود شرکت های خصوصی به عنوان پیمانکار را فراهم کند، به اندازه کافی تعریف نشده است. سازمان هوش مصنوعی باید وزارتخانه ها را به سمت پروژه های عملیاتی هدایت کند عضو هیئت مدیره انجمن صنفی کارفرمایی شرکت های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، وظیفه اصلی سازمان هوش مصنوعی را تسهیل گری و هدایت دستگاه های اجرایی دانست و گفت: برخی وزارتخانه ها مانند وزارتخانه های کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت، تخصص مستقیم در حوزه فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی ندارند و سازمان هوش مصنوعی می تواند در این بخش نقش مشاور و تسهیل گر را ایفا کند. رستگار افزود: این سازمان باید به دستگاه ها کمک کند تا اهداف و تکالیف کلان برنامه هفتم را به «پروژه های عملیاتی، قرارداد و مناقصه» تبدیل کنند؛ در این صورت بخش خصوصی نیز می تواند در قالب پیمانکار وارد پروژه ها شود. وی همچنین ایجاد زیرساخت های مشترک را از دیگر وظایف مهم این سازمان برشمرد و گفت: برخی زیرساخت ها به اندازه ای پرهزینه هستند که تأمین آنها از توان مالی یک وزارتخانه به تنهایی خارج است و در چنین مواردی باید زیرساخت های مشترک ایجاد شود. تأکید بر مشارکت بخش خصوصی در پروژه های هوش مصنوعی رستگار با تأکید بر ضرورت مدیریت جسورانه در حوزه هوش مصنوعی اظهار کرد: نباید اجرای پروژه ها صرفاً به دریافت بودجه نقدی از دولت وابسته باشد و مدیران باید به دنبال مدل های جدید تأمین مالی باشند. وی مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) را یکی از ظرفیت های قابل استفاده در این زمینه دانست و گفت: در این مدل، بخش خصوصی می تواند دانش، تجربه و سرمایه خود را وارد پروژه هایی کند که دارای بازگشت اقتصادی هستند و منافع حاصل از اجرای پروژه نیز میان دولت و بخش خصوصی تقسیم شود. سازمان هوش مصنوعی نباید به مانع جدید تبدیل شود رستگار گفت: سازمان هوش مصنوعی نباید با وضع ضوابط زائد، مقررات سخت گیرانه یا ایجاد موانع جدید، فعالیت بخش خصوصی را محدود کند. اگر قرار باشد این سازمان به جای رفع گره های حاکمیتی، خود به مانعی جدید برای فعالیت شرکت های فناور تبدیل شود، اساساً فلسفه وجودی آن زیر سؤال خواهد رفت. وی خاطرنشان کرد: سازمان هوش مصنوعی باید مسیر فعالیت بخش خصوصی را هموار کند و اجازه دهد شرکت ها مسیر توسعه خود را پیدا کنند؛ نقش اصلی این سازمان باید حل مسائل حاکمیتی، ایجاد زیرساخت های مورد نیاز و تبدیل اهداف کلان به پروژه های واقعی باشد.