توحید؛ راه نجات انسان از سردرگمی میان فرمان های متعارض

به گزارش ایکنا از همدان، حجت الاسلام والمسلمین حسین ثروتی مدرس و پژوهشگر قرآن کریم در ادامه تشریح و بیان نکاتی از قرآن کریم، فردی که چند صاحب و سرپرست دارد و این افراد نیز با یکدیگر اختلاف و ناسازگاری دارند، نمی تواند با آرامش زندگی کند؛ زیرا در هر لحظه ممکن است هر کدام از آنها دستور متفاوتی به او بدهند. در مقابل، انسانی که تنها یک صاحب و فرمانده دارد، تکلیفش روشن است و با آرامش بیشتری مسیر خود را دنبال می کند.

این مسئله، یکی از آثار مهم توحید در زندگی انسان است؛ انسان موحد، در نهایت یک سرپرست و فرمانده دارد و آن خداوند متعال است. اگر همه خوبی ها از خداوند سرچشمه می گیرد، شایسته است انسان نیز زندگی خود را با فرمان الهی هماهنگ کند و رضایت خداوند را بر خواسته های متعارض دیگران مقدم بداند.

با این حال، خداوند می فرماید: «بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْلَمُونَ»؛ بیشتر مردم این حقیقت را نمی دانند و به آن توجه نمی کنند. بسیاری از انسان ها می دانند که خداوند خیر و خوبی را در اختیار آنان قرار داده است، اما در عمل همچنان تحت تأثیر دیگران قرار می گیرند و برای جلب رضایت افراد مختلف، خود را دچار فشار و پریشانی می کنند.

در ادامه، خداوند به حقیقت مرگ اشاره می کند و می فرماید: «إِنَّکَ مَیِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَیِّتُونَ». پیامبر اکرم(ص) نیز مانند دیگر انسان ها از دنیا خواهند رفت و کسانی که در برابر ایشان قرار داشتند نیز سرانجام خواهند مرد. مرگ، حقیقتی است که همه انسان ها با آن مواجه خواهند شد.

پس از آن، خداوند می فرماید: «ثُمَّ إِنَّکُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عِنْدَ رَبِّکُمْ تَخْتَصِمُونَ». در روز قیامت، همه انسان ها در پیشگاه پروردگار حاضر خواهند شد و درباره اختلاف ها و ادعاهای خود به محضر خداوند خواهند رفت.

در دنیا ممکن است انسان ها درباره حق و باطل، رفتار یکدیگر و مسئولیت های خود اختلاف داشته باشند و هر کسی خود را محق بداند، اما در روز قیامت حقیقت برای همگان آشکار خواهد شد و داوری نهایی در پیشگاه خداوند صورت خواهد گرفت.

این آیات در کنار بیان اهمیت توحید، یک پیام مهم برای زندگی انسان دارد؛ اینکه انسان باید از وابستگی به خواسته های متعارض دیگران فاصله بگیرد و مسیر زندگی خود را با فرمان الهی تنظیم کند. کسی که خداوند را سرپرست و فرمانده اصلی زندگی خود قرار دهد، از بسیاری از سردرگمی ها و فشارهای ناشی از جلب رضایت دیگران رهایی پیدا می کند و در نهایت، در روز قیامت نیز در پیشگاه پروردگار پاسخگوی انتخاب ها و عملکرد خود خواهد بود.

آیه 30 می فرماید «إِنَّکَ مَیِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَیِّتُونَ» در ادامه این آیات، خداوند خطاب به پیامبر(ص) می فرماید: «إِنَّکَ مَیِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَیِّتُونَ؛ قطعاً تو می میری و آنان نیز می میرند»؛ یعنی حتی پیامبر(ص) که تحت فرمان خداوند قرار دارد و مخالفان او که در برابر این مسیر ایستاده اند، در نهایت با حقیقت مرگ مواجه خواهند شد.

نکته مهم در این آیه آن است که «مَیِّت» به معنای مرده نیست، بلکه بر کسی دلالت دارد که مرگ برای او قطعی است. بنابراین آیه، حقیقتی عمومی را یادآوری می کند که هیچ انسانی از آن استثنا نیست؛ تفاوت انسان ها در این دنیا هرچه باشد، سرانجام همه با مرگ مواجه می شوند.

پس از بیان این حقیقت، آیه 31 مسیر دیگری را پیش روی انسان قرار می دهد: «ثُمَّ إِنَّکُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عِنْدَ رَبّکُمْ تَخْتَصِمُونَ؛ سپس شما روز قیامت نزد پروردگارتان با یکدیگر به مخاصمه خواهید پرداخت.»

«تَخْتَصِمُونَ» از ریشه «خَصْم» به معنای نزاع و مخاصمه است؛ یعنی اختلاف ها و ادعاهایی که در دنیا میان انسان ها وجود دارد، با مرگ پایان نمی یابد، بلکه در قیامت، در پیشگاه پروردگار مطرح خواهد شد. آنجا دیگر معیار، قدرت، موقعیت، نفوذ یا رضایت دیگران نیست؛ بلکه داوری در محضر خداوند صورت می گیرد.

ارتباط این آیات با مثال پیشین نیز قابل توجه است. انسانی که در دنیا خود را در برابر خواسته ها و فرمان های متعدد قرار می دهد، ممکن است دائماً گرفتار اختلاف، اضطراب و سردرگمی باشد؛ اما در نهایت همه این انسان ها به سوی یک مرجع بازمی گردند: «عِنْدَ رَبّکُمْ».

اگر قرار است پایان مسیر همه انسان ها حضور در پیشگاه خداوند و پاسخ گویی در برابر او باشد، منطقی است که انسان از همین دنیا تکلیف خود را با فرمان خداوند روشن کند و زندگی خود را بر اساس رضایت او سامان دهد؛ نه اینکه تمام عمر خود را صرف جلب رضایت کسانی کند که خودشان نیز در نهایت باید در پیشگاه همان پروردگار پاسخ گو باشند.

«إِنَّکَ مَیِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَیِّتُونَ» یادآوری پایان مشترک همه انسان هاست و «ثُمَّ إِنَّکُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عِنْدَ رَبّکُمْ تَخْتَصِمُونَ» یادآوری روزی است که اختلاف ها و ادعاها در محضر خداوند مطرح می شود؛ روزی که حقیقت آشکار و داوری نهایی انجام خواهد شد.

انتهای پیام