از گل دادن به سربازان تا میدان ژاله؛ روایت یک شاهد عینی از جمعه سیاه»

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما آبادان؛ راهپیمایی عید فطر سال 1357 در تهران با شکوه هرچه تمام تر برگزار شد و پس از آن، مردم در راهپیمایی آرامی به حرکت درآمدند؛ جمعیتی که حضور گسترده آن، مأموران رژیم پهلوی را شگفت زده کرده بود.

این ها بخشی از خاطرات قاسم صادقی، از جوانان روزهای انقلاب است که در مبارزات انقلابی حضور فعال داشت و اکنون ساکن آبادان است.

او از آن روزها می گوید: «در مسیر راه که می رفتیم، به ارتشی ها گل می دادیم و می گفتیم ما به ارتش گل می دهیم، شما به ما گلوله ندهید.»

به گفته صادقی، روز 16 شهریور بار دیگر اعلام شد که مردم از میدان فردوسی به سمت میدان شهیاد، میدان آزادی امروز، راهپیمایی کنند.

او می گوید: حضور مردم در راهپیمایی 16 شهریور از راهپیمایی روز عید نیز بیشتر بود و در ساعات بعدازظهر، پس از صدور و قرائت قطعنامه، ناگهان شماری از مردم شعار دادند: «جمعه، هشت صبح، میدان ژاله.»

قرار تجمع مردم برای صبح جمعه 17 شهریور در میدان ژاله تهران گذاشته شد؛ تجمعی که وحشت حکومت را در پی داشت و به برگزاری نشست های شبانه و اعلام حکومت نظامی منجر شد.

حکم حکومت نظامی برای روز جمعه 17 شهریور، پس از نیمه شب صادر شد، اما مردم صبح زود، بی اطلاع از این تصمیم، از سراسر تهران، به ویژه مناطق جنوبی و شرقی شهر، به سمت میدان ژاله حرکت کردند.

قاسم صادقی از آغاز تیراندازی مأموران رژیم پهلوی چنین روایت می کند: «همین جوری دور خیابان ها از بالا شروع کردند به شلیک. تیراندازی شد تا ساعت 11 و 11 و خرده ای و بعد همه متفرق شدند.»

وی ادامه می دهد: «تا آنجا که توانستیم، زخمی ها را به عقب کشیدیم و شهدا را بچه ها بردند. بعد هم آمبولانس ها آمدند و مجروحان را منتقل کردند.»

به گفته این شاهد عینی، شماری از مأموران نظامی و انتظامی همراه مجروحان به بیمارستان می رفتند و به همین دلیل، برخی مردم و پزشکان تلاش می کردند مجروحان را از مسیرهای دیگر به مطب های خصوصی و خانه ها منتقل کنند تا تحت درمان قرار گیرند.

شمار زیاد شهدا و مجروحان، 17 شهریور 1357 را به یکی از خونین ترین روزهای مبارزات مردم ایران تبدیل کرد؛ روزی که بعدها «جمعه سیاه» نام گرفت.

امام خمینی(ره) نیز در پی این واقعه، با صدور پیامی، کشتار مردم بی دفاع را محکوم کردند. صادقی در بخش دیگری از خاطرات خود می گوید: «رفتم دم میدان، از کوچه پشتی نگاهی بیندازم ببینم چه خبر است.

خدا شاهد است، هیچ آثاری از جنایت نبود. تمام ماشین های سوخته را با تریلی و ماشین بار کرده و برده بودند.» او می افزاید: «خودم شاهد بودم که کامیون ها، شهدا و مجروحان را منتقل می کردند.»

واقعه خونین 17 شهریور، نقطه ای مهم در روند مبارزات مردم ایران علیه رژیم پهلوی بود و پنج ماه پس از آن، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید.

شهدای 17 شهریور نیز به عنوان بخشی از تاریخ مبارزات ملت ایران، در حافظه تاریخی این سرزمین جاودانه شدند.