مسیر خودکفایی در صنعت نفت با بومی سازی «توربوکمپرسورهای نفتی»

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از موسسه دانش بنیان برکت، سید حمید ابراهیمی مدیرعامل یک شرکت دانش بنیان با اشاره به فعالیت های این شرکت اظهار کرد: عمده فعالیت این شرکت طراحی و ساخت توربین، کمپرسور، گیربکس و هیدروکوپلینگ برای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و انرژی است.

وی افزود: یکی از مهمترین محصولات تولیدی این شرکت کمپرسور است. کمپرسورها کاربردهای متنوعی دارند؛ بخشی از آنها برای انتقال گاز، بخشی در فرآیندهای تبدیل گاز به محصولات پتروشیمی و محصولات جانبی و بخشی نیز به عنوان کمپرسورهای فرایندی برای تامین هوای ابزار دقیق، نیتروژن و سایر نیازهای جانبی مورد استفاده قرار می گیرند.

از کمپرسور 400 کیلوواتی تا نمونه های 25 مگاواتی

مدیرعامل شرکت دانش بنیان توسعه ماشین ایرسا درباره مشخصات فنی محصولات این شرکت گفت: توان کمپرسورها متغیر است و از حدود 400 تا 500 کیلووات آغاز می شود و در پروژه هایی به 25 مگاوات نیز رسیده ایم.

وی ادامه داد: سیال مورد استفاده نیز بنابر کاربرد کمپرسورها متفاوت است و می تواند هوا، گاز طبیعی یا نیتروژن باشد. فشار نیز بر اساس طراحی و نیاز واحد تغییر می کند و در برخی پروژه ها تا حدود 250 بار نیز مورد نیاز بوده است.

ابراهیمی درباره ظرفیت این کمپرسورها نیز گفت: دبی محصولات از حدود 2 هزار مترمکعب در ساعت آغاز می شود و در برخی موارد به حدود 100 تا 150 هزار مترمکعب در ساعت می رسد.

وی با اشاره به نحوه استفاده از کمپرسورها توضیح داد: کمپرسور به یک درایور نیاز دارد؛ یعنی باید تجهیزی وجود داشته باشد که آن را به حرکت درآورد. این کار می تواند از طریق گیربکس و موتور الکتریکی یا توربین انجام شود و اصولاً کمپرسورها به توربین های گازی متصل می شوند.

ورود به حوزه ای با وابستگی جدی به فناوری خارجی

ابراهیمی با بیان اینکه این تجهیزات عمدتا در صنایع گاز، پتروشیمی و پالایشگاهی کاربرد دارند، درباره نمونه های مشابه داخلی و خارجی این محصولات گفت: به جز یک مورد که برای پژوهشگاه صنعت نفت طراحی و تولید شده و گواهینامه، طراحی و ساخت آن کاملا ایرانی است، این محصول نمونه های مشابه خارجی دارد. رقبای اصلی ما در این حوزه بیشتر از کشورهای آلمان، آمریکا و ژاپن هستند.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان توسعه ماشین ایرسا، قیمت و کیفیت را از مهم ترین مزیت های محصولات این شرکت نسبت به نمونه های خارجی عنوان کرد و گفت: قیمت محصولات این مجموعه حدود 20 تا 40 درصد پایین تر از نمونه های خارجی است.

تحریم قطعات؛ تهدیدی برای تداوم فعالیت صنایع

ابراهیمی با اشاره به اهمیت بومی سازی این تجهیزات اظهار کرد: در این حوزه، شرکت های خارجی حتی فناوری و قطعات یدکی را نیز در اختیار کشور قرار نمی دهند. در صورتی که این تجهیزات از مدار تولید خارج شوند، واحدهای تصفیه و انتقال گاز و برخی واحدهای پتروشیمی عملا با مشکل جدی مواجه خواهند شد.

وی افزود: یکی از تفاوت های مهم محصول ما، بومی سازی آن متناسب با شرایط کشور است. کمپرسورها با توجه به ارتفاع، فشار، دما و سایر شرایط محیطی طراحی می شوند و اگر قرار باشد یک کمپرسور از یک منطقه به منطقه دیگری منتقل شود، ممکن است طراحی آن نیاز به تغییر داشته باشد بنابراین، بومی سازی کمپرسور متناسب با شرایط ایران اهمیت زیادی دارد.

ابراهیمی تصریح کرد: شرکت هایی مانند زیمنس در این حوزه جزو شرکت های سرآمد دنیا هستند، اما محصولات آنها متناسب با شرایط خاص ایران طراحی و بومی سازی نشده اند. این موضوع یکی از نقاط قوت محصولات داخلی است.

سرمایه گذاری 150 میلیارد تومانی برای بومی سازی

ابراهیمی درباره موسسه دانش بنیان برکت گفت: این همکاری در قالب یک پروژه از چند سال پیش آغاز شد. در این حوزه، صرف داشتن دانش طراحی کافی نیست و ساخت تجهیزات نیز بسیار پیچیده است؛ زیرا با سرعت های بسیار بالا، فشارهای زیاد، گازهای خطرناک و نیاز به تجهیزات تخصصی مواجه هستیم.

وی افزود: بر همین اساس، جلساتی با موسسه دانش بنیان برکت برگزار کردیم و پس از ارائه اطلاعات و بررسی موضوع، تصمیم بر این شد که در حوزه طراحی و ساخت این محصولات، سرمایه گذاری مشترکی انجام شود تا این تجهیزات در داخل کشور تولید شوند و بخشی از مشکلات ناشی از نبود آنها برطرف شود.

مدیرعامل شرکت دانش بنیان توسعه ماشین ایرسا درباره میزان این سرمایه گذاری گفت: در سال 1400، آورده موسسه دانش بنیان برکت حدود 60 میلیارد تومان بود که معادل 40 درصد کل پروژه محسوب می شد. ارزش کل پروژه نیز در آن زمان حدود 150 میلیارد تومان برآورد شده بود.

از پالایشگاه بندرعباس تا اصفهان، لاوان و پارس جنوبی

ابراهیمی با اشاره به نتایج این سرمایه گذاری مشترک گفت: محصول ساخته شده و پس از تحویل، پروژه ها در حال تکرار است. نخستین نمونه در پالایشگاه بندرعباس اجرا شد و اکنون این محصول در پالایشگاه بندرعباس در حال تکرار است.

وی ادامه داد: در پالایشگاه اصفهان نیز محصول در حال نصب است و در پالایشگاه لاوان، پارس جنوبی و بخش انتقال گاز نیز پروژه هایی در حال اجرا و نصب هستن