تحول قرآنی با نامه و دستورالعمل اتفاق نمی افتد؛ باید کفش آهنین پوشید

به گزارش ایکنا، جواد باقری بیلندی؛ رئیس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت، در نشست رؤسای ادارات قرآن و عترت دانشگاه های علوم پزشکی که در حاشیه سی اُمین جشنواره قرآن و عترت وزارت بهداشت در دانشگاه علوم پزشکی شاهرود برگزار شد، با اشاره به گفت وگوها و جلسات متعددی که طی سال های گذشته با مدیران قرآنی دانشگاه ها داشته است، گفت: در پنج سال گذشته درباره مسائل مختلف، از مسائل مالی و ساختاری تا ده ها موضوع مرتبط با حوزه فعالیت های قرآنی، بارها با یکدیگر صحبت کرده ایم. بنابراین قرار نیست این جلسه دوباره به بازگویی همان مسائل و درد دل های گذشته بگذرد.

وی افزود: بارها درباره اینکه ساختار و نیروی کافی نداریم و با محدودیت های مختلف مواجه هستیم، صحبت کرده ایم. این حرف ها را شنیده ایم، به جای تکرار این مسائل، باید نگاه مان را به آینده معطوف کنیم و ببینیم برای بهبود شرایط چه کاری می توانیم انجام دهیم.

باقری بیلندی با اشاره به تجربه حضور در دانشگاه های علوم پزشکی اظهار کرد: در همین سال ها به دانشگاه های مختلف رفته و با رئیس دانشگاه، هیئت رئیسه، معاون توسعه و معاون فرهنگی جلسه داشته ایم. در برخی دانشگاه ها فضای بسیار خوبی شکل گرفته است و حاصل این اتفاق نیز چیزی جز مجاهدت، همت و تلاش مدیران آن دانشگاه نبوده است. گاهی رئیس دانشگاه چنان همراه مجموعه قرآنی بوده که برای پیشبرد کارها حتی پشت سر مسئولان قرآنی حرکت کرده و برای تحقق اهداف جلو آمده است. طبیعی است که وقتی چنین رویکردی وجود داشته باشد، برکت و نتیجه آن نیز در فعالیت های قرآنی دانشگاه دیده می شود.

وی ادامه داد: در نقطه مقابل، گاهی فردی را می بینیم که در همان جایگاه مدیریتی خود نشسته و فقط نظاره گر است. با چنین رویکردی نمی توان انتظار داشت اتفاقی در حوزه قرآن رخ دهد. اگر قرار باشد مسئولان دانشگاه صرفاً از دور نظاره کنند، تحول شکل نخواهد گرفت.

شناسایی و معرفی دانشگاه های موفق در امور قرآنی

رئیس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت با تأکید بر ضرورت نگاه رو به جلو گفت: نگاه باید به آینده باشد و دانشگاه هایی را که در مسائل مختلف، از تأمین اعتبار و مسائل مالی گرفته تا حمایت مدیریتی، تجربه های موفقی داشته اند، شناسایی کنیم و این تجربه ها را به دیگر دانشگاه ها منتقل کنیم.

وی افزود: در یک سال گذشته به برخی دانشگاه ها چندین بار مراجعه کرده ام. در نتیجه همین رفت وآمدها، ارتباط رئیس دانشگاه با معاون فرهنگی و مجموعه قرآنی بیشتر شده و حمایت های بیشتری نیز صورت گرفته است. این اتفاق نتیجه یک رفتار تعاملی و ارتباط مستقیم است. نمی توان تصور کرد که همه مسائل از وزارتخانه حل شود و نقش ستاد فقط صدور دستورالعمل و آیین نامه باشد.

تغییر شرایط در سایه پیگیری، گفت وگو و همراهی

باقری بیلندی تصریح کرد: نامه، دستورالعمل و ساختار به اندازه کافی به دانشگاه ها رفته است، اما صرف ارسال نامه الزاماً اتفاقی را رقم نمی زند. اگر قرار بود با ابلاغ یک دستورالعمل تحول ایجاد شود، امروز بسیاری از مشکلات را نداشتیم. آنچه می تواند شرایط را تغییر دهد، حضور، پیگیری، گفت وگو و همراهی است.

وی در ادامه به نمونه ای از تجربه خود در یکی از دانشگاه ها اشاره کرد و گفت: حدود دو سال پیش به یکی از دانشگاه ها رفتم. فضای بسیار خوبی دیدم و همکاران مجموعه قرآنی واقعاً با انگیزه و علاقه کار می کردند. در همان زمان درباره تأمین اعتبار نیز صحبت شد و در نهایت حدود 500 میلیون تومان اعتبار برای آن دانشگاه در نظر گرفته شد و موضوع را به وزارتخانه منتقل کردیم. حدود یک سال بعد دوباره به همان دانشگاه رفتم و متوجه شدم با وجود اختصاص در دانشگاه عملیاتی نشده است.

وی با اشاره به این تجربه اظهار کرد: اینجا همان جایی است که باید ببینیم مشکل کجاست. ممکن است اعتبار در وزارتخانه پیش بینی و تأمین شود، اما وقتی به دانشگاه می رسد، در فرایندهای اداری متوقف بماند. گاهی یک نامه و یک کاغذ آن قدر بین میزها و اتاق های مختلف می چرخد که در نهایت دیگر کسی نمی داند مسئولیت آن با چه کسی است. با چنین روندی، طبیعی است که منابعی که برای فعالیت قرآنی اختصاص داده شده، به نتیجه مطلوب نرسد.

بهره مندی از تجربه های موفق در کنار مطالبه اعتبارات

باقری بیلندی تصریح کرد: آنچه امروز از شما انتظار داریم، صرفاً مطالبه اعتبار یا ساختار جدید نیست. باید تجربه های موفق خودمان را پیدا کنیم، از یکدیگر یاد بگیریم و برای حل مسائل، ارتباط مستقیم و پیگیری مستمر داشته باشیم. اگر در دانشگاهی رئیس، معاون فرهنگی و مسئول قرآن کنار هم قرار بگیرند و برای کار قرآنی وقت و انرژی بگذارند، حتی در شرایط محدود نیز می توان اتفاق های خوبی رقم زد. تحول با دستورالعمل صرف اتفاق نمی افتد؛ تحول زمانی شکل می گیرد که اراده، پیگیری و همراهی در میدان عمل وجود داشته باشد.

رئیس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت، درباره موضوع ساختار ادارات قرآن و عترت دانشگاه های علوم پزشکی گفت: اگر قرار باشد درباره ساختار صحبت کنیم، بهتر است به جای تکرار حرف های گذشته، نمونه های موفق را مطرح کنیم و ببینیم دانشگاه هایی که توانسته اند این مسیر را طی کنند، چگونه عمل کرده اند. عمداً نمی خواهم دوباره وارد بحث های تکراری شوم؛ چراکه در جلسات مختلف، چه حضوری و چه تلفنی و غیرحضوری، بارها این موضوع را با مسئولان وزارتخانه مطرح کرده ایم.

اصلاح ساختار قرآن یک دانشگاه از درون آغاز می شود

وی افزود: تحول در وزارتخانه یک بخش دارد که مربوط به مسائل اداری، استخدامی، امکانات و ساختارهای ستادی است، اما بخش مهم تر آن در خود دانشگاه ها رقم می خورد. اگر قرار باشد ساختار قرآنی دانشگاه اصلاح شود، نقطه آغاز این اصلاح خود دانشگاه است.

وی اظهار کرد: مسیر روشن است. ابتدا باید مسئول قرآن و عترت دانشگاه به این باور برسد و با عملکرد خود نشان دهد که حجم فعالیت ها و مسئولیت های حوزه قرآن با یک کارشناس یا دو کارشناس قابل مدیریت نیست. وقتی این موضوع را اثبات کردید، باید مدیر بالادستی، یعنی مدیر فرهنگی دانشگاه، را قانع کنید. او باید به این جمع بندی برسد که حجم کار و مأموریت های قرآنی نیازمند ساختار و نیروی انسانی متناسب است.

رئیس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت افزود: مرحله بعد، معاون فرهنگی دانشگاه است. باید او نیز قانع شود که این ساختار باید شکل بگیرد. وقتی این سه نفر، یعنی مسئول قرآن، مدیر فرهنگی و معاون فرهنگی، به یک گروه واحد تبدیل شدند، باید مسیر را ادامه دهید و موضوع را به معاونت توسعه، شورای و در نهایت هیئت امنای دانشگاه ببرید.

وی با تأکید بر نقش هیئت امنای دانشگاه ها گفت: هیئت امنا اختیار قانونی دارد و می تواند درباره ساختار دانشگاه تصمیم گیری کند. بنابراین اگر کسی می گوید تا زمانی که این موضوع در وزارتخانه حل نشود، در دانشگاه کاری نمی توان انجام داد، به نظرم مسیر را اشتباه می رود. اصلاح ساختار الزاماً از بالا به پایین نیست؛ اتفاقاً در بسیاری از موارد باید از دانشگاه آغاز شود.

باقری بیلندی ادامه داد: دانشگاه مصوبه و اختیار دارد و هیئت امنا یکی از مهم ترین ظرفیت های قانونی آن است. اگر مسئول قرآن و عترت دانشگاه بتواند مسیر را درست طی کند، مدیر فرهنگی و معاون فرهنگی را همراه کند و موضوع را از مسیر معاونت توسعه، شورای دانشگاه و هیئت امنا پیش ببرد، آن وقت می توان با یک مصوبه قانونی برای ایجاد ساختار اقدام کرد.

وی با بیان اینکه تجربه این مسیر باید مبنای گفت وگو قرار گیرد، اظهار کرد: هر کسی این مسیر را طی کرده است، بیاید و تجربه اش را با ما در میان بگذارد. من با جان و دل پای صحبت چنین افرادی می نشینم و از تجربه آنها استفاده می کنم.

رئیس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت گفت: وقتی دانشگاه این مسیر را طی کرد و مصوبه و مستندات لازم را به دست آورد، آن وقت وارد مرحله وزارتخانه می شویم. آنجا دیگر می توانیم درباره موضوع مشخص صحبت کنیم؛ مثلاً مصوبه هیئت امنا، نظر شورای دانشگاه، نامه معاونت توسعه و سایر مستندات را روی میز بگذاریم و بگوییم این مسیر طی شده و حالا نظر کارشناسی وزارتخانه را می خواهیم. آن زمان است که می توانیم دقیق و روشن بررسی کنیم و اگر مانعی وجود دارد، برای رفع آن اقدام کنیم.

باقری بیلندی با اشاره به تجربه پنج ساله خود در پیگیری این موضوع گفت: آنچه می گویم حاصل پنج سال پیگیری های متعدد و مستمر در موضوع اصلاح ساختار است. این حرف محصول تجربه، مجاهدت و تلاش در این سال هاست. بنابراین اگر کسی مسیر دیگری برای اصلاح ساختار می شناسد، می تواند آن را دنبال کند، اما تجربه می گوید راهی که بدون طی کردن این مسیر بروید، به نتیجه نخواهد رسید.

تخصیص اعتبار 4 و نیم میلیاردی برای جوایز جشنواره

وی با اشاره به افزایش اعتبارات و جوایز سی اُمین جشنواره قرآن و عترت وزارت بهداشت، تأکید کرد: حدود 20 روز پیش، وقتی بعد از یک ماه پیگیری و تلاش، در نهایت ارقام مربوط به جوایز جشنواره را بررسی کردیم، خودمان هم تصور نمی کردیم بتوانیم به چنین نتیجه ای برسیم. سال گذشته حدود سه ونیم میلیارد تومان اعتبار برای جوایز جشنواره داشتیم، اما امسال با وجود اینکه افزایش پیش بینی شده حدود 25 درصد بود، این رقم به حدود چهارونیم میلیارد تومان رسید.

وی افزود: شاید در نگاه اول این افزایش، اتفاق بزرگی به نظر نرسد، اما دوستانی که با حساب و کتاب مالی آشنا هستند می دانند که همین افزایش نیز حاصل یک دنیا پیگیری و سختی بود. نتیجه این تلاش ها زمانی شیرین تر می شود که آثار آن را در زندگی و حق شرکت کنندگان جشنواره ببینیم. اینکه مثلاً هدیه یک رتبه یا عنوان از چهار میلیون تومان به 12 میلیون تومان رسیده یا جایزه ای از شش میلیون تومان به 30 میلیون تومان افزایش پیدا کرده است، برای من هم لذت بخش است. این اتفاق ها حاصل تکاپو و پیگیری است.

رئیس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت تصریح کرد: برای رسیدن به چنین نتایجی باید راه افتاد، پیگیری کرد و حتی به تعبیر خودمانی، کفش آهنین پوشید. اگر با همان مدل اداری و روال های معمول گذشته پیش می رفتیم، حتی یک صدم اتفاق هایی که امسال شاهد آن بودیم نیز رخ نمی داد.

آرزو زمانی ارزش پیدا می کند که برای تحقق آن قدم برداریم.

وی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه و شیوه عمل اظهار کرد: اگر مدل نگاه و رفتارمان را تغییر ندهیم، می توانیم به اندازه عمر صدساله مان آرزو داشته باشیم، اما این آرزوها همچنان آرزو باقی می مانند و به عمل تبدیل نمی شوند. آرزو زمانی ارزش پیدا می کند که برای تحقق آن قدم برداریم.

باقری بیلندی با اشاره به جمله ای از یکی از استادان گفت: استادی جمله زیبایی می گفت که من آن را جدی گرفته ام و دوست دارم شما هم آن را جدی بگیرید: «کار وقتی تمام می شود که شروع شود.» تا وقتی آرزو را شروع نکنید و برای آن قدم برندارید، هیچ وقت تمام نمی شود. بنابراین آن چیزی را که در ذهن دارید، شروع کنید.

باقری بیلندی با اشاره به مدل های بررسی موضوعات مختلف گفت: مدل اول این است که همین جمع کنار هم بنشینیم و درباره تمام مسائلی که در حوزه جشنواره، فعالیت های قرآنی دانشجویان و سایر موضوعات مورد نظر شماست، گفت وگو کنیم. در این مدل می توانیم با حضور مسئولان سه حوزه اصلی مرکز، یعنی ادارات آموزش، پژوهش و تبلیغ و ترویج و همچنین دبیرخانه های مرتبط، موضوعات را مطرح کنیم و برای هر مسئله زمان مشخصی اختصاص دهیم.

وی گفت: یک مدل دیگر که به نظرم می تواند خروجی بیشتری داشته باشد، تشکیل چند کارگروه تخصصی است. می توانیم چهار یا پنج کارگروه تشکیل دهیم و جمع را تقسیم کنیم. هر گروه حدود دو ساعت در کنار رئیس اداره یا مسئول مربوطه بنشیند و درباره موضوعات مشخص گفت وگو کند. بعد از پایان کارگروه ها، خروجی بحث ها را در همین جمع مطرح کنیم و تا هر زمانی که لازم بود، درباره آنها به جمع بندی برسیم.

باقریبیلندی در پایان افزود: این مدل می تواند فرصت بیشتری برای گفت وگوی واقعی و بررسی جزئیات مسائل فراهم کند. در جمع های بزرگ گاهی بسیاری از حرف ها مجال طرح پیدا نمی کند، اما در کارگروه های کوچک تر می توان مسئله را دقیق تر بررسی کرد، تجربه ها را به اشتراک گذاشت و به راهکار رسید.

بر اساس این گزارش در بخشی از این نشست، با بررسی وضعیت بودجه ادارات قرآن و عترت، راهکارهای لازم جهت افزایش پژوهش محوری و نقش آموزش در عرصه فعالیت های قرآنی مطرح و در ادامه بحث و تبادل نظر درخصوص جشنواره قرآن و عترت و مسائل فنی این رویداد قرآنی صورت گرفت.

همچنین حاضران در این نشست در مورد جشنواره قرآن و عترت خانواده بهشتی، موضوع هفته قرآن و عترت در آبان ماه ، طرح سوگواره شعر فاطمی، برنامه ریزی درباره مناسبت های مذهبی شامل اعیاد و شهادت ها و سیاست ستاد در خصوص مناسبت های خاص مثل دهه کرامت، دوشنبه های قرآنی و کرسی های تلاوت هفتگی و اشاعه آن در دانشگاه ها و ترویج محافل انس با قرآن در سطح دانشگاه ها به بیان نکاتی پرداختند.

انتهای پیام