تکمیل زنجیره ارزش صنعت در گرو اصلاح سیاست های ارزی و تجاری

به گزارش تحریریه صنعت و معدن خبرگزاری صدا و سیما؛ هوشنگ گودرزی افزود: توسعه صنعتی و افزایش ارزش افزوده تولید، تنها با افزایش ظرفیت صنایع بالادستی محقق نمی شود و نیازمند شکل گیری پیوند مؤثر میان حلقه های مختلف زنجیره تولید است.

وی گفت: فعالان بخش خصوصی معتقدند در برخی صنایع، به جای آنکه مواد اولیه در اختیار واحد های پایین دستی قرار گیرد تا به محصولات صادراتی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل شود، سیاست های موجود همچنان صادرات مواد اولیه را تسهیل می کند.

گودرزی افزود: اصلاح این روند در کنار هماهنگ سازی سیاست های ارزی با شرایط واقعی تولید و صادرات، می تواند مسیر حضور پررنگ تر ایران در زنجیره های ارزش منطقه ای و جهانی را هموار کند.

وی با بیان اینکه برای تکمیل زنجیره ارزش، ابتدا باید برای کل زنجیره برنامه ریزی مشخصی وجود داشته باشد؛ گفت: در صنعت آلومینیوم، بخش های مختلف بیشتر به صورت جداگانه فعالیت می کنند و همکاری مؤثری میان صنایع بالادستی و پایین دستی شکل نگرفته است.

این فعال اقتصادی افزود: هر بخش از اقتصاد به صورت مستقل برای خود تصمیم گیری می کند و به همین دلیل در تکمیل زنجیره های ارزش صنعتی هنوز به موفقیت چشمگیری نرسیده ایم.

گودرزی با اشاره به پیشنهاد بخش خصوصی در صنعت آلومینیوم گفت: بار ها پیشنهاد کرده ایم به جای صادرات شمش، همان شمش به عنوان ماده اولیه در اختیار صنایعی قرار گیرد که امکان تولید محصولات پایین دستی با ارزش افزوده بالاتر را دارند؛ آن هم با همان قیمت صادراتی؛ با این روش می توان ارزش افزوده و درآمد ارزی بیشتری برای کشور ایجاد کرد.

عضو کمیسیون صنعت اتاق ایران ادامه داد: یکی از موانع موجود مقررات داخلی است؛ تولیدکنندگان و ذوبی های شمش موظف هستند محصول خود را در بورس کالا عرضه کنند و قیمت داخلی نیز با قیمت صادراتی تفاوت دارد؛ در حالی که قیمت صادراتی شمش پایین تر از قیمت داخلی است.

عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران تأکید کرد: پیشنهاد این است که صادرکنندگان محصولات پایین دستی بتوانند مواد اولیه مورد نیاز خود را با همان قیمتی که شمش صادر می شود، از تولیدکنندگان بالادستی خریداری کنند؛ اجرای این پیشنهاد نیازمند تصمیم گیری و اصلاح مقررات است.

گودرزی درباره راهکار جلوگیری از سوءاستفاده از این سازوکار گفت: برای اطمینان از اینکه مواد اولیه دریافت شده واقعاً به محصول صادراتی تبدیل می شود، صادرکننده باید در مقابل میزان صادرات خود، اسناد و مجوز های لازم را ارائه کند.
برای نمونه، اگر صادرکننده ای 100 تن محصول صادر کرده باشد، بتواند معادل همان میزان ماده اولیه را با نرخ صادراتی از تولیدکننده بالادستی خریداری کند.

وی درباره اینکه ایران در کدام صنایع ظرفیت بیشتری برای ورود به زنجیره جهانی دارد، افزود: ورود به زنجیره جهانی نیازمند فراهم شدن یک سری الزامات اولیه است.

گودرزی ادامه داد: در حال حاضر بخش قابل توجهی از صادرات ایران به کشور های همسایه انجام می شود و ایران از نظر قیمت و کیفیت در برخی محصولات توان رقابت با کشور هایی مانند چین و ترکیه را دارد.

عضو کمیسیون صنعت اتاق ایران گفت: افزایش صادرات و توسعه حضور ایران در بازار های جهانی به عوامل مختلفی بستگی دارد که یکی از مهم ترین آنها سیاست ارزی است.

گودرزی گفت: تولیدکننده مواد اولیه خود را با نرخ های بالاتر از نرخ ارز تالار دوم و در شرایط رقابتی خریداری می کند، اما زمانی که محصول خود را صادر می کند، باید ارز حاصل از صادرات را با نرخ تالار دوم تسویه کند؛ این اختلاف، طبیعتاً برای تولیدکننده و صادرکننده زیان ایجاد می کند.

عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران تأکید کرد: سیاست های ارزی باید با شرایط تولید و قیمت های رقابتی بازار هماهنگ شود؛ اگر این هماهنگی ایجاد شود، ایران ظرفیت آن را دارد که به تدریج صادرات محصولات پایین دستی و کالا های دارای ارزش افزوده بالاتر را توسعه دهد.