آزادی در لحظه انتخاب؛ وقتی روایت حضرت حر(ع) به چالش زندگی دانشجویان تبدیل شد

ایکنا در گفت وگو با لاله شکور شهابی، مدیر اجرایی این برنامه، به بررسی ابعاد تربیتی، رویکردهای تبلیغاتی و تلاش برای تبدیل یک شخصیت تاریخی به یک مسئله جاری در زندگی دانشجویان پرداخت که در ادامه مشروح آن را با هم می خوانیم:

ایکنا ـ سوگواره «طنین آزادگی» با محوریت روایت حضرت حر(ع) اجرا شد. اما در نگاه اول بهای این برنامه، فراتر از یک مراسم مناسبتی به نظر می رسد. هدف اصلی شما از طراحی این سوگواره چه بود؟

دقیقاً همین طور است. ما از ابتدا تلاش کردیم تا این برنامه را صرفاً در قالب یک سوگواره مناسبتی تعریف نکنیم. هدف ما این بود که از ظرفیت شخصیت حضرت حر(ع) استفاده کنیم تا یک «مسئله» را پیش روی دانشجویان قرار دهیم؛ مسئله ای که با زندگی امروز آن ها در ارتباط باشد. در واقع می خواستیم حر(ع) را از یک شخصیت تاریخی، به یک الگو و مسئله برای زندگی جاری تبدیل کنیم.

ایکنا ـ منظور شما از «تبدیل شخصیت به مسئله» چیست؟ چطور توانستید پیوند میان یک واقعه تاریخی و دنیای امروز دانشجو را برقرار کنید؟

دانشجویان و جوانان لزوماً با عنوان های کلیِ مناسبتی ارتباط عمیقی برقرار نمی کنند، اما وقتی با یک چالش شخصی و واقعی مواجه شوند، درگیر می شوند. ما روی مفاهیمی مثل «انتخاب»، «تغییر مسیر»، «پذیرش اشتباه» و «شجاعت تغییر» تمرکز کردیم. به همین دلیل، هسته مرکزی تمام طراحی های محتوایی و تبلیغاتی ما را یک سؤال محوری تشکیل داد: «اگر جای حر بودی، چه می کردی؟». با این سؤال، مخاطب دیگر فقط یک شنونده نبود، بلکه خودش را در موقعیت انتخاب قرار می داد.

ایکنا ـ در مورد رویکرد تبلیغاتی شما، شنیده ایم که تبلیغات این برنامه از خردادماه، یعنی مدت ها پیش از محرم، آغاز شده است. این استراتژی چه هدفی داشت؟

از 26 خردادماه فعالیت هایمان را شروع کردیم. نمی خواستیم فقط اطلاع رسانی کنیم که «یک برنامه داریم، بیایید». بلکه یک کمپین تدریجی و روایی را طراحی کردیم. در مرحله اول اصلاً نامی از شخصیت تاریخی نبود؛ فقط درباره «انتخاب»، «ایستادن در برابر مسیر اشتباه» و «فرصت بازگشت» صحبت می کردیم. بعد از اینکه مخاطب با این مفاهیم درگیر شد، به تدریج ارتباط این مفاهیم با شخصیت حضرت حر(ع) را آشکار کردیم. می خواستیم مخاطب درک کند که تحول حضرت حر(ع) صرفاً یک واقعه در گذشته نیست، بلکه نمونه ای از ظرفیت هر انسانی برای بازنگری در تصمیماتش و انتخاب حقیقت است.

ایکنا ـ اگر بخواهید این نگاه را به زبان تربیتی یا اجتماعی ترجمه کنید، حضرت حر(ع) برای دانشجوی امروز نماد چیست؟

حر(ع) برای ما نماد انسانی است که در برابر فشار محیط و جمع مقاومت می کند. او کسی است که شجاعت پذیرش اشتباه را دارد و حقیقت را تشخیص می دهد. دانشجویان هر روز در عرصه های تحصیلی، حرفه ای و اجتماعی با انتخاب های سختی مواجه اند؛ جایی که باید بین «راحتی» و «حقیقت»، یا بین «منافع شخصی» و «ارزش ها» یکی را انتخاب کنند. پیام ما این بود که «آزادگی» یک مفهوم تاریخی نیست، بلکه در لحظه انتخاب معنا پیدا می کند. گاهی بزرگ ترین شجاعت، ادامه دادن یک مسیر نیست، بلکه پذیرفتن اشتباه و تغییر دادن آن است.

ایکنا ـ یکی از بخش های جالب برنامه، چالش مجازی لحظه_حر بود. هدف از این اقدام چه بود؟

می خواستیم رابطه ما با دانشجو از حالت یک طرفه (سخنران - شنونده) خارج شود و به یک تجربه تعاملی تبدیل شود. با این چالش، از دانشجویان خواستیم تجربه های واقعی خودشان از مواجهه با انتخاب های دشوار را در قالب متن، صوت یا ویدئو به اشتراک بگذارند. در واقع می خواستیم دانشجو نه تنها مخاطب، بلکه روایتگر و بخشی از فرآیند تولید محتوا باشد و تجربه زیسته خودش را با مفاهیم شجاعت و تغییر مسیر پیوند دهد.

ایکنا ـ کمی درباره روند اجرایی و استمرار این فعالیت ها توضیح دهید. این برنامه در چه بازه زمانی و با چه ساختاری پیش رفت؟

«طنین آزادگی» را به صورت مرحله ای و چند هفته ای طراحی کردیم تا از حالت مقطعی خارج شود. از 26 خرداد با پوسترهایی درباره «حریت انسان» شروع کردیم، سپس سراغ تولید محتوای استودیویی و سخنرانی های کوتاه رفتیم و از 27 تیرماه محتوای اصلی را منتشر کردیم. همچنین برای اینکه دامنه مخاطبان گسترده تر شود، با واحدهای جهاد دانشگاهی هماهنگی های لازم را انجام دادیم تا از شبکه گسترده دانشگاهی برای ترویج این پیام استفاده کنیم.

ایکنا ـ در کنار کمپین های مجازی و روایت ها، شنیده ایم که برنامه های مواجهه ای و تعاملی دیگری هم در تقویم اجرایی شما بود. این بخش ها چطور طراحی شده بودند؟

ما تلاش کردیم تنوع محتوایی را بالا ببریم تا مخاطب خسته نشود. برای همین، جلسات «محتوای کوتاه» را با حضور اساتید محترمی چون دکتر مهدی زاده و دکتر غفوریان برگزار کردیم. همچنین 11 مسابقه با محوریت کتاب «آزاده ادب» را در تقویم برنامه قرار دادیم. این استمرار و تنوع باعث شد «طنین آزادگی» در یک نقطه زمانی خاص محدود نشود و دانشجو بتواند در طول چندین هفته، به صورت مستمر با روایت ها و فعالیت های تعاملی ما همراه باشد.

ایکنا ـ اگر بخواهید در یک جمله، ویژگی متمایز این سوگواره را با سایر برنامه های مشابه بیان کنید، آن ویژگی چیست؟

متمایزترین نقطه ما این بود که حضرت حر(ع) را از یک «شخصیت تاریخی» به یک «پرسش برای زندگی امروز» تبدیل کردیم. تمرکز ما بر شناخت تاریخی نبود، بلکه می خواستیم مخاطب با مفهوم «انتخاب شخصی» مواجه شود؛ انتخابی که می تواند مسیر زندگی انسان را تغییر دهد. در واقع ما از روایت حضرت حر(ع) به عنوان بهانه ای استفاده کردیم تا درباره آزادگی، مسئولیت پذیری و شجاعت تغییر با نسل امروز گفت وگو کنیم.

ایکنا ـ با توجه به تجربه ای که در این دوره داشتید، آیا فکر می کنید این رویکرد می تواند به یک الگوی کلی برای برنامه های فرهنگی دانشجویی تبدیل شود؟

اگر این مسیر تداوم یابد و مشارکت واقعی دانشجویان در تولید محتوا و روایت های شخصی تقویت شود، «طنین آزادگی» می تواند به الگویی قابل تکرار برای تمام رویدادهای فرهنگی دانشجویی با محوریت شخصیت های عاشورایی تبدیل شود.

ایکنا ـ اساس این الگوی پیشنهادی شما چیست؟

اساس این الگو، «پیوند دادن تاریخ با زندگی امروز» است. هدف ما این است که مخاطب بعد از مواجهه با یک شخصیت تاریخی، صرفاً اطلاعات بیشتری کسب نکند، بلکه فرصتی پیدا کند تا درباره انتخاب ها، تصمیم ها و مسیر زندگی خودش تأمل کند. ما می خواهیم تاریخ، آینه ای برای دیدن امروز باشد. انتهای پیام