معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
به گزارش خبرنگار ایکنا، آیین افتتاح نمایشگاه «جهان یک پرده روشن تر» با حضور جمعی از مسئولان و علاقه مندان به میراث فرهنگی، امروز 14 شهریور در کتابخانه و موزه ملی ملک برگزار شد. در ابتدای مراسم، امیر خوراکیان، رئیس کتابخانه و موزه ملی ملک با بیان اینکه این مجموعه تلاش کرده است فعالیت های خود را به حضور فیزیکی مخاطبان محدود نکند، بیان کرد: در مجموعه کتابخانه و موزه ملی ملک بنا گذاشتیم که فعالیت هایمان منحصر به بازدید و حضور فیزیکی افراد نباشد.
به گزارش خبرنگار ایکنا، آیین افتتاح نمایشگاه «جهان یک پرده روشن تر» با حضور جمعی از مسئولان و علاقه مندان به میراث فرهنگی، امروز 14 شهریور در کتابخانه و موزه ملی ملک برگزار شد.
در ابتدای مراسم، امیر خوراکیان، رئیس کتابخانه و موزه ملی ملک با بیان اینکه این مجموعه تلاش کرده است فعالیت های خود را به حضور فیزیکی مخاطبان محدود نکند، بیان کرد: در مجموعه کتابخانه و موزه ملی ملک بنا گذاشتیم که فعالیت هایمان منحصر به بازدید و حضور فیزیکی افراد نباشد. به ویژه در ایام جنگ و مشکلاتی که در ارتباط با فعالیت های معمول در سطح جامعه پیش آمد، این رویکرد تقویت شد و ما به سمت ایجاد یک خط تولید محتوایی حرکت کردیم تا بتوانیم روایت تاریخ، قصه اشیای تاریخی و داستان آثار ارزشمند هنری و فاخر را که هرکدام با خود، روایت ارزشمندی از هویت و تاریخ ایران اسلامی دارند، در کنار مردم و در منازل آن ها قرار دهیم و از طریق گوشی های تلفن همراه در پیش چشم علاقه مندان قرار بگیریم.
وی ادامه داد: این رویکرد باعث شد مخاطبان کتابخانه و موزه ملی ملک به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کنند و ارتباط گسترده تری با علاقه مندان شکل بگیرد. از ابتدای سال تاکنون بیش از 120 محتوای فرهنگی و تاریخی از این دست تهیه و در اختیار مخاطبان قرار گرفته است. این محتواها در مجموع بیش از شش میلیون بازدید داشته اند و حدود 900 هزار نفر از بازدیدکنندگان، مخاطبان غیر تکراری بوده اند؛ آماری که در مقایسه با میزان بازدید حضوری مجموعه، قابل توجه است و نشان می دهد ظرفیت فضای مجازی برای معرفی گنجینه های فرهنگی و تاریخی کشور بسیار گسترده است.
خوراکیان با اشاره به میزان بازدید حضوری از کتابخانه و موزه ملی ملک، اظهار کرد: در طول سال حداکثر 13، 14 هزار نفر و در بهترین شرایط تا حدود 20 هزار نفر بازدیدکننده حضوری داریم، اما با این تولیدات محتوایی توانستیم این عدد را به بیش از 6 میلیون بازدید برسانیم و حدود 900 هزار نفر نیز این تولیدات را مشاهده کنند. در کنار میزان بازدید، حدود 400 هزار فعالیت واکنشی از سوی مخاطبان ثبت شده است. در فضای مجازی اینکه یک محتوا بتواند مخاطب را از مرحله مشاهده به مرحله واکنش و تعامل برساند، اتفاقی ارزشمند محسوب می شود و نشان می دهد محتوای تولیدشده توانسته است با مخاطبان ارتباط برقرار کند.
رئیس کتابخانه و موزه ملی ملک با بیان اینکه برخی تولیدات این مجموعه با استقبال چشمگیری مواجه شده اند، گفت: بعضی از تولیدات ما به طرز عجیبی مورد استقبال قرار گرفته اند و بیشترین پست ما حدود 3 میلیون بازدید داشته است. چنین اقبالی نشان می دهد مسیری که برای توسعه ارتباط با مخاطبان و ارائه محتوای تاریخی و فرهنگی انتخاب شده، می تواند ادامه پیدا کند و زمینه آشنایی شمار بیشتری از مردم با میراث ارزشمند ایران اسلامی را فراهم آورد.
وی در ادامه با اشاره به تغییر ترکیب جمعیتی مخاطبان محتوای تولیدشده در فضای مجازی اظهار کرد: یکی دیگر از نتایج این فعالیت ها، متعادل تر شدن ترکیب مخاطبان از نظر جنسیتی بوده است. پیش از این در میان بازدیدکنندگان و مخاطبان مجموعه تفاوت هایی در این زمینه وجود داشت، اما اکنون حدود 56 درصد دنبال کنندگان محتوای کتابخانه و موزه ملی ملک را آقایان و 44 درصد را بانوان تشکیل می دهند.
به گفته خوراکیان، این آمار نشان می دهد محتوای تاریخی و فرهنگی تولیدشده توانسته است گروه های مختلفی از مخاطبان را با خود همراه کند و دامنه ارتباط مجموعه را از مخاطبان سنتی فراتر ببرد.
خوراکیان همچنین بر گسترش جغرافیایی مخاطبان تأکید کرد و گفت: در بازدیدهای حضوری کتابخانه و موزه ملی ملک، بخش قابل توجهی از مخاطبان از تهران هستند و تعداد میهمانان سایر استان ها و مخاطبان خارجی محدودتر است، اما در فضای مجازی شرایط متفاوت شده است. تنها 21 درصد از بازدیدکنندگان محتوای تولیدشده را تهرانی ها تشکیل می دهند و بخش عمده مخاطبان از دیگر استان ها و شهرهای کشور، از جمله تبریز، اصفهان، مشهد و دیگر مناطق، به تماشای این محتواها پرداخته اند. به این ترتیب توانسته ایم دامنه مخاطبان خود را در سراسر کشور توسعه دهیم و ارتباطی شکل دهیم که مردم بتوانند از درس ها و آموزه های تاریخی بر مبنای آثار و گنجینه های ارزشمند موجود در مخازن مجموعه بهره مند شوند.
رئیس کتابخانه و موزه ملی ملک در پایان سخنانش با اشاره به برگزاری نمایشگاهی با محوریت شخصیت پیامبر اکرم (ص) اظهار امیدواری کرد که حضور مخاطبان و علاقه مندان در این نمایشگاه زمینه بهره مندی بیشتر از ظرفیت های فرهنگی و تاریخی مجموعه را فراهم کند و بیان کرد: امیدوارم حضور شما سروران عزیز در این نمایشگاه که با محوریت شخصیت پیامبر اکرم(ص) شکل گرفته است، بتواند زمینه ارتباط بیشتر مردم با این آثار و روایت های ارزشمند را فراهم کند.
در ادامه مراسم حجت الاسلام والمسلمین سیدعلی قاضی عسگر، تولیت آستان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) با تأکید بر اهمیت صیانت از میراث مکتوب و فرهنگی اسلام و تشیع، اظهار کرد: اسلام و به ویژه مکتب تشیع در زمینه حفظ آثار علمی، فرهنگی و هنری و توجه دادن جامعه به این میراث، سابقه ای دیرینه دارد. از صدر اسلام، کتابت قرآن و ثبت و ضبط احادیث مورد توجه پیامبر اکرم(ص) و امامان(ع) قرار گرفت تا دانش و معارف دینی برای نسل های آینده باقی بماند. این اهتمام در طول قرن ها گسترش یافت و عالمان شیعه نیز با وجود دشواری های فراوان، حفاظت از منابع علمی را وظیفه ای اساسی دانستند.
وی با اشاره به تلاش های آیت الله العظمی نجفی مرعشی برای گردآوری نسخه های خطی، افزود: مرحوم نجفی مرعشی برای تأمین هزینه جمع آوری نسخ خطی حتی نماز استیجاری به جا می آورد و حاصل این تلاش ها امروز در قالب هزاران نسخه نفیس در کتابخانه ایشان نگهداری می شود. این مجموعه در کنار گنجینه های آستان قدس رضوی و دیگر کتابخانه های معتبر، بخشی از ذخایر علمی و تاریخی ایران را تشکیل می دهد و می تواند در شناخت مسائل مختلف گذشته و پاسخگویی به برخی پرسش های امروز نقش مؤثری داشته باشد. بسیاری از مطالبی که در منابع عمومی به صورت گذرا مطرح شده اند، تنها با مراجعه به اسناد و نسخه های اصیل قابلیت بررسی دقیق پیدا می کنند.
قاضی عسگر در ادامه به ماجرای میرزا ابوطالب یزدی اشاره کرد و گفت: درباره این روحانی شیعه ایرانی، که اهل اردکان یزد بود، نقل شده است که در کنار کعبه به اتهام تلاش برای نجس کردن خانه خدا بازداشت و در صفا و مروه به قتل رسید و پس از آن نیز برای مدتی حضور ایرانیان در حج متوقف شد. با این حال، این حادثه در بسیاری از روایت ها بدون بررسی ریشه های ادعا و اسناد موجود بازگو شده است. این پرسش مطرح بود که چگونه ممکن است یک مسلمان شیعه پس از طی مسافتی طولانی و در دوره ای که سفر حج گاه حدود 10 ماه به طول می انجامید، با هدف آلوده کردن کعبه راهی مکه شود؛ به ویژه آنکه از نظر احکام اسلامی، تطهیر مکان نجس از وظایف مسلمانان است و چنین اقدامی با مبانی دینی سازگاری ندارد.
تولیت آستان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) ادامه داد: برای روشن شدن واقعیت این ماجرا، چندین ماه به اسناد موجود در کتابخانه و مرکز مطالعات وزارت امور خارجه مراجعه کردم و پرونده های مربوط به آن دوره را بررسی کردم. در میان این اسناد، نامه ای دست نویس از یک حاجی فیومی مصری پیدا شد که نوشته بود 12 سال در عربستان سکونت داشته و این حادثه نتیجه توطئه ای علیه شیعیان بوده است. بر اساس این نوشته، برخی افراد سبزیجات را در معرض آفتاب قرار می دادند تا متعفن و بدبو شود، سپس آن را به لباس احرام زائران شیعه می مالیدند و با شهادت دروغ، آنان را به آلوده کردن کعبه متهم می کردند. همین اتهام زمینه صدور حکم از سوی قاضی مکه را فراهم می کرد و در یکی از موارد، جوانی 24 ساله که همراه همسرش به حج رفته بود، در صفا و مروه به قتل رسید.
وی افزود: این سند سرنخ مهمی برای پیگیری موضوع بود و اگر مراجعه ای به آرشیوها صورت نمی گرفت، امکان دستیابی به چنین جزئیاتی وجود نداشت. در جریان یکی از سفرهای حج نیز با بررسی کتابخانه ها، کتابی با عنوان «اخبار مکه» از یک مورخ سعودی به دست آمد که در آن، اصل این اتهام و روایت مربوط به حادثه زیر سؤال رفته بود. نویسنده نیز این پرسش را مطرح کرده بود که چگونه ممکن است یک مسلمان عمداً قصد آلوده کردن کعبه را داشته باشد. مجموعه این شواهد در نهایت مبنای تدوین کتاب «شهید مروه» قرار گرفت؛ اثری نزدیک به 500 صفحه که همراه با بخشی از اسناد منتشر شد و توانست بخشی از حقیقت این واقعه را روشن کرده و اتهامی را که سال ها متوجه یک شیعه ایرانی بود، مورد بررسی مستند قرار دهد.
قاضی عسگر با بیان اینکه حفاظت از میراث مکتوب تنها یک مسئولیت فرهنگی نیست، اظهار کرد: صیانت از این منابع، وظیفه ای وجدانی، اخلاقی، ملی و همچنین شرعی است. نسخه های خطی تنها کتاب هایی متعلق به گذشته نیستند، بلکه حامل دانش، تجربه، اندیشه، آداب، رسوم، اخلاق و شیوه زندگی ملت های پیشین و نشانه هایی از تمدن های گذشته، به ویژه تمدن اسلامی هستند. اگر این آثار به موقع شناسایی، مرمت و نگهداری نشوند، ممکن است برای همیشه از میان بروند یا از دسترس پژوهشگران خارج شوند. تجربه های تاریخی نشان داده است که برخی جریان ها نیز نسبت به این گنجینه ها حساس بوده و تلاش کرده اند منابع اصیل را از جوامع اسلامی خارج کنند.
وی با اشاره به فعالیت های گسترده برای خرید و انتقال نسخه های خطی به خارج از کشورهای اسلامی گفت: از چند دهه قبل، تلاش هایی برای شناسایی و خرید نسخه های خطی در کشورهای مختلف صورت گرفته است تا میان جوامع مسلمان و منابع اصلی علمی و تاریخی آنان فاصله ایجاد شود. بخشی از این آثار از کشورها خارج و غارت شده، اما اهتمام دانشمندان و عالمان موجب شده شمار قابل توجهی از ذخایر علمی حفظ شود. در همین زمینه، علامه امینی نمونه ای روشن از کوشش فردی برای نگهداری میراث مکتوب است. ایشان در کتابخانه میرحامد حسین، با وجود شرایط نامناسب محیطی و آسیب هایی که نسخه های خطی را تهدید می کرد، ساعت های طولانی به استنساخ منابع می پرداخت و حتی شب ها در کتابخانه می ماند تا کار خود را به پایان برساند.
تولیت آستان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در بخش دیگری از سخنان خود به احیای سفرنامه های حج و عتبات اشاره کرد و گفت: یکی از فعالیت های انجام شده در این حوزه، احیای سفرنامه های قدیمی بود؛ آثاری که بسیاری از آن ها نسخه خطی بودند و خواندن و بررسی شان نیز آسان نبود. با تشکیل گروهی برای شناسایی و بازخوانی این منابع، بخشی از آن ها احیا و منتشر شد و تعدادی نیز با مشارکت شخصی مورد بازسازی قرار گرفت. ارزش این سفرنامه ها تنها در شرح مسیر سفر خلاصه نمی شود، بلکه اطلاعات فراوانی درباره وضعیت راه ها، شرایط اجتماعی، مناسبات مردم، آداب و رسوم و فضای فرهنگی دوره های مختلف در اختیار پژوهشگران قرار می دهد و تصویری زنده از زندگی مسلمانان در گذشته ارائه می کند.
وی ادامه داد: در یکی از همین موارد، فردی ژاپنی که برای تهیه پایان نامه دانشگاهی درباره سفرنامه های عتبات و آداب و رسوم مردم در دوره های گذشته تحقیق می کرد، با مراجعه به مجموعه ای از منابع و نسخه های خطی، اهمیت این آثار را نشان داد. این پژوهشگر که بودایی بود، پس از مشاهده کتاب های منتشرشده درباره عتبات به سراغ منابع خطی مرتبط آمد و فهرستی نزدیک به 100 نسخه را در اختیار داشت. مجموعه سفرنامه های احیاشده بعدها در قالب حدود 14 جلد وزیری، با حجم قابل توجهی از مطالب منتشر شد و اطلاعات ارزشمندی درباره سفرهای زیارتی، دشواری مسیرها و شرایط اجتماعی آن دوران ارائه کرد. از جمله این آثار، «داستان باریافتگان» است که شرح سفری حدود 11 ماهه و سرشار از رویدادها و نکات تاریخی و اجتماعی است و صاحب آن نیز در جوار حرم مطهر حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) مدفون است.
قاضی عسگر در پایان با اشاره به نمونه ای از پیوند میراث مکتوب با هنر ایرانی، بیان کرد: در حوزه آثار هنری نیز نمونه های ارزشمندی وجود دارد؛ از جمله کاری که مرحوم نجفی شوشتری با عنوان «مصحف ایران» انجام داد و در آن، تاریخ هزار ساله کتابت قرآن در ایران را در قالب مجموعه ای هنری گرد آورد. او نمونه هایی از صفحات مذهب، تذهیب و جلدهای قرآن های تاریخی را کنار یکدیگر قرار داد تا روند تحول هنر کتاب آرایی و کتابت قرآن در ایران را نشان دهد. حتی پیشنهاد مالی قابل توجهی برای حذف نام ایران از این اثر به وی ارائه شد، اما آن را نپذیرفت و تأکید کرد این مجموعه متعلق به ایران است. چنین نمونه هایی نشان می دهد حفظ آثار مکتوب، هم زمان صیانت از هویت علمی، فرهنگی، هنری و تاریخی یک ملت است و استمرار این مسیر نیازمند توجه جدی نهادهای فرهنگی، پژوهشگران و همه کسانی است که خود را در برابر میراث گذشتگان مسئول می دانند.
انتهای پیام
{{name}}
{{content}}