حوزه غذا را می پزد و خطبا آن را به مردم می رسانند

به گزارش ایکنا، آیت الله العظمی جعفر سبحانی، مرجع تقلید شیعیان، در مراسم آغاز سال تحصیلی حوزه علمیه در مدرسه فیضیه 14 شهریور، با اشاره به آیه «وَمَا کَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِرُوا کَافَّةً...» (و مؤمنان را نسزد که همگی [به سوی جهاد] بیرون روند؛ چرا از هر جمیعتی گروهی [به سوی پیامبر] کوچ نمی کنند تا در دین آگاهی یابند و قوم خود را هنگامی که به سوی آنان بازگشتند، بیم دهند، باشد که [از مخالفت با خدا و عذاب او] بپرهیزند)، اظهار کرد: این آیه دو نوع تفسیر دارد. تفسیر نخست، برداشت معروف است که خطاب آن به پیامبر(ص) و اصحاب ایشان می باشد؛ بدین معنا که مراد از «نَفَر»، کوچ به سوی جهاد است و بر این اساس، بخشی از مؤمنان باید در محضر پیامبر(ص) بمانند و گروهی دیگر به جهاد بروند. در این برداشت، دو گروه شکل می گیرد: افراد مقیم که وظیفه تفقه در دین را بر عهده دارند و جهادگران؛ تا در نهایت مقیمان با انذار (آگاه سازی) جهادگران، آنان را یاری دهند.
وی در مورد تفسیر دوم، به روایاتی اشاره کرد که در آن ها در پاسخ به پرسشی درباره «اختلاف امتی رحمه»، امام(ع) فرمودند که مراد از اختلاف در اینجا، دودستگی نیست، بلکه «حرکت» است و با اشاره به آیه «نَفَر»، گفت: این حرکت برای اخذ دانش و عالم شدن است؛ بنابراین، «نَفَر» در این معنا، لزوماً به معنای جهاد نیست.
سبحانی با استناد به این روایت تصریح کرد: بر این اساس، ایران دارای مرکزی مانند قم است که امکان حضور همگانی در آن وجود ندارد؛ لذا باید گروهی در قم حضور یافته و به تحصیل بپردازند و سپس با بازگشت به شهرهای خود، دیگران را آگاه سازند. در واقع، «نَفَر» در این روایت برای اخذ حدیث است و به بازگشت به حوزه علمیه اشاره دارد. آیت الله حائری در سال 1301 حوزه را تشکیل داد تا افرادی از نقاط مختلف کشور در آن درس خوانده و سپس برای انذار مردم به شهرهای خود بازگردند. در پاسخ به این پرسش که شاید این آیه برخلاف سیاق باشد، احتمالاً آیه در دو مرتبه نازل شده است؛ یکی برای جهاد و دیگری برای کسب علم. ایشان این مورد را به آیه «وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَی» در سوره ضحی تشبیه کردند که اگرچه مکی است، اما در اواخر عمر پیامبر(ص) نیز مجدداً نازل شد.

تعطیلات حوزه کاهش یابد

سبحانی با تأکید بر اینکه خداوند حوزه علمیه را مورد برکت قرار داده است، اظهار کرد: انقلاب اسلامی از جمله ثمرات این برکت است و حفظ دین مردم در سده اخیر، مرهون وجود حوزه علمیه بوده است. در سال های گذشته، به دلیل حوادثی چون پاندمی کرونا و جنگ ها، تعطیلات آموزشی به طور ناخواسته افزایش یافت و این امر به روند آموزش صدمه زد؛ لذا ضروری است در برنامه ریزی های سال جاری، تعطیلات کاهش یابد و تلاش شود تا میان مسائل مختلف و تحصیل تعادلی ایجاد گردد.

وی در ادامه با اشاره به مراکز تخصصی در قم که یادگار مرحوم آیت الله فاضل است، تصریح کرد: طبق مقررات، مدارس تخصصی باید عصرها دایر شوند و در ساعات صبح به تدریس فقه و اصول پردازند؛ بنابراین، رعایت این تفکیک زمانی ضروری است.

این استاد حوزه با ابراز خرسندی از افزودن رشته «تبلیغ» به مراکز تخصصی، بیان کرد: فقیه و حوزه علمیه در واقع غذا (دانش) را می پزند، اما این خطبا هستند که این غذا را به دست مردم می رسانند؛ لذا نباید نقش خطبای دین را دست کم گرفت. در همین راستا، ایشان خاطره ای را نقل کردند که توسط آقای سیدان بازگو شده بود؛ مبنی بر اینکه راننده تاکسی ای با شنیدن مواعظ آیت الله کافی، به احکام دینی آگاه شده است.

سبحانی برای ایجاد ارتباط میان حوزه و دنیای بیرون و جلوگیری از انزوای علمی در یک منطقه خاص، پیشنهاد داد:  هر ساله یک موضوع بین المللی طرح شود و از اندیشمندان خارج از کشور برای بحث پیرامون آن دعوت به عمل آید. وی دو موضوع را برای این هدف پیشنهاد کرد: نخست، تبیین معنای کلمات «رب»، «اله» و «عبادت» (چرا که شناخت این مفاهیم، مرز میان تفکر شیعی و وهابیت را روشن می کند) و دوم، بررسی مفهوم «بدعت» و چیستی آن.

برپایی همایشات سالانه

سبحانی در ادامه تصریح کرد: لازم است سالانه همایش هایی با موضوعات متنوع، از جمله بررسی مفهوم «بدعت»، برگزار شود. موضوع «سفر» و احکام شرعی مربوط به آن از اهمیت بسیاری برخوردار است و باید در دستور کار قرار گیرد؛ مشروط بر اینکه این مباحث از موضوعات اختلافی به دور باشند.

وی در پایان سخنان خود اظهار کرد: در گذشته شاهد نوعی نزدیکی و پیوند (قربت) در مدرسه فیضیه بودیم، اما امروزه با تلاش های مدیریت حوزه، مدارس «فیضیه» و «دارالشفا» مجدداً مرکزیت خود را بازیافته اند. این رویه کاملاً درست است و مدارس فیضیه، دارالشفا و مدرسه آیت الله العظمی گلپایگانی باید به عنوان مراکز محور در حوزه قرار بگیرند.

انتهای پیام