جشنواره های بومی؛ موتور محرک اقتصاد گردشگری آذربایجان غربی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز مهاباد، برگزاری جشنواره های بومی و محلی در آذربایجان غربی طی سال های اخیر از یک رویداد مناسبتی فراتر رفته و به فرصتی برای معرفی ظرفیت های کشاورزی، فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان های استان بدل شده است. این رویداد ها در کنار فضای شاد و فرهنگی که برای مردم ایجاد می کنند، مسیر ارتباط مستقیم تولیدکننده با مصرف کننده و گردشگر را هموار کرده و سهمی در رونق اقتصاد محلی دارند.

آذربایجان غربی استانی با تنوع قابل توجه در تولیدات کشاورزی، میراث تاریخی، جاذبه های طبیعی و صنایع دستی است؛ ظرفیت هایی که بخشی از آنها در طول سال در قالب جشنواره های مختلف به مردم معرفی می شود.

از جشنواره آفتابگردان خوی و بادام قوشچی گرفته تا جشنواره انگور ارومیه، گیلاس اشنویه، گل ها، «حال خوب دریاچه ارومیه»، شمس و مولانا و جشنواره زمستانی تخت سلیمان تکاب، هر یک از این رویداد ها حول یکی از داشته های شاخص یک منطقه شکل گرفته اند. وجه مشترک همه آنها، اما در یک نکته خلاصه می شود: معرفی ظرفیت های بومی، جذب گردشگر و ایجاد فرصت برای عرضه محصولات محلی.

در این میان، جشنواره ها زمانی اثرگذاری بیشتری پیدا می کنند که از چارچوب برنامه های فرهنگی و هنری عبور کرده و به بستری برای حضور تولیدکنندگان، هنرمندان، فعالان گردشگری و صاحبان کسب وکار های محلی تبدیل شوند؛ رویکردی که در بسیاری از رویداد های استان با برپایی بازارچه ها و غرفه های عرضه محصولات دنبال می شود.

نمونه برجسته این رویکرد، جشنواره انگور ارومیه است که نهمین دوره آن از 19 تا 29 شهریور 1405 در دهکده ساحلی چی چست برگزار می شود.

دوره گذشته این جشنواره علاوه بر استقبال گسترده شهروندان و اجرای برنامه های فرهنگی، هنری و گردشگری، میزبان شماری از سفرا و مهمانان خارجی بود؛ اتفاقی که نشان داد ظرفیت این رویداد برای معرفی ارومیه، بسیار فراتر از یک جشنواره محلی است.

حضور مهمانان داخلی و خارجی در چنین رویداد هایی این فرصت را فراهم می کند که یک محصول بومی تنها به عنوان یک کالای مصرفی دیده نشود، بلکه بهانه ای برای معرفی هویت، فرهنگ، تاریخ، جاذبه های گردشگری و سبک زندگی مردم یک شهر باشد.

ارومیه با پیشینه تاریخی چند هزارساله و برخورداری از ظرفیت های متنوع کشاورزی، طبیعی، فرهنگی و گردشگری، می تواند از چنین رویداد هایی برای معرفی گسترده تر خود بهره بگیرد؛ ظرفیتی که تنها به مرکز استان محدود نمی شود و شهرستان های دیگر نیز برای ایستادن در مرکز توجه ها آماده اند.

تجربه موفق جشنواره های مشابه، نشان می دهد که این رویدادها چگونه می توانند زنجیره اقتصاد را به هم متصل کنند. چهارمین جشنواره ملی بادام شهر قوشچی، نمونه بارزی از این پیوند میان محصول کشاورزی و ظرفیت های اقتصادی و گردشگری بود.

در این جشنواره، فراتر از معرفی خود محصول، بازارهای محصولات دامداری بومی، صنایع دستی و جاذبه های فرهنگی در کنار هم قرار گرفتند تا ثابت کنند یک محصول می تواند «نقطه شروع روایت یک منطقه» باشد؛ روایتی که از باغ و مزرعه آغاز شده و به سوغات، فرهنگ و گردشگری ختم می شود.

در همین رابطه، قهرمان عیوض لو، فرماندار شهرستان ارومیه، با اشاره به تجربه جشنواره بادام قوشچی، بر ضرورت تبدیل ظرفیت های کشاورزی به فرصت های اقتصادی تأکید کرد.

وی معتقد است رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال در گرو حمایت از تولیدکنندگان و توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری است.

عیوض لو در ادامه افزود: ارزش افزوده، حلقه مفقوده در تبدیل کشاورزی به اقتصاد پایدار است.

جشنواره ها اگر بتوانند از مرحله عرضه مستقیم محصول فراتر رفته و بر معرفی صنایع تبدیلی، سوغات و خدمات گردشگری تمرکز کنند، می توانند درآمد را به گروه های بیشتری از جامعه محلی منتقل کنند.

برگزاری جشنواره های بومی در آذربایجان غربی طی سال های اخیر از یک رویداد ساده به فرصتی برای معرفی ظرفیت های کشاورزی، فرهنگی و صنایع دستی تبدیل شده است. این رویدادها در کنار ایجاد فضای شاد، مسیر ارتباط مستقیم تولیدکننده با مصرف کننده و گردشگر را هموار کرده و سهمی در رونق اقتصاد محلی دارند.

از جشنواره آفتابگردان خوی و بادام قوشچی گرفته تا جشنواره انگور ارومیه و گیلاس اشنویه، هر یک از این رویدادها حول یکی از داشته های شاخص منطقه شکل گرفته اند. در این میان، جشنواره انگور ارومیه که نهمین دوره آن از 19 تا 29 شهریورماه در دهکده ساحلی چی چست برگزار می شود، نمونه ای از تلاش برای تبدیل یک محصول به «هویت منطقه ای» است.

تجربه موفق جشنواره هایی نظیر «بادام قوشچی» نشان می دهد که چگونه می توان یک محصول کشاورزی را به نقطه شروع روایت یک منطقه تبدیل کرد؛ روایتی که از باغ آغاز شده و به صنایع دستی، سوغات و گردشگری ختم می شود.

قهرمان عیوض لو، فرماندار شهرستان ارومیه، با اشاره به این تجربه، بر ضرورت تمرکز بر «ارزش افزوده» تأکید کرد.

وی معتقد است: اگر جشنواره ها از مرحله عرضه مستقیم محصول فراتر رفته و به معرفی صنایع تبدیلی و خدمات گردشگری منجر شوند، می توانند درآمد را به گروه های بیشتری از جامعه محلی منتقل کنند.

در سطح کلان استان نیز، استاندارد آذربایجان غربی بر ضرورت تغییر نگاه به پتانسیل های موجود تأکید دارد. رضا رحمانی، استاندار استان، با اشاره به ظرفیت های گسترده طبیعی، مرزی، معدنی و تاریخی، تصریح کرد که این توانمندی ها هنوز به شکل کامل شناخته و بهره برداری نشده اند.

وی با تأکید بر ضرورت «ارزش آفرینی»، خواستار فعال سازی بازارچه های صنایع دستی، استفاده از توان تشکل های مردمی و اصلاح رویکردهای فعلی شد تا ظرفیت های فرهنگی و هنری استان در سطح ملی و بین المللی بازشناسی شوند.

در همین زمینه، مدیریت میراث فرهنگی نیز جشنواره ها را ابزاری کلیدی برای جذب گردشگر و حمایت از هنرمندان بومی می داند. مرتضی صفری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان، با تأکید بر اینکه گردشگری یک «صنعت استراتژیک و درآمدزا» است، گفت: جشنواره ها با ایجاد پیوند میان طبیعت و فرهنگ، بستری برای عرضه مستقیم محصولات بومی فراهم می کنند.

صفری افزود: هدف نهایی از این رویکرد، ایجاد یک «زنجیره ارزش اقتصادی» است که نتیجه مستقیم آن، اشتغال زایی و افزایش درآمد خانواده های هنرمند و فعالان حوزه گردشگری در سراسر آذربایجان غربی خواهد بود.

در نهایت، در میان هیاهوی برنامه های فرهنگی، غرفه های کوچک تولیدکنندگان محلی، شاید مهم ترین حلقه این زنجیره باشند، جایی که محصولی که معمولاً در بازارهای محدود عرضه می شود، در معرض دید هزاران بازدیدکننده و فرصت های جدید قرار می گیرد.