درس قرآن از پیمان شکنی یهود؛ دشمن را باید بر اساس سابقه اش شناخت

در ادامه مباحث یهودشناسی و دشمن شناسی براساس قرآن کریم که تاکنون چهار شماره از آن منتشر شده است؛ در این شماره خبرنگار ایکنا از همدان، به مسئله عهد و پیمان بنی اسرائیل، ماجرای پیمان شکنی آنان در دوره حضرت موسی(ع) و همچنین ماجرای بنی قریظه در زمان پیامبر اکرم(ص) با حجت الاسلام والمسلمین محمد طبرسی، معاون تبلیغ حوزه علمیه همدان گفت وگویی کرده است که مشروح آن را در زیر می خوانیم:

ایکنا _ قرآن کریم مسئله پیمان شکنی یهود را چگونه بیان کرده و چه نمونه هایی از این موضوع در آیات قرآن آمده است؟

یکی از موارد مهمی که قرآن کریم درباره یهود به آن اشاره می کند، مسئله پیمان شکنی است. امروز نیز می بینیم مسئولانی که به دنبال اعتماد به آمریکا هستند، در حالی که پشت این عروسک بازی، تفکر یهود صهیونی وجود دارد و این جریان ها را مدیریت می کند، باید به این نکته توجه داشته باشند که قرآن کریم در نقاط مختلف و در حوادث تاریخی گوناگون به پیمان شکنی یهود اشاره کرده است؛ بنابراین نباید به این قوم اعتماد کرد و بنای صلح و سازش را به گونه ای قرار داد که مذاکره در مسیر اعتماد و صلح با این قوم پیش برود.

البته پیمان شکنی مسئله ای مختص به یک دین، مذهب یا قوم نیست. هر انسانی با وجدان سالم درک می کند که پیمان شکنی صفتی پسندیده از نظر اخلاقی نیست و عدم پایبندی به تعهداتی که انسان بر عهده گرفته و باید نسبت به آنها وفادار باشد، از رذائل اخلاقی محسوب می شود. با این حال، در قرآن کریم یهود در مواردی به عنوان قومی پیمان شکن معرفی شده اند.

در آیات 83، 84 و 100 سوره بقره، موضوع عهدشکنی بنی اسرائیل بیان شده است. عدم پایبندی به تعهدات آنان سابقه ای طولانی دارد و از ابتدای تاریخ نیز وجود داشته است. قرآن کریم اشاره می کند که هرگاه یهود پیمانی را بر عهده گرفتند و قرار بود به آن وفادار باشند، حتی در پیمان های دسته جمعی، پیمان شکنی کردند.

بیشتر بخوانید:

 یهود؛ حریص ترین مردم  تحریف لفظی و معنوی تورات از منظر قرآن  حسادت؛ علت کفر یهود   خط بطلان قرآن کریم بر برتری قوم یهود 

در آیه 83 سوره بقره می فرماید: «وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَ بَنِی إِسْرَائِیلَ لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا وَذی الْقُرْبَیٰ وَالْیَتَامَیٰ وَالْمَسَاکِینِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ إِلَّا قَلِیلًا مِنْکُمْ وَأَنْتُمْ مُعْرِضُونَ»؛ «و [یاد کنید] هنگامی را که از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر و خویشاوندان و یتیمان و بینوایان نیکی کنید و با مردم به زبان خوش سخن بگویید و نماز را برپا دارید و زکات بدهید؛ آنگاه جز اندکی از شما، [همگی] به حالت اعراض روی برتافتید.»

این آیه بیان می کند که از بنی اسرائیل پیمان گرفته شد که جز خدا را نپرستند، به پدر و مادر، نزدیکان، یتیمان و بینوایان نیکی کنند، با مردم سخن نیک بگویند، نماز را برپا دارند و زکات بپردازند؛ اما پس از این پیمان، جز گروهی اندک، رویگردان شدند.

در آیه 84 سوره بقره نیز آمده است: «وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَکُمْ لَا تَسْفِکُونَ دمَاءَکُمْ وَلَا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَکُمْ مِنْ دیَارِکُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ»؛ «و [یاد کنید] هنگامی را که از شما پیمان گرفتیم که خون های خود را نریزید و یکدیگر را از خانه هایتان بیرون نکنید؛ سپس [به این پیمان] اقرار کردید و خود [بر آن] گواه بودید.» در اینجا می بینیم که آنان حتی نسبت به فرمان های الهی و مسائل اخلاقی پایبند نبودند؛ چه رسد به مسائل حکومتی، سیاسی و نظامی.

ایکنا _ ماجرای دریافت تورات از سوی حضرت موسی(ع) و پیمانی که بنی اسرائیل در این زمینه بر عهده گرفتند، چگونه در قرآن کریم بیان شده است؟

نمونه دیگری از پیمان شکنی یهود، ماجرایی است که پس از دریافت الواح تورات از سوی حضرت موسی(ع) رخ داد. حضرت موسی(ع) الواح تورات را دریافت کرد و برای بنی اسرائیل آورد و به قوم خود اعلام کرد که کتاب آسمانی آورده است که شامل دستوراتی از طرف خداوند است.

بنی اسرائیل تصور می کردند این دستورات سخت و دشوار است و همین مسئله را بهانه ای برای نپذیرفتن دستورات و فرمان های الهی قرار دادند. خدای تبارک و تعالی نیز قسمتی از کوه طور را جدا کرد و بر سر آنان مانند سایبانی قرار داد. حضرت موسی(ع) به قوم خود گفت اگر پیمان ببندید که به دستورات تورات عمل کنید، این عذاب برداشته می شود.

قرآن کریم این داستان را به صورت اجمال در سه سوره نقل کرده است؛ سوره بقره، آیات 63 و 64، سوره نساء، آیه 154 و سوره اعراف، آیه 171. در آیه 63 سوره بقره می فرماید: «وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَکُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَکُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَیْنَاکُمْ بقُوَّةٍ وَاذْکُرُوا مَا فِیهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»؛ «و [یاد کنید] هنگامی را که از شما پیمان گرفتیم و کوه طور را بر فراز شما برافراشتیم؛ [و گفتیم:] آنچه را به شما داده ایم با جدیت بگیرید و آنچه را در آن است به یاد آورید، باشد که پرهیزگار شوید.»

در آیه 64 سوره بقره نیز آمده است: «ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ مِنْ بَعْد ذَٰلِکَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَرَحْمَتُهُ لَکُنْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِینَ»؛ «سپس بعد از آن [پیمان] روی برگرداندید و اگر فضل خدا و رحمت او بر شما نبود، قطعاً از زیانکاران بودید.» (بقره / آیه 64)

در آیه 154 سوره نساء نیز آمده است: «وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بمِیثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا فِی السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِیثَاقًا غَلِیظًا»؛ «و به [کیفر] پیمانشان، کوه طور را بر فراز آنان برافراشتیم و به آنان گفتیم: سجده کنان از آن در وارد شوید و به آنان گفتیم: در روز شنبه [از فرمان خدا] تجاوز نکنید و از آنان پیمانی استوار گرفتیم.» (نساء / آیه 154)

همچنین در آیه 171 سوره اعراف می فرماید: «وَإِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ کَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَظَنُّوا أَنَّهُ وَاقِعٌ بهِمْ خُذُوا مَا آتَیْنَاکُمْ بقُوَّةٍ وَاذْکُرُوا مَا فِیهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»؛ «و [یاد کن] هنگامی را که کوه را بر فراز آنان برافراشتیم، چنان که گویی سایبانی بود و پنداشتند که بر سر آنان خواهد افتاد؛ [و گفتیم:] آنچه را به شما داده ایم با جدیت بگیرید و آنچه را در آن است به یاد آورید، باشد که پرهیزگار شوید.» (اعراف / آیه 171)

با وجود اینکه آنان مشاهده کردند خداوند متعال چه رحمتی و چه تفضلی نسبت به آنان داشته است، به دلیل لجاجت و سرکشی، مدت زیادی نگذشت که دوباره پیمان خود را شکستند. با اینکه معجزه را دیدند و عذاب برطرف شد، باز عمل نکردند و تعهدات خود را زیر پا گذاشتند.

این عادت پیمان شکنی در زمان پیامبر(ص) نیز وجود داشته و در تاریخ آمده است. پیامبر(ص) در جنگ خندق خندقی حفر کرد و سپاه کفر از عبور آن بازماند. یهود بنی قریظه که با پیامبر(ص) پیمان بسته بودند، در چارچوب آن تعهد قرار بود علیه جامعه اسلامی اقدامی نداشته باشند؛ اما در آن جنگ بنا گذاشتند که از پشت سر به لشکر اسلام حمله کنند و از آن سوی خندق نیز کفار حمله کنند. آنها پیمان بسته بودند، اما از پشت سر به لشکر اسلام حمله کردند و پیمان شکستند.

لشکر احزاب شکست خورد و پیامبر(ص) بنی قریظه را محاصره کرد تا اینکه تسلیم شدند و در نهایت سزای عملی پیمان شکنی و تعهدی را که با پیامبر اسلام(ص) بسته بودند، دیدند.

ایکنا _ قرآن کریم چه تصویری از پیمان شکنی یهود ارائه می دهد و این مسئله چه درسی برای شناخت دشمن دارد؟

به طور کلی باید گفت که در این بیان، پیمان شکنی و نقض تعهد به عنوان رفتاری که در مواردی از سوی یهود تکرار شده، مورد اشاره قرار گرفته است؛ آنها تعهد را نقض می کنند و آنچه را بر اساس پیمان پذیرفته اند، زیر پا می گذارند.

قرآن کریم می فرماید: «أَوَکُلَّمَا عَاهَدُوا عَهْدًا نَّبَذَهُ فَرِیقٌ مِّنْهُمْ ۚ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ»؛ «و آیا هر بار که پیمانی بستند، گروهی از آنان آن را دور نیفکندند؟ بلکه بیشتر آنان ایمان نمی آورند.» (بقره / آیه 100)

آیا چنین نیست که هر بار آنها، یعنی یهود، پیمانی با خدا و پیغمبر بستند، جمعی آن را دور افکندند؟ مسئله این نیست که یکی دو نفر، یک رئیس یا یک مسئول پیمان شکنی کرده باشد؛ بلکه قرآن کریم از گروهی از آنان سخن می گوید که پیمان را دور افکندند و مخالفت کردند و در ادامه می فرماید که بیشتر آنان ایمان نمی آورند.

در مجموع، در زمان پیامبران اولوالعزم، مانند حضرت موسی(ع) و پیامبر اسلام(ص)، اینها پیمان شکنی کردند و یقیناً در زمانی که مخاطبشان پیغمبری نیست و کشور اسلامی یا یک قوم حق است، اینها هیچ وقت پایبند به هیچ تعهدی نخواهند بود.

اشتباه و نفهمی محض است که تصور شود می توان با یهود پیمان بست و آنها به پیمانشان متعهد باشند. همین طور که می بینیم دولت لبنان فکر می کند می تواند با یهود و صهیونیسم پیمان ببندد و آنها به پیمانشان متعهد باشند. نمونه آن را در همین قراردادی که به قول معروف به اسم آتش بس بسته شد، می بینیم. اولین بند از بندهای 14گانه، جنوب لبنان و حفظ تعهد نسبت به عدم حمله بود؛ اما از همان روز اول، آنها شروع به نقض پیمان و حمله به جنوب لبنان کردند و این حملات هنوز هم ادامه دارد.

پس درس بزرگی که از این آیات قرآن و این قوم پیمان شکن می گیریم، این است که دشمنمان را خوب بشناسیم و خواب و خیال به سراغمان نیاید که فکر کنیم اینها عوض شده اند. نه، ذات اینها همان ذات پلید، پیمان شکن و تعهدشکن است.

انتهای پیام