ارتباط خودشناسی با خداشناسی + فیلم

اسلام دین اعتدال است و پیامبر اسلام(ص) برای احیای مکارم اخلاقی مبعوث شده اند. پس چرا شاهد تندروی ها، کندروی ها و رفتارهای ضد اخلاقی و حتی ضد انسانی به نام دین اسلام در جامعه هستیم و هر کس با برداشتی از دین، دیگران را به بی دینی متهم می کند؟ چگونه می توان به اصل اسلام و دستورات اسلامی دست یافت و مسلمانی مؤمن و متعادل شد؟

برای دست یافتن به پاسخ این سؤال ها، مسعود اسماعیلی، پژوهشگر حوزه تربیت دینی ، کتابی با عنوان «مؤمن متعادل و تربیت متعادل» را به رشته تحریر درآورده است و طی درس گفتارهایی، با محور قرار دادن مطالب این کتاب، تشریح می کند که چگونه می توان مؤمنی متعادل، همان طور که اسلام ناب محمدی مدنظر دارد، بود.

در ادامه، قسمت نهم این مجموعه با موضوع «ارتباط خودشناسی با خداشناسی » را با هم می بینیم و می خوانیم.

درس گفتار امروز در خصوص این حدیث شریف است که می فرماید: «مَنْ‏ عَرَفَ‏ نَفْسَهُ‏ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ؛ هر کس خود را بشناسد، خدای خود را خواهد شناخت». در حدیث دیگری آمده است: «اعرفکم بنفسه اعرفکم بربّه؛ هر چه بیشتر خودمان را بشناسیم، بیشتر خدا را خواهیم شناخت».

در مورد این دو حدیث توضیحات فراوانی مطرح شده است اما آنچه به بحث ما مربوط می شود این است که وقتی صدای عقل را می شنوید، صدای هوس را نیز می شنوید، که البته با خودشناسی و محاسبه خود به این مرحله می رسد که بتواند صدای عقل و صدای نفس را تشخیص دهد و این دو را از هم جدا بداند.

خودشناسی یعنی خودسنجی و به چالش فکری کشاندن اعمال خودمان. تفاوت ما با سایر موجودات این است که سایر موجودات خود را درگیر مسائل و خیر و شر نمی کنند. کدام حیوان است که به خود تذکر بدهد یا خودش و تصمیم هایی که می گیرد را بررسی و سبک و سنگین کند. اینکه به خودمان می گوییم و از خودمان حساب پس می گیریم که چرا فلان حرف اشتباه را زده ایم، نشان می دهد که صدای عقلمان را می شنویم.

هر قدر صدای عقل و هوس را بشناسم و تبعیت از عقلم بیشتر شود و در نتیجه حکومت عقل در من جدی تر شود، خداشناس تر می شوم؛ چون عقل، مرا در خانه خدا می برد.

عقل می گوید مطیع خدا باش؛ تو مخلوقی، خالق داری، ببین خالق از تو چه می خواهد از همان اطاعت کن. با فردی گفت وگو می کردم، وی گفت: من فقط خدا را قبول دارم. از او سؤال کردم خدای تو کاری با شما ندارد؟ انتظاری از شما ندارد؟ خدا این همه نعمت به خاطر خیر و صلاح شما به شما داده است، آیا با شما حرفی نزده است؟ از شما نمی خواهد مطیع امر او باشید؟ گفت: خیر؛ خدای من حرفی با من ندارد. گفتم این مطلب خلاف عقل است. خداوند آفرینشی با این عظمت خلق کرده است و بشر حتی هنوز حتی به پیچیدگی های نوع انسان پی نبرده است، یعنی این خلقت عظیم بدون انتظار و هدف خلق شده است؟

این مطلب که خدا هیچ کاری با ما ندارد، دور از عقل است. خداوند متعال از من می خواهد حجت درونم که عقل است را بیدار کنم، به حرف آن تن دهم تا کم کم خداشناس تر شده و به خدا بیشتر نزدیک شوم. این یکی از پاسخ هاست که تشخیص ندای روشنگر عقل از فرمان هوس بار نفس و تبعیت از عقل من را به خدا نزدیک می کند.

اگر مایل بودید می توانید خودتان نسبت به این موضوع مهم عمیق تر بیندیشید. فقط اشاره وار مطرح می کنم که هرچه قدر بتوانیم حکومت عقل را در وجودمان داشته باشیم و هوس را بیشتر کنترل کنیم، محبوب خدا خواهیم شد و  همان مومنی می شویم که خدا از انسان انتظار دارد.

فردی از پیامبر خدا(ص) سؤال کرد: چگونه می شود خدا را بشناسم؟ پیامبر(ص) فرمود: خودت را بشناس. سؤال کرد: چطوری می توانم موافق پروردگار عمل کنم؟ فرمودند: با نفست مخالفت کن. پرسید: چگونه می توام به رضای خدا برسم؟ فرمود: خودت را ناراضی کن. گاهی برای اینکه بتوانیم خدا را راضی کنی، باید خودمان را ناراضی کنیم. چه کسی گرسنگی و تشنگی را دوست دارد؟ اما ماه رمضان می گوییم هوسم که خوردن و آشامیدن است را کنار می گذارم تا ساعت اذان مغرب چیزی نمی خوردم و این می شود حکومت عقل و همین عقل انسان را به خدا نزدیک می کند.

var player = videojs('player_183257_4393714',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4393714',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4393714"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4393714"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); انتهای پیام