معدن خراسان جنوبی از زیرساخت جلو افتاده است

به گزارش خبرنگار مهر، داوود رئیسی در اجلاسیه سازمان نظام مهندسی معدن که با حضور معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، رئیس سازمان نظام مهندسی معدن کشور، مدیران و مسئولان، معدنکاران، دانشگاهیان و رؤسای سازمان نظام مهندسی معدن استان های کشور در دانشگاه بیرجند برگزار شد، اظهار کرد: از مجموعه سازمان نظام مهندسی معدن ایران، سازمان نظام مهندسی معدن خراسان جنوبی و برگزارکنندگان این اجلاسیه در دانشگاه بیرجند قدردانی می کنم.

وی افزود: جنس مأموریت خانه معدن با سازمان نظام مهندسی معدن متفاوت است و مطالبه گری برای توسعه بخش معدن و انتقال مسائل واقعی فعالان این حوزه به تصمیم گیران، یکی از وظایف اصلی خانه معدن است؛ البته معتقدیم خانه معدن نباید فقط بیان کننده مشکلات باشد و باید در ارائه راهکار و پیگیری اجرای آن نیز نقش داشته باشد.

خراسان جنوبی را نمی توان با نسخه استان های برخوردار اداره کرد

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی با اشاره به سابقه توسعه استان گفت: خراسان جنوبی سال های طولانی از بسیاری از زیرساخت های توسعه صنعتی کشور فاصله داشته و در گذشته گاهی این استدلال مطرح می شد که ظرفیت اقتصادی و معدنی استان، توسعه برخی زیرساخت ها را توجیه نمی کند، اما امروز معدن این معادله را تغییر داده است.

رئیسی ادامه داد: ظرفیت های ارزشمندی در استان شناسایی و اکتشاف شده، سرمایه گذاری های جدید شکل گرفته و معدن می تواند به یکی از اصلی ترین موتورهای توسعه خراسان جنوبی تبدیل شود، اما همچنان با محدودیت های جدی در آب، برق، گاز، راه، حمل ونقل و زیرساخت های صنعتی و فرآوری مواجه هستیم.

وی تأکید کرد: امروز معدن در خراسان جنوبی از زیرساخت جلو افتاده است.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی افزود: نمی توان استانی را که هنوز بخشی از زیرساخت های پایه توسعه آن تکمیل نشده، با همان نسخه ای مدیریت کرد که برای استان های برخوردار و صنعتی کشور به کار گرفته می شود.

وی گفت: نمی توان از سرمایه گذار انتظار داشت معدن را اکتشاف و تجهیز کند، ماشین آلات بخرد و واحد فرآوری ایجاد کند و در عین حال جاده، برق، آب و سایر زیرساخت های اصلی را نیز به تنهایی تأمین کند؛ بخشی از ایجاد زیرساخت های توسعه ای وظیفه حاکمیت است.

رئیسی تصریح کرد: مطالبه ما امتیاز ویژه نیست؛ مطالبه ما دیدن تفاوت هاست.

معادن کوچک نمی توانند بار تمام زیرساخت ها را به دوش بکشند

وی با اشاره به ساختار معدنکاری خراسان جنوبی اظهار کرد: برخلاف برخی استان های بزرگ معدنی کشور، بخش قابل توجهی از معادن خراسان جنوبی کوچک و متوسط هستند و نمی توان از این معادن انتظار داشت زیرساخت های سنگین را به تنهایی ایجاد کنند.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی افزود: هزینه اکتشاف و استخراج افزایش یافته، تأمین ماشین آلات و قطعات، سوخت و منابع مالی دشوارتر شده و فاصله جغرافیایی استان از بازارهای اصلی نیز هزینه حمل ونقل را افزایش داده است.

وی ادامه داد: در کنار این موارد، ظرفیت فرآوری نیز هنوز متناسب با ظرفیت معدنی استان توسعه پیدا نکرده است.

رئیسی گفت: اگر معدن قرار است موتور توسعه خراسان جنوبی باشد، باید زیرساخت حرکت این موتور را نیز فراهم کنیم و نمی توان صرفاً توقعات را متوجه حوزه معدن و معدنکار کرد.

انتظار خراسان جنوبی از ایمیدرو و ایمپاسکو بیشتر است

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی در ادامه به نقش سازمان های توسعه ای اشاره کرد و گفت: اقدامات سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران (ایمپاسکو) در خراسان جنوبی قابل انکار نیست و بابت اقدامات انجام شده قدردانی می کنیم، اما باید بررسی شود که در مقایسه با ظرفیت معدنی و نیاز توسعه ای استان، چه میزان از توان این سازمان ها برای خراسان جنوبی به کار گرفته شده است.

وی افزود: فلسفه وجودی یک سازمان توسعه ای در مناطقی بیشتر معنا پیدا می کند که فاصله بیشتری تا توسعه دارند و انتظار می رود در خراسان جنوبی نیز نقش توسعه ای این مجموعه ها پررنگ تر باشد.

رئیسی تأکید کرد: خراسان جنوبی نباید فقط در گزارش ها و آمار، یک استان معدنی کشور باشد؛ اگر استان معدنی است، باید اثر این جایگاه را در اکتشاف، زیرساخت، فرآوری و سرمایه گذاری های توسعه ای نیز مشاهده کنیم.

وی پیشنهاد کرد: برنامه ای مشخص و چندساله برای توسعه معدنی خراسان جنوبی با مشارکت وزارت صنعت، معدن و تجارت، ایمیدرو، ایمپاسکو، استانداری، اداره کل صمت استان و بخش خصوصی تدوین شود که در آن پروژه ها، زمان اجرا، دستگاه مسئول و منابع مورد نیاز مشخص باشد.

پروژه پساب؛ زیرساختی که می توانست زودتر به نتیجه برسد

رئیسی پروژه تأمین و انتقال پساب برای بخش معدن و صنعت استان را نمونه ای از اهمیت زیرساخت دانست و گفت: در استانی مانند خراسان جنوبی که آب یکی از اصلی ترین محدودیت های توسعه است، استفاده از پساب دیگر یک گزینه فرعی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت توسعه محسوب می شود.

وی اظهار کرد: این پروژه می توانست با حمایت و ورود جدی تر بخش دولتی و سازمان های توسعه ای زودتر به نتیجه برسد و متأسفانه بخشی از زمان در فرآیندها و تعیین تکلیف های اجرایی از دست رفت.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی افزود: خوشبختانه در مقطع فعلی این موضوع با سرعت و جدیت بیشتری در حال پیگیری است و امیدواریم با ادامه همین رویکرد، هرچه سریع تر به نتیجه عملی برسد.

وی تأکید کرد: نمی توان سرمایه گذار را پشت درِ زیرساخت نگه داشت و همزمان از او انتظار سرعت در توسعه داشت.

در حقوق دولتی مطالبه ما تخفیف نیست؛ واقع بینی است

رئیسی در ادامه به موضوع حقوق دولتی معادن پرداخت و گفت: معدنکار اصل حقوق دولتی را به عنوان حق دولت و بخشی از حقوق عمومی می پذیرد و بحث خانه معدن بر سر نپرداختن حقوق دولتی نیست.

وی افزود: بحث ما این است که واقعیت معدن در محاسبات دیده شود؛ ظرفیت اسمی پروانه با استخراج واقعی یکی نیست، استخراج با محصول قابل فروش یکی نیست و محصول قابل فروش نیز الزاماً معادل فروش واقعی نیست.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی ادامه داد: معدنی که به دلیل محدودیت برق، سوخت، مواد ناریه یا عوامل خارج از اختیار خود نتوانسته با ظرفیت کامل فعالیت کند، باید امکان استفاده از ظرفیت های قانونی موجود را داشته باشد.

وی تصریح کرد: مطالبه ما در حقوق دولتی، تخفیف نیست؛ مطالبه ما محاسبه واقعی است.

رئیسی افزود: حقوق دولتی باید تا حد امکان بر مبنای واقعیت فنی و اقتصادی هر معدن تعیین شود و تولید واقعی، عیار و کیفیت، شرایط فروش، دپو و توقفات خارج از اختیار بهره بردار در آن دیده شود.

مسئولیت اجتماعی نباید جای وظایف قانونی دولت را بگیرد

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: حقوق دولتی فقط آن چیزی نیست که از معدن دریافت می شود؛ قانون برای بازگشت بخشی از این منابع به استان و مناطق معدنی نیز تکالیفی مشخص کرده است.

وی افزود: مردم مناطق معدنی باید اثر معدن را در راه، آب، زیرساخت، خدمات و توسعه محل زندگی خود مشاهده کنند و این موضوع در شکل گیری رابطه پایدار میان معدن و جامعه محلی اهمیت دارد.

رئیسی گفت: به تدریج مسئولیت اجتماعی معدنکار برای جامعه به یک تکلیف تبدیل شده، اما برخی تکالیف قانونی در قبال مناطق معدنی نیز گاهی شبیه مسئولیت اجتماعی شده اند؛ در حالی که انجام آنها نباید وابسته به اختیار باشد.

وی تأکید کرد: نباید قانون برای دولت اختیاری شود و مسئولیت اجتماعی برای معدنکار اجباری.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی افزود: مسئولیت اجتماعی معدنکار ضروری است، اما باید مکمل توسعه باشد، نه جایگزین وظایف قانونی دولت و منابعی که قانون برای توسعه مناطق معدنی پیش بینی کرده است.

وی همچنین خواستار شفافیت در میزان حقوق دولتی وصول شده از استان، سهم بازگشتی به خراسان جنوبی و محل هزینه کرد این منابع شد.

تأمین سوخت باید متناسب با واقعیت معادن باشد

رئیسی با اشاره به مشکلات تأمین سوخت معادن نیز گفت: نمی توان از معدن تحقق ظرفیت پروانه را مطالبه کرد، اما سوخت مورد نیاز برای تحقق همان ظرفیت را بدون توجه به شرایط واقعی عملیات تعیین کرد.

وی افزود: عمق معدن، میزان باطله برداری، فاصله حمل و نوع ماشین آلات در مصرف سوخت مؤثر است و دو معدن با ظرفیت تولید مشابه الزاماً مصرف یکسانی ندارند.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی بیان کرد: انتظار ما این است که در حوزه سوخت، حداقل امکان پیش بینی برای معدنکار وجود داشته باشد تا بتواند برای ماه های آینده بر اساس یک سهم مشخص برنامه ریزی کند و با محدودیت های ناگهانی مواجه نشود.

دانشگاه باید محل حل مسئله معدن باشد

رئیسی با اشاره به برگزاری این اجلاسیه در دانشگاه بیرجند گفت: دانشگاه ظرفیت علمی ارزشمندی در حوزه معدن و علوم مرتبط دارد و باید سهم بیشتری در حل مسائل واقعی بخش معدن استان داشته باشد.

وی افزود: ظرفیت های قانونی برای اجرای پژوهش های کاربردی بخش معدن وجود دارد، اما تمرکز بیش از اندازه فرآیندهای بررسی و تصویب در تهران می تواند اجرای پروژه های کوچک و کاربردی استانی را دشوار کند.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی ادامه داد: برای مجموعه های دانشگاهی استان، رفت وآمدهای متعدد به تهران برای پیگیری طرح های پژوهشی گاهی هزینه ای ایجاد می کند که حتی می تواند بخش قابل توجهی از بودجه همان طرح را تحت تأثیر قرار دهد.

وی پیشنهاد کرد: اختیار بررسی و تصویب طرح های پژوهشی معدنی، حداقل تا سقف مالی مشخصی، به استان ها واگذار شود تا معدن، دانشگاه، نظام مهندسی، صمت و تشکل های تخصصی بتوانند مسائل واقعی استان را سریع تر به پروژه پژوهشی و سپس راه حل اجرایی تبدیل کنند.

رئیسی تأکید کرد: دانشگاه نباید فقط محل برگزاری همایش معدنی باشد؛ باید محل حل مسئله معدن هم باشد.

عدالت همیشه به معنای رفتار یکسان نیست

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی در پایان اظهار کرد: انتظار خانه معدن این است که خراسان جنوبی متناسب با نقطه ای که از آن شروع کرده و ظرفیتی که امروز به آن رسیده است، دیده شود.

وی تأکید کرد: عدالت همیشه به معنای رفتار یکسان نیست؛ گاهی عدالت یعنی تفاوت نقطه شروع را ببینیم.

رئیسی افزود: ما برای خراسان جنوبی امتیاز خارج از قانون نمی خواهیم؛ انتظار داریم استانی که سال ها سهم کمتری از زیرساخت های توسعه داشته و امروز یک فرصت بزرگ معدنی پیش روی آن قرار گرفته، متناسب با این فرصت مورد توجه قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: خانه معدن در کنار دولت، دانشگاه و نظام مهندسی برای حل مسائل بخش معدن استان مسئولیت می پذیرد و آماده همکاری است.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی در پایان با اشاره به این بیت سعدی که «به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل / که گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم»، گفت: معدنکاران اهل کار و کوشش هستند و امروز در کنار این کوشش، به تغییر نگاه نسبت به ظرفیت های خراسان جنوبی نیز نیاز داریم.