مدارس فردا؛ الگوی دانش بنیان برای تحول در آموزش و تربیت نسل آینده

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما: محمدجواد صدری مهر در همایش ملی آموزش نسل چهارم با اشاره به تجربه موفق معاونت علمی در ساخت مدارس دانش بنیان در شهرستان شهریار گفت: پس از دستور هیئت دولت در ابتدای سال 1404 برای احداث مدارس در مناطق کم برخوردار پیرامون تهران، معاونت علمی مسئولیت ساخت دو واحد آموزشی دخترانه و پسرانه را برعهده گرفت.

وی افزود: در حالی که سازندگان بزرگ صنعت ساختمان، اجرای این پروژه را در بازه پنج ماهه غیرممکن می دانستند، یکی از مجموعه های دانش بنیان با استفاده از نرم افزار مدیریت ساخت و فناوری مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، این دو مدرسه را در کمتر از چهار ماه و با بالاترین استاندارد های کیفی به بهره برداری رساند.

چهار ساحت برای تربیت دانش آموز آینده

صدری مهر با اشاره به مأموریت جدید معاونت علمی برای طراحی الگوی «مدارس فردا» گفت: آموزش آینده باید با ویژگی هایی مانند سرعت بالای تغییرات، عدم قطعیت و حاکمیت داده ها سازگار باشد؛ چرا که بسیاری از مشاغل سنتی در سال های آینده جای خود را به مشاغل نوین خواهند داد.

وی چهار ساحت هویتی، اجتماعی و مشارکتی، خلاقیت و نوآوری و علم و فناوری را از ارکان تربیت دانش آموزان برای آینده برشمرد و گفت: عزت نفس، مسئولیت پذیری، عرق ملی و مذهبی، کار تیمی، همدلی، تفکر خلاق، حل مسئله و آشنایی با فناوری هایی همچون هوش مصنوعی و علوم شناختی باید در این الگو مورد توجه قرار گیرد.

«آموزش مکمل»؛ مدرسه ای فراتر از کلاس درس

معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی تأکید کرد: در طراحی مدارس آینده، به جای مداخله مستقیم در ساختار، شرح درس و روش های تدریس رسمی، تغییر فضای فیزیکی و محیط یادگیری در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: در مدل «آموزش مکمل»، کلاس درس تنها محل یادگیری نیست و کل مدرسه به محیطی برای تعامل، تجربه و ایده پردازی تبدیل می شود.

صدری مهر گفت: کتابخانه سنتی در این الگو جای خود را به فضایی تعاملی داده و دیوار های مدرسه به وایت برد هایی برای ثبت و اشتراک ایده ها تبدیل شده اند. همچنین کارگاه های ساخت پیشرفته برای آموزش رباتیک، اینترنت اشیا و نمونه سازی سه بعدی و آزمایشگاه های مجهز به واقعیت مجازی و افزوده ایجاد شده اند.

وی افزود: سایت های رایانه ای نیز به کارگاه های پویانمایی، برنامه نویسی و آزمایشگاه های هوش مصنوعی و سالن های بازی شناختی به محیطی برای آموزش مفاهیم علوم شناختی تبدیل شده اند.

از ایده تا ساخت نمونه اولیه

صدری مهر، درهم تنیدگی این فضا های آموزشی را عامل مهم مهارت افزایی دانش آموزان دانست و گفت: دانش آموز می تواند ایده خود را در کارگاه تولید محتوا مطرح کند، در کارگاه نمونه سازی پیشرفته مدل سه بعدی بسازد و در ادامه با استفاده از پویانمایی یا تولید پادکست، محصول خود را ارائه دهد.

وی با اشاره به تجربه مدرسه فرزانگان شهریار افزود: تغییر فضای آموزشی حتی باعث شد معلمان به صورت خودجوش از چارچوب سنتی کلاس خارج شوند؛ برای نمونه، معلم زبان انگلیسی از سالن بازی های شناختی برای تمرین مکالمه و از کارگاه تولید محتوا برای ضبط پادکست دانش آموزان استفاده کرد.

هوش مصنوعی؛ دستیار معلم، نه جایگزین او

معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی، هوش مصنوعی را یکی از محور های توسعه محتوای آموزشی در مدارس آینده دانست و گفت: هوش مصنوعی در این الگو دستیار معلم است، نه جایگزین او.

وی افزود: این فناوری می تواند با تحلیل نیاز های آموزشی، در طراحی طرح درس های تجربه محور، زمان بندی و انتخاب روش مناسب تدریس به معلم کمک کند.

صدری مهر همچنین شخصی سازی آموزش را از دیگر محور های این طرح عنوان کرد و گفت: با تحلیل داده های شایستگی و مهارتی دانش آموزان، محتوای آموزشی می تواند متناسب با سبک یادگیری هر دانش آموز، به شکل های متنی، بصری، شنیداری و دیگر شیوه ها ارائه شود.

معلم آینده؛ هدایتگر مسیر یادگیری

وی با تأکید بر ضرورت بازتعریف شایستگی های معلم در مدارس آینده گفت: معلم در این الگو از نقش سنتی خود فراتر می رود و به «هدایتگر» تبدیل می شود؛ فردی که دانش آموز را از مرحله پرسش تا کشف و از ایده تا ساخت نمونه اولیه همراهی می کند.

صدری مهر همچنین از مأموریت معاونت علمی برای تدوین راهکار های مقیاس پذیری این الگو و گسترش آن در سطح کشور خبر داد و گفت: تجربه اجرای مدل های مشابه در مناطق کم برخوردار، از جمله محله هرندی و همکاری با بنیاد برکت، نشان داده است که زیرساخت های «مدارس فردا» قابلیت توسعه در مناطق مختلف کشور را دارد.