تحول در اقتصاد صنایع دستی عشایر

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صداوسیما ، با افتتاح نخستین «بازارچه زنجیره ارزش تولید صنایع دستی جامعه عشایر» با نام «ارمغان ایل»، استراتژی جدید دولت برای تبدیل هنر دست زنان عشایر به منبعی پایدار برای درآمد و ارزآوری عملیاتی شد.

این طرح با تمرکز بر احیای هویت ملی و توسعه معیشت خانواده های عشایری، به دنبال اتصال مستقیم محصولات هنری تولیدی از سیستان و بلوچستان تا آذربایجان به بازار های داخلی و جهانی است.

فضل خرم، مدیرعامل اتحادیه تعاونی های عشایری دامداران متحرک ایرانیان، در مراسم گشایش این بازارچه با اشاره به سهم 2 درصدی جامعه عشایر در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور، تأکید کرد: از 400 نوع صنایع دستی شناخته شده در جهان، 300 نوع آن در ایران تولید می شود که بخش بزرگی از این ظرفیت در مناطق عشایری شکل گرفته است.

او با تحلیل ساختار اقتصادی این جامعه تاکید کرد: از ارزش اقتصادی 453 هزار میلیارد تومانی جامعه عشایری، حدود 26 هزار میلیارد تومان مربوط به صنایع دستی و مابقی متعلق به تولیدات دامی است. خرم با اشاره به موفقیت صادراتی 450 میلیون دلاری صنایع دستی ایران در سال 1402، بر اهمیت توسعه بازار های داخلی و خارجی برای افزایش سهم مستقیم تولیدکنندگان عشایری تأکید کرد.

در همین حال، جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران، با «تاریخ زیسته» خواندن صنایع دستی عشایر، از اجرای مستقیم مصوبات سند صنایع دستی دولت چهاردهم خبر داد.

او تصریح کرد: «در تاروپود دستبافته های زنان عشایر، از سوزن دوزی سیستان و بلوچستان گرفته تا ورنی آذربایجان، قالی قشقایی و گلیم شیرکی کرمان، هویت جغرافیایی، سیاسی و تاریخی ایران نهفته است.»

میرزاوند با تبیین مدل جدید فعالیت، بر موضوع «احیای زنجیره ارزش» تأکید کرد. این زنجیره شامل تمامی مراحل از تأمین مواد اولیه، فرآوری، رنگ آمیزی و پشتیبانی های مالی برای تأمین سرمایه در گردش، تا بازاررسانی است.

او افزود: «ما در حال ترکیب آمارگیری دقیق جامعه عشایر با بستر تجارت الکترونیک هستیم تا شاخصی نوین برای عرضه محصولات ایجاد کنیم. محصولات زنان عشایر هم به صورت فروشگاه های فیزیکی و هم در قالب سوغات رسمی رویداد ها عرضه خواهد شد.»

مدیرعامل اتحادیه تعاونی های عشایری در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به عملیاتی شدن طرح بازارچه «ارمغان ایل» افزود: در این طرح، بیش از 7 میلیارد تومان سرمایه و 150 نوع محصول از استان های مختلف به صورت امانی در اختیار بازارچه قرار گرفته است تا محصولات بدون واسطه به دست مصرف کننده برسد.

رئیس سازمان امور عشایر در خصوص برنامه های توسعه ای و حمایت های مالی نیز خاطرنشان کرد: این سازمان تلاش می کند تا عدالت را در توزیع تسهیلات برقرار کند و همان سطحی از حمایت های مالی که وزارت میراث فرهنگی به تولیدکنندگان شهری ارائه می دهد، به هنرمندان عشایر نیز اختصاص یابد.

میرزاوند در پایان از آمادگی استان های گیلان، اردبیل، فارس، سیستان و بلوچستان، کرمان و خوزستان برای افتتاح مراکز مشابه خبر داد و گفت: انتظار می رود تا 22 بهمن ماه موج جدید این افتتاح ها آغاز شود و تا پایان دوره دولت، زنجیره ارزش صنایع دستی زنان عشایر به صورت سازمان یافته در سطوح ملی و بین المللی مستقر شود.