پتروپارس در مسیر افزایش تولید و توسعه ظرفیت نفت و گاز کشور

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما گروه پتروپارس زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران در دو سال دولت چهاردهم مجموعه ای از طرح های مهم نفت و گاز کشور را با تمرکز بر افزایش تولید، توسعه میادین مشترک و تکمیل زیرساخت ها پیش برده است؛ با تکمیل راه اندازی چهار ردیف CTEP، ظرفیت اسمی بزرگ ترین واحد فرآورش کشور در صنعت نفت به 320 هزار بشکه در روز رسید. در همین دوره، توسعه بلال و فرزاد ب ادامه یافت، طرح فشارافزایی پارس جنوبی وارد مرحله اجرایی شد و قطعه میدانی پیگرانی هوشمند خطوط لوله نیز آغاز شد.

هم زمان با ادامه حفاری و تکمیل چاه ها، بخشی از ظرفیت های متوقف شده دوباره به مدار تولید بازگشت و توان حفاری و زیرساخت های فرآورشی و دریایی نیز توسعه یافت؛ مجموعه اقداماتی که هم افزایش تولید جاری را دنبال کرده و هم بخشی از زیرساخت مورد نیاز برای حفظ تولید در سال های آینده را شکل داده است.

قطعه 11 پارس جنوبی؛ تولید گاز بیش از دو برابر شد

تولید گاز قطعه 11 پارس جنوبی که در ابتدای دولت چهاردهم حدود 12 میلیون مترمکعب در روز بود، با ادامه حفاری و تکمیل چاه ها در خرداد 1405 به بیش از 26 میلیون مترمکعب در روز رسید و تعداد چاه های حفاری شده این قطعه نیز از چهار حلقه به 11 حلقه افزایش یافت.

با اتصال یازدهمین چاه به خط لوله سراسری، تولید سکوی 11B از مرز 915 میلیون فوت مکعب استاندارد در روز گذشت. این چاه با عمق نهایی بیش از 4300 متر، پس از انجام عملیات اسیدکاری و تمیزکاری حدود 75 میلیون فوت مکعب در روز به تولید سکو اضافه کرد.

در موقعیت 11A نیز جکت پس از تکمیل مراحل ساخت و عملیات دریایی نصب و با اجرای بیش از 700 متر شمع کوبی تثبیت شد. این عملیات در شرایط نقض آتش بس و جنگ در خلیج فارس ادامه یافت و با پایان آن، زیرساخت لازم برای استقرار عرشه فراهم شد. ساخت عرشه 11A نیز در همین دوره ادامه پیدا کرد و پیشرفت آن به حدود 50 درصد رسید.

قطعه 11 در مرزی ترین بخش میدان مشترک پارس جنوبی قرار دارد و اقدامات انجام شده در این دوره، افزایش برداشت از موقعیت 11B را هم زمان با آماده سازی موقعیت 11A برای مراحل بعدی توسعه پیش برده است.

آزادگان جنوبی؛ افزایش تولید و توسعه چاه ها

در آزادگان جنوبی، طی 17 ماه بیش از 63 هزار بشکه در روز به تولید نفت افزوده شد. در این مدت 4هزار و 180 متر حفاری چاه جدید و هزار و 626 متر حفاری چاه تعمیری انجام شد، یک حلقه چاه جدید و دو حلقه چاه تعمیری به مدار تولید رسیدند و در 22 حلقه چاه نیز عملیات اسیدکاری و افزایش تولید اجرا شد. همچنین پس از دو سال وقفه، 38 دستگاه پمپ درون چاهی با همکاری سه سازنده داخلی طراحی و ساخته شد و پس از انجام آزمون های فنی، تحویل پروژه شد.

در نتیجه این اقدامات، تعداد چاه های راه اندازی شده در بسته مرکزی میدان به 49 حلقه رسید و ظرفیت تولید آنها از 84 هزار و 200 بشکه در روز عبور کرد. آزادگان جنوبی از مهم ترین میادین مشترک نفتی ایران و عراق است و افزایش تولید در این میدان، سهم ایران از برداشت مخزن مشترک را نیز تقویت می کند.

CTEP؛ بزرگ ترین واحد فرآورش کشور در تاریخ صنعت نفت

هم زمان با افزایش تولید در آزادگان جنوبی، چهار ردیف مرکز فرآورش نفت خام این میدان، CTEP، در دولت چهاردهم راه اندازی شد و ظرفیت اسمی بزرگ ترین واحد فرآورش کشور به 320 هزار بشکه در روز رسید. هر یک از این ردیف ها برای فرآورش روزانه 80 هزار بشکه نفت طراحی شده اند و مجموعاً امکان دریافت، فرآورش و نمک زدایی نفت تولیدی میدان را فراهم می کنند.

تاکنون بیش از 28 میلیون بشکه نفت در این مجموعه فرآورش شده و با تکمیل راه اندازی هر چهار ردیف، زیرساخت فرآورشی مورد نیاز برای افزایش تدریجی تولید نفت آزادگان جنوبی و غرب کارون در مدار قرار گرفته است.

فشارافزایی پارس جنوبی؛ طرحی برای حفظ تولید گاز کشور

در میان طرح های پتروپارس در دو سال دولت چهاردهم، طرح فشارافزایی پارس جنوبی جایگاه ویژه ای دارد؛ طرحی که با توجه به افت طبیعی فشار مخزن، مستقیماً به حفظ تولید گاز کشور در سال های آینده مربوط است.

در این دوره مطالعات مهندسی پایه و پایه پیشرفته هاب یک با سناریوی ترکیبی خشکی ـ دریا آغاز شد. در مرحله نخست نصب 9 کمپرسور در تأسیسات خشکی قطعه 12 پیش بینی شده که ظرفیت هر یک 333 میلیون فوت مکعب استاندارد در روز است. در ادامه نیز ایجاد دو مجموعه دریایی مینی هاب برای حفظ بازیافت نهایی مخزن در برنامه قرار دارد و قرارداد ساخت جکت چهارپایه RP-1 با وزن تقریبی 2500 تن ابلاغ شده است.

ورود این طرح به مرحله اجرایی از این جهت اهمیت دارد که پارس جنوبی بخش عمده گاز مورد نیاز کشور را تأمین می کند و کاهش فشار مخزن می تواند در سال های آینده بر سطح تولید اثر بگذارد. فشارافزایی قرار است زیرساخت لازم برای جبران این افت و حفظ ظرفیت تولید بزرگ ترین میدان گازی کشور را فراهم کند و به همین دلیل از پروژه های راهبردی صنعت گاز به شمار می رود.

بلال؛ ادامه توسعه میدان گازی

در میدان گازی بلال نیز توسعه طرح در دو سال دولت چهاردهم ادامه یافت. جکت 75 متری میدان با وزن حدود هزار و 760 تن در خرداد 1404 و در عمق 65 متری خلیج فارس نصب شد، دکل حفاری در میدان مستقر شد و نخستین چاه توسعه ای به پایان رسید. هم زمان، رانش لوله های هادی هشت حلقه چاه و عملیات Tie-Back چاه BLG-8 نیز انجام شد.

در بخش سازه های فراساحلی، ساخت عرشه تولیدی با ظرفیت 500 میلیون فوت مکعب گاز در روز پیش رفت و پیشرفت سازه اصلی آن در دولت چهاردهم از حدود چهار درصد به بیش از 75 درصد رسید. نصب طبقه چهارم عرشه با وزن حدود 213 تن نیز انجام شد و عملیات تجهیزات، پایپینگ، برق و ابزار دقیق ادامه دارد.

فرزاد ب؛ پیشرفت در توسعه میدان مشترک

در طرح فرزاد ب، ساخت جکت چهارپایه یکی از سکو های سرچاهی با ارتفاع بیش از 60 متر و وزن حدود 1485 تن، به همراه سکوی موقت حفاری و پایل های مربوطه تکمیل شد و مجموعه برای عملیات دریایی و نصب در میدان آماده شده است. تکمیل این بخش از پروژه، گام دیگری در توسعه فرزاد ب به عنوان میدان مشترک ایران و عربستان و فراهم شدن زیرساخت لازم برای آغاز عملیات حفاری است.

پیگرانی هوشمند؛ توسعه بازرسی خطوط لوله

گروه پتروپارس در این دوره مرحله میدانی عملیات پیگرانی هوشمند خطوط لوله را آغاز کرد و پس از تکمیل مراحل مقدماتی و آماده سازی تجهیزات، وارد اجرای عملیات در خطوط انتقال شد. برداشت اطلاعات مسیر، مختصات برداری دقیق با DGPS و شناسایی ایستگاه های ارسال و دریافت توپک از جمله اقدامات این مرحله است و در ادامه ابزار های تخصصی EGP، MFL و TFI برای بررسی تغییرشکل ها، وضعیت جداره، خوردگی و عیوب احتمالی خطوط به کار گرفته می شوند. داده های حاصل از این عملیات، امکان برنامه ریزی دقیق تر برای تعمیرات و نگهداشت پیشگیرانه و مدیریت ریسک خطوط لوله را فراهم می کند و در عین حال، دامنه خدمات فنی و مهندسی پتروپارس را در حوزه بازرسی و پایش خطوط انتقال گسترش می دهد.

افزایش ظرفیت دکل های دریایی

در این دوره ظرفیت ناوگان دکل های دریایی پتروپارس در خلیج فارس دو برابر شد و تعداد دکل های فعال از دو دستگاه به چهار دستگاه رسید. این افزایش ظرفیت، امکان اجرای هم زمان عملیات حفاری در چند طرح از جمله قطعه 11 پارس جنوبی و میدان بلال را فراهم کرده و چند جبهه کاری را به طور هم زمان فعال نگه داشته است.

هم زمان، برنامه حفاری چاه های جدید در طرح های گازی ادامه دارد و با تکمیل عملیات حفاری و تکمیل، چاه های دیگری نیز در مسیر ورود به مدار تولید قرار گرفته اند.

مدیریت تأمین و پشتیبانی طرح ها

در کنار فعالیت های عملیاتی، مدیریت کالا و قرارداد ها نیز سامان دهی شد. بیش از 26 هزار قلم کالا در انبار های شرکت و طرح ها در نقاط مختلف کشور شناسایی و در قالب نظام کدینگ یکپارچه ثبت شد تا استفاده از موجودی های موجود بهبود یابد، ردیابی کالا ها آسان تر شود و از خرید های تکراری جلوگیری شود.

در بخش قرارداد ها و مناقصات نیز فرآیند ارزیابی پیمانکاران و مدیریت برآورد ها اصلاح و سازوکار مشخص تری برای برآورد هزینه ها و تعیین تکلیف قرارداد های خاتمه یافته ایجاد شد.

از افزایش تولید امروز تا صیانت از تولید فردا

کارنامه پتروپارس در دو سال دولت چهاردهم با افزایش تولید و توسعه زیرساخت های نفت و گاز همراه بوده است. در بسته مرکزی آزادگان جنوبی ظرفیت تولید از 84 هزار و 200 بشکه در روز عبور کرد و با راه اندازی چهار ردیف CTEP، ظرفیت اسمی بزرگ ترین واحد فرآورش کشور به 320 هزار بشکه در روز رسید؛ مجموعه ای که تاکنون بیش از 28 میلیون بشکه نفت در آن فرآورش شده است.

در قطعه 11 پارس جنوبی نیز تولید گاز از حدود 12 میلیون مترمکعب در روز به بیش از 26 میلیون مترمکعب رسید و تولید سکوی 11B با اتصال یازدهمین چاه از 915 میلیون فوت مکعب استاندارد در روز عبور کرد. توسعه موقعیت 11A، پیشرفت بلال و فرزاد ب، دو برابر شدن ظرفیت دکل های حفاری دریایی و آغاز فاز میدانی پیگرانی هوشمند خطوط لوله نیز در همین دوره دنبال شد.

در کنار افزایش تولید، طرح فشارافزایی پارس جنوبی وارد مرحله اجرایی شد؛ طرحی که هدف آن حفظ ظرفیت تولید این میدان در سال های آینده و جبران آثار افت طبیعی فشار مخزن است.

مجموع این اقدامات، تصویری از دو مسیر هم زمان در پتروپارس ارائه می دهد؛ افزایش تولید و تکمیل طرح های جاری از یک سو و ایجاد زیرساخت های مورد نیاز برای حفظ تولید در سال های آینده از سوی دیگر.