تاب آوری نظام سلامت در بحران ها، الگویی از انسجام، ایستادگی و خدمت رسانی در کنار مردم است

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، محمدرضا ظفرقندی در اجلاس رؤسای دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی سراسر کشور که با حضور نمایندگان مجلس شورای اسلامی، استاندار خراسان رضوی و جمعی از مدیران نظام سلامت در مجتمع شهدای سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، با تبریک میلاد پیامبر اعظم (ص) و امام جعفر صادق (ع)، اظهار کرد: پیامبر اکرم (ص) پیامبر خاتم است و اعجاز ماندگار ایشان، قرآن کریم است؛ کتابی که بشر را به عقلانیت، دانش، قلم و حرکت در مسیر تعالی تا پایان تاریخ دعوت می کند.

وی با اشاره به شرایط دشوار کشور و تجربه جنگ 12 روزه، افزود: امروز نیز همان روحیه ایستادگی و مسئولیت پذیری را در مجموعه سلامت شاهد هستیم و کادر سلامت از نگهبان و نیرو های خدماتی تا پرستاران، پزشکان و مدیران، در این شرایط دشوار عیار واقعی خود را نشان داده اند.

وزیر بهداشت ادامه داد: در دوران دفاع مقدس، نیرو های سلامت در سخت ترین شرایط و در حالی که امکان تخلیه مجروحان نیز گاه وجود نداشت، در کنار رزمندگان حضور داشتند و به خدمت ادامه می دادند. در دوران کرونا نیز شاهد بودیم که بسیاری از خانواده ها به دلیل نگرانی از ابتلا، حتی از حضور در کنار بیماران خودداری می کردند، اما پزشکان و پرستاران با وجود همه مخاطرات، در کنار بیماران ماندند و مسئولیت حرفه ای و انسانی خود را به بهترین شکل انجام دادند.

ظفرقندی با قدردانی از تلاش جامعه سلامت، گفت: پرچم خدمت، عشق به مردم و وجدان حرفه ای جامعه سلامت در سخت ترین شرایط برافراشته ماند و صحنه هایی که از فداکاری کادر سلامت در بحران ها دیده شد، تنها بخشی از واقعیتی است که در سراسر کشور و در ابعاد گسترده اتفاق افتاده است.

ضرورت تقویت تاب آوری نظام سلامت

وی با اشاره به آسیب های ناشی از جنگ 12 روزه به زیرساخت های سلامت، اظهار کرد: در این مدت حدود 66 هزار خدمت درمانی به مجروحان به صورت رایگان ارائه شد و بیش از 300 آمبولانس و بیش از 200 بیمارستان آسیب دیدند؛ با این حال، نظام سلامت کشور توانست خدمات خود را حفظ کند و تاب آوری خود را به شکل کم سابقه ای به نمایش بگذارد.

وزیر بهداشت تأکید کرد: تجربه این بحران نشان داد که آمادگی نظام سلامت نباید محدود به زمان وقوع حادثه باشد، بلکه باید همواره حفظ و تقویت شود و تمامی بخش های نظام سلامت برای سناریو های مختلف بحران آمادگی داشته باشند.

وی با اشاره به ضرورت تأمین اقلام حیاتی در شرایط بحران، افزود: پیش از آغاز جنگ 12 روزه، با توجه به برآورد نیاز کشور، تأمین و جابه جایی ذخایر مورد نیاز از جمله سرم و خون در دستور کار قرار گرفت و برای استان های مختلف، استان های معین و بیمارستان های معین نیز برنامه ریزی شد تا در صورت بروز بحران، امکان پشتیبانی متقابل و استمرار خدمات وجود داشته باشد.

ظفرقندی خاطرنشان کرد: این آمادگی باید در حوزه هایی همچون تأمین خون، سرم، دارو، تجهیزات پزشکی، دیالیز، شیرخشک و سایر اقلام حیاتی استمرار داشته باشد و دانشگاه های علوم پزشکی نیز باید ارتباط و هماهنگی خود را با استان ها و بیمارستان های معین بیش از گذشته تقویت کنند.

افزایش ظرفیت پزشکی بدون توزیع عادلانه نیرو، مشکل کمبود پزشک را حل نمی کند

وزیر بهداشت با اشاره به موضوع کمبود نیروی متخصص در برخی مناطق کشور گفت: این تصور که با چند برابر کردن ظرفیت پزشکی، مشکل کمبود پزشک به طور کامل برطرف می شود، با تجربه میدانی و نگاه کارشناسی همخوانی ندارد؛ مسئله اصلی، توزیع عادلانه نیروی انسانی، ایجاد انگیزه برای حضور متخصصان در مناطق مورد نیاز و تأمین شرایط مناسب خدمت است.

وی افزود: در سفر های استانی، نمونه های متعددی از بیمارستان هایی دیده شده که به دلیل نبود برخی متخصصان، ظرفیت های درمانی آنها به طور کامل مورد استفاده قرار نمی گیرد. در برخی مناطق، متخصصان جوان برای مدت طولانی در محل خدمت حضور دارند و در مقابل، برخی خدمات تخصصی با کمبود نیرو مواجه است.

ظفرقندی از برنامه وزارت بهداشت برای ایجاد سامانه ای به منظور شناسایی مناطق دارای کمبود نیروی متخصص و همچنین شناسایی پزشکانی که امکان ارائه خدمت در مناطق مورد نیاز را دارند خبر داد و گفت: با استفاده از ظرفیت پزشکانی که زمان و امکان خدمت بیشتری دارند و با پیش بینی پرداخت مناسب، می توان بخشی از کمبود های تخصصی مناطق محروم و کم برخوردار را در کوتاه مدت و میان مدت جبران کرد.

وی تصریح کرد: برای حل پایدار این مسئله، در کنار افزایش ظرفیت تربیت نیروی انسانی، باید به موضوع ماندگاری پزشکان، پرداخت به موقع، مشوق های خدمتی و تأمین امکانات مورد نیاز در مناطق مختلف کشور نیز توجه جدی شود.

تأمین منابع پایدار؛ ضرورت استمرار خدمت رسانی در نظام سلامت

وزیر بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به چالش های مالی حوزه سلامت، بر ضرورت پیش بینی منابع پایدار و قابل دسترس در بودجه تأکید کرد و گفت: هزینه های نظام سلامت باید به گونه ای در بودجه دیده شود که منابع مورد نیاز دانشگاه ها و مراکز درمانی در زمان مناسب و به شکل عملیاتی در اختیار آنها قرار گیرد.

وی افزود: وزارت بهداشت در ماه های گذشته پیگیری های متعددی برای تأمین منابع و پرداخت مطالبات حوزه سلامت انجام داده و این موضوع همچنان با جدیت دنبال می شود، چرا که استمرار ارائه خدمات باکیفیت به مردم، نیازمند تأمین به موقع منابع است. پزشک خانواده؛ گامی برای تحقق عدالت در سلامت

ظفرقندی یکی از محور های مهم اجلاس را موضوع پزشکی خانواده و نظام ارجاع عنوان کرد و گفت: هدف اصلی پزشکی خانواده، صرفاً مدیریت منابع یا کاهش هزینه ها نیست؛ هدف نخست، حفظ کرامت بیمار و فراهم کردن دسترسی عادلانه مردم، به ویژه ساکنان مناطق روستایی و کم برخوردار، به خدمات سلامت است.

وی ادامه داد: بیمار نیازمند باید بتواند از محل زندگی خود به مرکز جامع سلامت مراجعه کند، خدمات اولیه را دریافت کند، در صورت نیاز به درستی ارجاع شود، نوبت متخصص برای او تعیین شود و فرآیند درمان تا دریافت خدمت مورد نیاز بدون سرگردانی و با حفظ کرامت وی ادامه پیدا کند.

وزیر بهداشت با اشاره به اجرای برنامه پزشک خانواده در 64 شهر، اظهار کرد: شواهد میدانی نشان می دهد این برنامه در بسیاری از مناطق در حال شکل گیری و اجراست و در برخی شهر ها فرآیند ارجاع، نوبت گیری و دسترسی بیماران به متخصصان به شکل منظم دنبال می شود.

سلامت، زیرساخت توسعه پایدار کشور است

ظفرقندی همچنین با تأکید بر اینکه مسئولیت جامعه پزشکی و مدیران نظام سلامت فراتر از ارائه خدمات درمانی است، گفت: امروز از مدیران سلامت انتظار می رود علاوه بر مسائل تخصصی، نسبت به موضوعات کلان کشور نیز حساس باشند؛ چرا که سلامت، یکی از پایه های اصلی توسعه علمی، اقتصادی، اجتماعی و پایدار کشور است.

وی افزود: اگر سیاست یا قانونی می تواند بر توسعه علمی، آموزش پزشکی، ارتباطات علمی بین المللی یا کیفیت خدمات سلامت اثر بگذارد، جامعه سلامت نباید نسبت به آن بی تفاوت باشد و باید دیدگاه های کارشناسی خود را در زمان مناسب به تصمیم گیران منتقل کند.

وزیر بهداشت تأکید کرد: توسعه علمی، توسعه اقتصادی، ارتقای سلامت، تقویت سرمایه اجتماعی و توسعه متوازن، اجزای یک منظومه به هم پیوسته هستند و نظام سلامت باید در تصمیم سازی های کلان کشور نقش مؤثر و مسئولانه داشته باشد.

انسجام و وحدت؛ سرمایه نظام سلامت برای عبور از شرایط دشوار

ظفرقندی در ادامه با اشاره به شرایط ویژه کشور، بر ضرورت حفظ انسجام و وحدت تأکید کرد و گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری به انسجام ملی نیاز داریم و همه بخش های جامعه، به ویژه دانشگاه ها، باید برای تقویت همدلی و همراهی تلاش کنند.

وی خطاب به رؤسای دانشگاه های علوم پزشکی افزود: در آستانه سال تحصیلی جدید، گفت و گو و تعامل با دانشجویان و استادان اهمیت ویژه ای دارد و دانشگاه ها باید با تقویت ارتباطات درون سازمانی و اجتماعی، به حفظ آرامش، امید، انسجام و اعتماد کمک کنند.

وزیر بهداشت خاطرنشان کرد: شرایط امروز کشور شرایطی استثنایی است و باید آمادگی نظام سلامت برای مواجهه با بحران های مختلف حفظ شود. دانشگاه های علوم پزشکی در کنار وظایف آموزشی، پژوهشی و درمانی خود، در تقویت سرمایه اجتماعی و حفظ امید در جامعه نیز نقش مهمی دارند.

وی در پایان با اشاره به رسالت انسانی و حرفه ای جامعه سلامت گفت: یکی از ارزشمندترین دستاورد های فعالیت در حوزه سلامت، نجات جان یک بیمار و بازگشت شادی و آرامش به یک خانواده است و دستاورد ارزشمند دیگر، تربیت دانشجویانی است که در آینده با دانش، مهارت و اخلاق حرفه ای خود، به مردم خدمت خواهند کرد.

ظفرقندی با قدردانی از رؤسا، استادان، پزشکان، پرستاران، کارکنان و تمامی نیرو های نظام سلامت، ابراز امیدواری کرد: با همدلی، انسجام، برنامه ریزی و استفاده از ظرفیت های موجود، بتوان مسیر خدمت رسانی به مردم را با قدرت بیشتری ادامه داد و در شرایط دشوار نیز سلامت و امید را در جامعه حفظ کرد.