هفته وحدت؛ جهان تشنه بازگشت به اخلاق، معنویت و انسانیت است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای کهگیلویه و بویراحمد، ولی موسوی، فعال رسانه ای و فرهنگی گفت: هفته وحدت تنها یک مناسبت تقویمی و آیینی شیعه و سنی نیست؛ بلکه فرصتی برای اندیشیدن به یکی از مهم ترین نیازهای امروز جهان اسلام و جامعه بشری است؛ نیازی که ریشه در مفاهیمی چون وحدت، اخلاق، معنویت، عدالت، محبت، گفت وگو و احترام به کرامت انسان دارد. دنیای امروز با یک تناقض بزرگ مواجه است. از یک سو، علم و فناوری با شتابی خیره کننده مرزهای تازه ای را درمی نوردند و انسان به دستاوردهایی دست یافته که تا چند دهه پیش، رؤیایی دور از دسترس به نظر می رسید؛ اما از سوی دیگر، جهان همچنان با جنگ، خشونت، تبعیض، فقر، بی عدالتی، نفرت و بحران اخلاقی دست وپنجه نرم می کند. انسان امروز توانسته است فاصله های جغرافیایی را کوتاه کند، جهان را به شبکه ای گسترده و به هم پیوسته تبدیل کند و قدرتی شگرف برای تغییر محیط پیرامون خود به دست آورد؛ اما هنوز نتوانسته است به همان اندازه، فاصله دل ها را کاهش دهد. هنوز در بخش هایی از جهان، انسان هایی قربانی جنگ و خشونت اند؛ ملت هایی با بحران امنیت و بی عدالتی دست وپنجه نرم می کنند و کودکان بی گناه، بدون آنکه نقشی در منازعات سیاسی و قدرت طلبی ها داشته باشند، هزینه تصمیم های صاحبان قدرت را می پردازند. این واقعیت تلخ، پرسشی اساسی را پیش روی بشریت قرار می دهد: اگر رشد علم و فناوری نتواند همزمان با رشد اخلاق، عدالت و انسانیت حرکت کند، آیا می توان آن را پیشرفت واقعی نامید؟ تجربه تاریخ نشان داده است که علم و قدرت، هنگامی که از اخلاق و مسئولیت جدا شوند، می توانند به جای آنکه در خدمت سعادت انسان قرار گیرند، به ابزاری برای سلطه، خشونت و ویرانی تبدیل شوند. علم بدون اخلاق ممکن است در خدمت قدرت طلبی قرار گیرد؛ فناوری بدون مسئولیت می تواند زمینه گسترش خشونت و نفرت را فراهم کند و قدرت بدون عدالت، سرانجام به سلطه و استبداد خواهد انجامید. بنابراین، مسئله اصلی جهان امروز تنها دستیابی به فناوری های نوین و افزایش قدرت مادی نیست؛ بلکه پرسش مهم تر این است که انسانِ برخوردار از این قدرت، چه اندازه از اخلاق، وجدان، معنویت و مسئولیت انسانی برخوردار است. در چنین شرایطی، پیام پیامبر اعظم حضرت محمد مصطفی(ص) بیش از هر زمان دیگری برای جامعه بشری معنا پیدا می کند؛ پیامبری که رسالتش با رحمت، اخلاق و کرامت انسانی پیوند خورده و سیره اش الگویی روشن از عدالت، مهربانی، گذشت، برادری و احترام به انسان است. پیامبر رحمت(ص) به بشریت آموخت که انسانیت، مرز جغرافیایی، قومی و نژادی نمی شناسد و ارزش انسان به کرامت اوست. سیره آن حضرت نشان داد که جامعه انسانی زمانی می تواند به آرامش و سعادت برسد که عدالت و اخلاق در کنار قدرت و پیشرفت قرار گیرند. همزمانی میلاد پیامبر اعظم(ص) با میلاد حضرت امام جعفر صادق(ع) نیز حامل پیامی عمیق و ماندگار است؛ پیامی درباره پیوند علم و ایمان، عقلانیت و معنویت، معرفت و اخلاق. مکتب امام صادق(ع) نشان داد که علم زمانی ارزش حقیقی خود را پیدا می کند که در خدمت تعالی انسان، اصلاح جامعه و گسترش فضیلت قرار گیرد. جامعه ای که علم را از اخلاق جدا کند، ممکن است قدرتمند شود، اما الزاماً سعادتمند نخواهد شد. از همین منظر، هفته وحدت فرصتی است برای بازگشت به مشترکات و عبور از مرزبندی هایی که می توانند زمینه اختلاف و واگرایی را فراهم کنند. امت اسلامی، با وجود تفاوت های مذهبی، قومی، زبانی و فرهنگی، از سرمایه ای عظیم از مشترکات اعتقادی و تمدنی برخوردار است. محبت به پیامبر اعظم(ص)، ایمان به خداوند، عدالت خواهی، کرامت انسانی، دفاع از مظلوم و مقابله با ظلم، بخشی از همین سرمایه مشترک است. وحدت به معنای حذف تفاوت ها نیست؛ هنر وحدت آن است که تفاوت ها را در چارچوب احترام متقابل مدیریت کنیم و بر مشترکات برای ساختن آینده ای بهتر تکیه داشته باشیم. امروز جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری به عقلانیت، گفت وگو، همدلی و پرهیز از اختلافات فرساینده نیاز دارد. در شرایطی که قدرت های بزرگ از ابزارهای رسانه ای، اقتصادی و سیاسی برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و تشدید شکاف های اجتماعی استفاده می کنند، حفظ وحدت و انسجام امت اسلامی اهمیتی دوچندان یافته است. در این میان، مسئولیت دستگاه های فرهنگی، رسانه ها، نخبگان، اندیشمندان، هنرمندان و فعالان اجتماعی و فرهنگی بسیارسنگین و تعیین کننده است. دستگاه های فرهنگی نباید نقش خود را صرفاً به برگزاری مراسم و برنامه های مناسبتی محدود کنند. رسالت اصلی آنان، تقویت سرمایه اجتماعی، ترویج گفت وگو، گسترش فرهنگ مدارا، تقویت همدلی، مقابله با نفرت پراکنی و کمک به شکل گیری جامعه ای اخلاق مدار و مسئولیت پذیر است. رسانه ها نیز در این مسیر مسئولیتی فراتر از اطلاع رسانی بر عهده دارند. رسانه می تواند پل ارتباطی میان انسان ها باشد؛ می تواند به جای برجسته سازی اختلافات، بر اشتراکات تأکید کند و به جای بازتولید نفرت، زمینه گفت وگو و تفاهم را فراهم آورد. فعالان رسانه ای و فرهنگی نیز باید بداند که هر کلمه، تصویر و روایتی که تولید و منتشر می کند، می تواند در ساختن یا ویران کردن اعتماد اجتماعی نقش داشته باشد. رسانه مسئول، حقیقت را روایت می کند، اما حقیقت را به ابزار نفرت تبدیل نمی سازد؛ نقد می کند، اما امید را از جامعه نمی گیرد؛ تفاوت ها را می بیند، اما مشترکات را فراموش نمی کند. امروز جامعه بشری بیش از هر زمان دیگری به روایت هایی نیاز دارد که در کنار آگاهی بخشی، انسانیت را تقویت کنند؛ روایت هایی که به جای عادی سازی خشونت، صلح و گفت وگو را ترویج کنند و به جای تعمیق شکاف ها، زمینه همدلی و همبستگی را فراهم آورند. هفته وحدت می تواند نقطه آغازی برای بازاندیشی در این مسئولیت مشترک باشد؛ مسئولیتی که تنها بر دوش یک نهاد یا دستگاه نیست، بلکه همه ما در برابر آن مسئولیم. جهان امروز بیش از آنکه به قدرت های بزرگ تر، سلاح های پیشرفته تر و فناوری های پیچیده تر نیاز داشته باشد، به انسان های بزرگ تر نیازمند است؛ انسان هایی که در کنار دانایی، مهربانی را بشناسند؛ در کنار قدرت، اخلاق را فراموش نکنند؛ در کنار موفقیت، مسئولیت اجتماعی را پاس بدارند و در کنار پیشرفت، کرامت انسان را قربانی منافع زودگذر نکنند. شاید یکی از مهم ترین پیام های هفته وحدت در جهان امروز همین باشد که اختلاف می تواند واقعیت باشد، اما دشمنی انتخاب است؛ تفاوت می تواند طبیعی باشد، اما نفرت آموختنی است و وحدت می تواند آگاهانه و مسئولانه انتخاب شود. اگر جهان امروز از جنگ، خشونت، بی عدالتی و نفرت رنج می برد، راه برون رفت از این وضعیت، بازگشت به ارزش هایی است که انسان را در مرکز توجه قرار می دهند؛ ارزش هایی همچون کرامت، عدالت، محبت، مسئولیت پذیری، همدلی و احترام به حقوق دیگران. هفته وحدت، فرصتی است تا بار دیگر پیام رحمت پیامبر اعظم(ص) را در زندگی فردی و اجتماعی خود بازخوانی کنیم؛ پیامی که انسان را به برادری، عدالت، اخلاق و مهربانی فرا می خواند و به ما یادآوری می کند که آینده جوامع نه با نفرت و تفرقه، بلکه با آگاهی، اخلاق، گفت وگو، همدلی و وحدت ساخته خواهد شد. در نهایت، در جهانی که بیش از هر زمان دیگری به آرامش، عدالت و صلح نیاز دارد، بازگشت به معنویت و اخلاق یک انتخاب تجملی نیست؛ یک ضرورت تاریخی و انسانی است. هفته وحدت، یادآور این حقیقت ماندگار است که جهان تشنه بازگشت به انسانیت است؛ بازگشت به اخلاق و معنویت، به محبت و مهربانی، به گفت وگو و همدلی و به میراث گران بهایی که پیامبر رحمت(ص) برای ساختن جهانی سرشار از عدالت، کرامت، برادری و انسانیت به بشریت هدیه کرد. وحدت، زبان مشترک انسان ها برای ساختن آینده ای است که در آن، تفاوت ها بهانه دشمنی نباشند و قدرت، در خدمت کرامت انسان قرار گیرد.