آیت الله معصومی: شاخص عبادت و بندگی باید سیره پیامبر خدا(ص) باشد

به گزارش خبرنگار مهر، آیت الله محمدعلی معصومی، استاد برجسته اخلاق حوزه های علمیه و استاد حوزه و دانشگاه، پیش از ظهر یکشنبه در جلسه درس اخلاق با تبریک میلاد پیامبر گرامی اسلام(ص) و امام جعفر صادق(ع)، بر ضرورت الگوگیری از سیره پیامبر اکرم(ص) در مسیر بندگی خدا تأکید کرد و گفت: یکی از مهم ترین موضوعاتی که باید در محاسبه اعمال مورد توجه قرار گیرد، میزان یقین انسان به خداوند است.

وی با بیان اینکه بسیاری از لغزش های اخلاقی و رفتاری انسان ناشی از ضعف یقین است، افزود: اگر انسان یقین کامل به خداوند داشته باشد، دیگر اندیشه گناه، تکبر، مبارزه با حق و ناامیدی در وجود او شکل نمی گیرد؛ از این رو باید در محاسبات روزانه خود بررسی کنیم که میزان یقین ما به خداوند چقدر است.

استاد برجسته اخلاق حوزه های علمیه با اشاره به نقش هواهای نفسانی در سقوط اخلاقی انسان اظهار کرد: اگر انسان تنها به ظاهر اعمال خود توجه کند اما با هواهای نفسانی مبارزه نکند، این هواهای نفسانی در مقطعی مقابل انسان قرار گرفته و او را گرفتار می کنند.

معصومی ادامه داد: همان گونه که انسان باید در مسیر زندگی آمادگی مقابله با خطرها و موانع را داشته باشد، در مسیر معنوی نیز باید شیوه مبارزه با نفس و هواهای نفسانی را بیاموزد؛ چراکه اگر این مسئله مورد توجه قرار نگیرد، انسان ممکن است در برابر نفس خود تسلیم شود.

«محاسبه و مراقبه» را از مهم ترین امور زندگی انسان مؤمن است

وی «محاسبه و مراقبه» را از مهم ترین امور زندگی انسان مؤمن دانست و گفت: انسان باید به صورت مستمر اعمال، نیت ها و انگیزه های درونی خود را بررسی کند و ببیند چه میزان از رفتارهای او ناشی از رضایت خداوند و چه میزان متأثر از دنیا و هواهای نفسانی است.

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به تأثیر نعمت های الهی در ایجاد غفلت، بیان کرد: سلامتی، توانایی های جسمی، عقل، قدرت و دیگر نعمت هایی که خداوند در اختیار انسان قرار داده، اگر مورد محاسبه قرار نگیرند، ممکن است زمینه غفلت انسان از خداوند را فراهم کنند.

وی افزود: خداوند بسیاری از خطاها و عیوب انسان را از چشم دیگران پوشانده است و همین پوشش الهی نباید موجب شود انسان تصور کند تمام اعمالش صحیح و پسندیده است. باید پیش از آنکه فرصت عمل از انسان گرفته شود، به محاسبه و اصلاح نفس بپردازد.

معصومی با تأکید بر اهمیت اصلاح نیت ها گفت: بخش قابل توجهی از لغزش های انسان به فساد نیت بازمی گردد. گاهی انسان خداوند را تنها زمانی عبادت می کند که از نعمت های دنیوی برخوردار است، اما هنگامی که با بیماری، فقر یا مشکلات مواجه می شود، ارتباطش با خداوند کمرنگ می شود؛ این مسئله نشان دهنده ضعف یقین است.

وی تصریح کرد: باید از خود بپرسیم اگر خداوند بخشی از نعمت های دنیوی را از ما بگیرد، آیا همچنان او را عبادت خواهیم کرد؟ اگر انسان به این مرحله از یقین برسد که خداوند را بدون وابستگی به منافع دنیوی عبادت کند، در مسیر بندگی به درجات بالاتری دست خواهد یافت.

یقین به معنای اعتماد و اطمینان کامل به خداوند است

استاد برجسته اخلاق حوزه های علمیه، یقین را به معنای اعتماد و اطمینان کامل به خداوند دانست و گفت: یقین یعنی اگر همه آسمان و زمین از بین بروند، انسان در وجود خود حتی به اندازه سرسوزنی نسبت به خداوند تردید نکند و باور داشته باشد که خداوند در همه حال ناظر و همراه اوست.

شاخص عبادت و بندگی باید سیره پیامبر خدا(ص) باشد

معصومی با اشاره به ضرورت الگوگیری از پیامبر اکرم(ص) خاطرنشان کرد: میزان و شاخص عبادت و بندگی ما باید سیره پیامبر خدا(ص) باشد؛ کسی که در مسیر بندگی خداوند دچار تردید نشد و در انجام وظایف الهی، رضایت خدا را بر خواسته های دنیوی مقدم دانست.

وی با بیان اینکه ضعف یقین در مسائل مالی نیز خود را نشان می دهد، گفت: گاهی انسان در کمک به نیازمندان و انفاق دچار تردید می شود و نگران است که اگر بخشی از مال خود را در راه خدا هزینه کند، آینده او دچار مشکل شود؛ این تردید نشانه آن است که هنوز یقین انسان به وعده های الهی به اندازه کافی تقویت نشده است.

استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: اگر انسان باور داشته باشد که خداوند وعده جبران داده است، در انجام کار خیر و انفاق دچار نگرانی نمی شود و با اعتماد بیشتری در مسیر رضای الهی حرکت می کند.

شناخت خداوند مقدمه شناخت مسیر بندگی است

معصومی همچنین شناخت خداوند را مقدمه شناخت مسیر بندگی دانست و گفت: دعای «اللهم عرفنی نفسک» نشان می دهد که شناخت خداوند اساس حرکت انسان در مسیر معنوی است و کسی که به دنبال شناخت خداوند باشد، برای شناخت پیامبر و ائمه(ع) و بهره گیری از راهنمایی های آنان نیز اهتمام خواهد داشت.

وی افزود: بی توجهی به دستورات پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) و اکتفا کردن به ظواهر برخی اعمال، انسان را به عادت هایی گرفتار می کند که ممکن است به جای نزدیک کردن او به خداوند، فاصله اش را با خدا بیشتر کند.

«توفیق الهی» به معنای قرار گرفتن در مسیر اراده خداوند است

استاد برجسته اخلاق حوزه های علمیه با تأکید بر اینکه «توفیق الهی» به معنای قرار گرفتن در مسیر اراده خداوند است، اظهار کرد: هنگامی که انسان به محاسبه نفس می پردازد، در حقیقت خداوند راه اصلاح را به او نشان داده و او را برای حرکت در مسیر اراده الهی یاری می کند.

معصومی با بیان اینکه تسلیم در برابر خداوند تنها به ظاهر رفتار انسان محدود نمی شود، گفت: ممکن است انسان در ظاهر خود را تسلیم خداوند بداند، اما در درون خود گرفتار اعتراض، نگرانی و نارضایتی باشد. تسلیم واقعی آن است که انسان در برابر کم و زیاد شدن نعمت ها، رضایت خود را از دست ندهد و باور داشته باشد که خداوند او را به بهترین شکل اداره می کند.

وی خاطرنشان کرد: خداوند برخی انسان ها را با فقر، برخی را با ثروت و برخی را با کم و زیاد شدن امکانات مورد آزمایش قرار می دهد. اگر انسان به یقین برسد، در برابر این شرایط دچار اضطراب و نارضایتی نمی شود و آینده نیز او را گرفتار نگرانی نخواهد کرد.

محاسبه دقیق، زمینه ساز مراقبت دقیق است

استاد حوزه و دانشگاه در پایان تأکید کرد: محاسبه دقیق، زمینه ساز مراقبت دقیق است و مراقبت مستمر می تواند انسان را در مسیر بندگی خداوند قرار دهد. باید ضعف یقین، فساد نیت و موانع درونی را در محاسبات خود شناسایی و برای اصلاح آنها تلاش کنیم تا به مراتب بالاتری از ایمان و بندگی دست یابیم.