قرائت قرآن مهم ترین الگوی تربیتی در سیره نبوی

قرآن کریم و جایگاه قرائت در آموزه های اسلامی پرداخت و اظهار کرد: همان طور که همگان می دانند و بر اساس روایات مشهور نقل شده است، نخستین کلمه ای که بر پیامبر(ص) نازل شد، واژه «اقرأ» بود. خداوند در پنج آیه نخستین سوره «علق»، پیامبر(ص) را به خواندن به نام پروردگاری که خالق است، امر می کند و در ادامه نیز برخی از ویژگی های باریتعالی را برمی شمارد. همین امر مؤید این نکته است که «اقرأ» یا خواندن و قرائت کردن، تا چه اندازه در انتقال مفاهیم و امر آموزش، مهم و اثرگذار است.

وی ادامه داد: بر این اساس، باید گفت قرائت و خواندن، ابزاری برای علم آموزی و نخستین دریچه ای است که از طریق خواندن محتوا و مطلب، به روی افراد گشوده می شود. حتی مداومت و تکرار در خواندن و قرائت نیز وسیله ای برای یادآوری و جلوگیری از فراموشی مطالب است. از این رو نقل شده است که پیامبر(ص)، چون نگران بودند آیاتی را که بر ایشان نازل می شد فراموش کنند، پیوسته قرآن را تلاوت می کردند تا آنجا که وحی نازل و به ایشان اطمینان داده شد که دچار فراموشی نخواهند شد.

این مدرس دانشگاه تصریح کرد: در روایتی نقل شده است که پیامبر(ص) ابتدا آیات قرآن را تلاوت و آن را برای اصحاب تکرار می کردند و سپس از آن ها می خواستند آیات خوانده شده را تکرار کنند تا شخصاً به تصحیح قرائت آن ها بپردازند. دقت و وسواس پیامبر(ص) در این زمینه به اندازه ای بود که قرآن را در بخش های ده آیه ای برای اصحاب تلاوت کرده و پس از آنکه صحابه آیات را تکرار می کردند، از آن ها درباره چگونگی صحیح خوانی آیات پرسش می کردند. سپس به شرح و توضیح آیات می پرداختند و برای درک و فهم بیشتر مخاطبان، محکمات و متشابهات را برای آن ها تبیین می کردند.

علمی در ادامه با اشاره به وجه دیگری از قرائت قرآن در سیره پیامبر(ص) گفت: پیامبر(ص) قرآن را تلاوت می کردند و از اطرافیان خود می خواستند آنچه را خوانده شده است به رشته تحریر درآورند تا محفوظ بماند و از تحریف به دور باشد. در واقع، حفاظت از قرآن در برابر تحریف یکی از موضوعاتی بود که پیامبر(ص) اهتمام ویژه ای نسبت به آن داشتند و قطعاً یکی از ابزار های جلوگیری از تحریف، کثرت در قرائت قرآن بوده است.

این مدرس دانشگاه تأکید کرد: همان طور که اشاره شد، صحیح خوانی قرآن از جمله مواردی بود که پیامبر(ص) توجه فراوانی به آن داشتند. پس از ایشان نیز در زمان امامت حضرت علی(ع)، آن حضرت از طرق دیگری برای جلوگیری از تحریف قرآن تلاش کردند. تا آنجا که عده ای را مأمور به نقطه گذاری واژگان قرآنی کردند تا قرائت آیات برای مردم آسان تر شود و خطا و اشتباه در خواندن قرآن به حداقل برسد.

عضو هیئت علمی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، قرائت قرآن را مهم ترین الگوی تربیتی در سیره نبوی دانست و گفت: در کنار همه برنامه های آموزشی که برای فرزندان خود فراهم می کنیم، باید آموزش قرآن، به ویژه روخوانی و قرائت آن، به عنوان یک اصل آموزشی مورد توجه قرار گیرد و در سرلوحه برنامه های آموزشی آموزش و پرورش و همچنین مراکز آموزش عالی قرار داشته باشد.

وی قرائت قرآن را وسیله ای برای ایجاد همدلی و مودت میان مسلمانان دانست و اظهار کرد: متأسفانه گاهی حتی اختلاف در قرائت ها نیز بهانه ای برای دامن زدن به برخی دشمنی ها می شود، در حالی که باید این مسائل را با هدف ایجاد وحدت میان مسلمانان نادیده گرفت. بسیاری از کشور های اسلامی قرآن را بر اساس روایت «حفص از عاصم» می خوانند، اما ممکن است این قرائت در برخی کشورها، به ویژه در خاور دور، «ورش از نافع» باشد. اتفاقاً همین تنوع در قرائت قرآن می تواند زمینه ای برای تعامل میان قاریان و فعالان قرآنی کشور های اسلامی فراهم کند و در نهایت به فراگیرتر شدن فرهنگ قرائت قرآن در میان مسلمانان بینجامد.

علمی با اشاره به اینکه پیامبر(ص) قرائت قرآن را ابزاری برای گسترش و تبلیغ رسالت خود قرار داده بودند، گفت: نقل شده است که پیامبر(ص) همواره توصیه می کردند هر فرستاده ای که به مکانی اعزام می شود، پیش از ابلاغ پیام خود آیاتی از قرآن را تلاوت کند. این امر نیز نشان دهنده اهمیت جایگاه تلاوت و تأثیرگذاری آن بر مخاطبان است.

وی افزود: به نظر می رسد این میراث گران بهایی است که از پیامبر(ص) برای ما به یادگار مانده است؛ اینکه در آغاز هر مراسمی به تلاوت قرآن بپردازیم، چراکه این کار می تواند زمینه ساز توفیق و برکت بیشتر ما در انجام امور باشد.

انتهای پیام