انسجام ملی پشتوانه اثرگذاری دعوت جهان اسلام به وحدت است

وحدت در اندیشه اسلامی تنها به همگرایی میان مذاهب و کشورهای اسلامی محدود نمی شود و تحقق آن در سطح جهان اسلام، نیازمند تقویت انسجام و همبستگی در درون جوامع اسلامی نیز هست. در ایران نیز با توجه به تنوع دینی، مذهبی و سیاسی، حفظ وحدت ملی و تقویت وفاق اجتماعی می تواند پشتوانه ای برای ایفای نقش مؤثرتر کشور در عرصه جهان اسلام باشد؛ به ویژه در شرایطی که اختلافات داخلی می تواند دستمایه جریان های معاند و دشمنان خارجی قرار گیرد.

در بخش دوم گفت وگوی ایکنا با حجت الاسلام والمسلمین رسول منتجب نیا ، دبیرکل حزب جمهوریت ایران اسلامی و فعال سیاسی اصلاح طلب بر مکمل بودن وحدت ملی و وحدت جهان اسلام، حفظ انسجام میان اقوام، ادیان و مذاهب مختلف را تأکید شد که در ادامه مشروح بخش دوم این گفت وگو را می خوانیم:

بیشتر بخوانید:

هفته وحدت فرصتی برای معرفی اسلام مترقی، پیشرفته و عقلانی به جهان است

ایکنا ـ در کنار وحدت میان مذاهب اسلامی، آیا می توان از وحدت داخلی و همبستگی کشورهای اسلامی نیز سخن گفت؟ به ویژه در شرایطی که منطقه با جنگ و تجاوز روبه روست، کشورهای اسلامی چه مسئولیتی در قبال یکدیگر دارند؟

وحدت اسلامی فقط به این معنا نیست که شیعه و اهل سنت با یکدیگر ارتباط داشته باشند، بلکه مسلمانان و کشورهای اسلامی باید در شرایط حساس از یکدیگر حمایت کنند و در برابر تهدیدهایی که متوجه جهان اسلام است، موضع مشترک داشته باشند.

امروز یک جنگ خانمان سوز در منطقه شکل گرفته و آمریکا و اسرائیل که دشمن اسلام و مسلمانان هستند، در منطقه دست به تجاوز و جنگ زده اند. ایران که مهد اسلام و یکی از مهم ترین کانون های وحدت اسلامی است، مورد تجاوز قرار گرفته است. در چنین شرایطی، یکی از وظایف کشورهای اسلامی این بود و هست که از ایران حمایت کنند و در برابر تجاوز بایستند، نه اینکه کشور خود را در اختیار متجاوز قرار دهند یا به آمریکا و اسرائیل اجازه دهند در سرزمینشان پایگاه ایجاد کنند.

به اعتقاد من، یکی از اشتباهات بزرگ برخی کشورهای منطقه این بوده که پای آمریکا و اسرائیل را به منطقه باز کرده اند و برای تأمین امنیت خود به قدرت هایی پناه برده اند که دشمن مسلمانان هستند.

از این مسئله تأسف بارتر، اقدام برخی کشورهای اسلامی در امضای پیمان و توافق با اسرائیل است؛ رژیمی که اندیشه صهیونیسم را نمایندگی می کند و دشمن اسلام و مسلمانان است.

رژیم صهیونیستی مدعی توسعه قلمرو خود در سرزمین های اسلامی از نیل تا فرات است و می گوید ما باید پیش روی کنیم و تمام این کشورها را تصرف کنیم و صهیونیسم و ایده های شیطانی آن را در منطقه و حتی در حرمین شریفین پیاده کنیم؛ عربستان جز یکی از محورهایی است که اسرائیل به آن چشم طمع دارد تا خود را به عربستان برساند و پرچم صهیونیسم را بالا ببرد لذا این مسئله می تواند امنیت و استقلال کشورهای منطقه را تهدید کند. بنابراین کشورهای اسلامی باید نسبت به این تهدیدها هوشیار باشند و اجازه ندهند دشمنان اسلام از اختلافات و شکاف های موجود در منطقه سوءاستفاده کنند.

کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز باید این مسئله را جدی بگیرند؛ اینها نه تنها از وحدت اسلامی و مهد وحدت که ایران است، حمایت نکردند بلکه آمریکا را پناه دادند و کمک کردند و کار به جایی رسید که ترامپ از آنها به گاو شیرده تعبیر کرد که بسیار زشت و ناپسند است لذا کشورهای منطقه به جای آنکه برای تأمین امنیت خود به آمریکا و اسرائیل تکیه کنند، باید به ظرفیت کشورهای اسلامی و همسایگان خود توجه داشته باشند.

امروز که ایران توانسته قدرت و ظرفیت خود را نشان دهد و جایگاه مهمی در منطقه و جهان پیدا کند، فرصت مناسبی است که کشورهای منطقه و شیخ نشین های خلیج فارس از لجاجت و برخی سیاست های گذشته فاصله بگیرند و به سمت همکاری و همگرایی با کشورهای اسلامی حرکت کنند.

وحدت اسلامی زمانی معنا پیدا می کند که در عمل نیز شاهد همبستگی و حمایت متقابل مسلمانان باشیم. نمی توان از وحدت سخن گفت اما در بزنگاه های حساس، در کنار دشمنان اسلام قرار گرفت یا اجازه داد آنان از خاک کشورهای اسلامی علیه یک کشور مسلمان استفاده کنند.

ایکنا ـ شما بر ضرورت همگرایی کشورهای اسلامی تأکید کردید. اگر کشورهای منطقه به جای اتکا به آمریکا و اسرائیل، مسیر همکاری و اتحاد را در پیش بگیرند، چه ظرفیتی برای شکل گیری یک قدرت بزرگ اسلامی در منطقه وجود دارد؟

کشورهای منطقه باید دست از کمک به آمریکا و اسرائیل بردارند و زمینه یک وحدت و انسجام واقعی را فراهم کنند. اگر کشورهای اسلامی در منطقه در کنار یکدیگر قرار بگیرند و با مشارکت و همکاری، یک قدرت بزرگ اسلامی در خاورمیانه ایجاد کنند، هیچ قدرتی به راحتی نمی تواند در برابر آنها ایستادگی کند.

اساساً یکی از دلایلی که اسرائیل حدود 70 یا 80 سال قبل در منطقه ایجاد شد، این بود که قدرت های غربی می خواستند در خاورمیانه یک ژاندارم داشته باشند تا منافع آنها را تأمین کند. در دوران پهلوی نیز ایران را به عنوان ژاندارم منطقه مطرح می کردند تا حافظ منافع آنها باشد اما انقلاب اسلامی این وضعیت را تغییر داد و این ژاندارم را از میان برد.

اسرائیل نیز پیش از پیروزی انقلاب اسلامی شکل گرفت و پس از آن به شدت از سوی آمریکا و کشورهای غربی تقویت شد. به این رژیم سلاح و امکانات دادند تا به عنوان پایگاهی برای تأمین منافع آنها و ایجاد اختلاف در منطقه عمل کند و هر زمان که لازم بود، از آن برای حمله به کشورهای منطقه استفاده کنند.

امروز نیز می بینیم که ایران را به داشتن «نیروهای نیابتی» متهم می کنند اما واقعیت این است که اسرائیل خود عملاً به یک نیروی نیابتی آمریکا و برخی کشورهای اروپایی تبدیل شده است. هرگاه بخواهند به کشوری در منطقه حمله کنند، اسرائیل را جلو می اندازند و سپس از آن حمایت تسلیحاتی و سیاسی می کنند.

بنابراین انتظار و درخواست من از شیوخ و کشورهای منطقه این است که اگر سر سوزنی به فکر اسلام و مسلمانان هستند، وحدت و انسجام خود را حفظ کنند و از وابستگی به قدرت های خارجی فاصله بگیرند.

نباید از این بترسند که اگر آمریکا از منطقه خارج شود یا روابط خود را کاهش دهد، امنیت آنها از بین می رود. اتفاقاً کشورهای اسلامی می توانند با تکیه بر ظرفیت های خود و با همکاری و همگرایی، امنیت منطقه را تأمین کنند.

اگر کشورهای اسلامی منطقه، که تعداد آنها حدود 14 یا 15 کشور است، دست به دست یکدیگر بدهند و یک قدرت بزرگ و منسجم ایجاد کنند، ظرفیت بسیار بزرگی در جهان شکل خواهد گرفت و دیگر قدرت های خارجی نمی توانند به راحتی در برابر آنها ایستادگی یا منافع خود را بر آنها تحمیل کنند.

این همان ظرفیتی است که وحدت اسلامی می تواند در اختیار مسلمانان قرار دهد؛ وحدتی که فقط در شعار و برگزاری مراسم خلاصه نشود، بلکه به همکاری واقعی سیاسی، اقتصادی، امنیتی و منطقه ای میان کشورهای اسلامی منجر شود.

ایکنا ـ با توجه به تأکید شما بر وحدت جهان اسلام، چقدر ضروری است که همزمان و به موازات آن، وحدت ملی و انسجام داخلی را نیز تقویت کنیم؟ آیا این دو سطح وحدت را می توان مکمل یکدیگر دانست؟

وحدت به یک محور و نقطه مرکزی نیاز دارد. گاهی در سطح جهان و با توجه به ایدئولوژی و مسائل دینی صحبت می کنیم و می گوییم وحدت جهان اسلام و اتحاد همه مسلمانان؛ اما گاهی در داخل کشور خودمان درباره وحدت سخن می گوییم.

ایران سرزمین مادری و محل تولد، رشد و شکوفایی ماست. بنابراین هر دین، مذهب و گرایشی که داشته باشیم، باید نسبت به وطن خود احساس تعلق داشته باشیم و همه در کنار یکدیگر از سرزمینمان دفاع کنیم و اجازه ندهیم کسی کوچک ترین تجاوز، تصرف و تعرضی به کشور داشته باشد.

نمونه روشن آن را در دوران هشت ساله دفاع مقدس دیدیم و در جنگ های اخیر نیز مردم نشان دادند که در برابر تجاوز خارجی ایستادگی می کنند. این علاقه به وطن و سرزمین پدری و مادری، محور بزرگی است که حتی فراتر از مسئله اسلامی، می تواند همه ایرانیان را در داخل کشور متحد کند.

ایرانیانی که در داخل کشور زندگی می کنند، با هر دین، مذهب و گرایشی، بخشی از این ملت هستند. حتی بسیاری از ایرانیانی که به دلایل مختلف خارج از کشور زندگی می کنند، همچنان نسبت به وطن خود احساس تعلق دارند و تجاوز به ایران را محکوم می کنند. البته اقلیتی نیز وجود دارند که مواضع متفاوتی دارند اما نمی توان این اقلیت را به کل ایرانیان خارج از کشور تعمیم داد. حتی اپوزیسون خارج از کشور نیز نسبت به وطن ما تعصب دارد و تجاوز به کشور را محکوم می کند.

در داخل کشور نیز باید همین نگاه را تقویت کنیم؛ همان طور که نباید اختلافات مذهبی را میان مسلمانان به عاملی برای دشمنی تبدیل کنیم، باید نسبت به پیروان ادیان و مذاهب مختلف در ایران نیز همین رویکرد را داشته باشیم.

اقلیت های دینی مانند یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان در کشور زندگی می کنند، عبادت و مناسک خود را انجام می دهند و در فعالیت های اجتماعی و اقتصادی حضور دارند. نمایندگان آنها نیز در مجلس شورای اسلامی حضور دارند و در برخی تصمیم گیری ها مشارکت می کنند.

حتی اگر افرادی با گرایش های فکری متفاوت، از جمله مادی گرایان، در جامعه حضور داشته باشند، اصل تعلق به وطن می تواند نقطه اشتراک آنها با سایر ایرانیان باشد. همه کسانی که در این سرزمین زندگی می کنند باید بتوانند در چارچوب قانون و منافع ملی، احساس تعلق و مسئولیت نسبت به کشور داشته باشند.

بنابراین همه باید دست به دست یکدیگر بدهیم و اجازه ندهیم اختلافات مذهبی، دینی و حتی سیاسی، موجب دشمنی و گسست میان مردم شود. اگر وحدت ملی و انسجام داخلی را تقویت کنیم، طبیعی است که در عرصه جهان اسلام نیز با پشتوانه و سرمایه اجتماعی بیشتری از وحدت اسلامی سخن خواهیم گفت.

وحدت جهان اسلام و وحدت ملی در تعارض با یکدیگر نیستند؛ بلکه می توانند مکمل هم باشند. کشوری که در داخل از انسجام و همبستگی برخوردار باشد، طبیعتاً در دعوت دیگران به وحدت نیز اثرگذاری و اعتبار بیشتری خواهد داشت.

ایکنا ـ با توجه به تأکید شما بر ضرورت حفظ وحدت ملی، اختلافات میان جریان های سیاسی کشور تا چه اندازه می تواند به انسجام داخلی آسیب بزند و در شرایط کنونی چه راهکاری برای مدیریت این اختلافات وجود دارد؟

جریان های سیاسی مختلف در کشور همه مدعی وطن دوستی و انقلابی بودن هستند. بنابراین این اختلافات باید کنار گذاشته شود و همه دست به دست یکدیگر بدهند. همان طور که مقامات عالی نظام بارها تأکید کرده اند، رمز پیروزی در همه صحنه ها، از جمله در شرایط سخت و جنگ، وحدت و انسجام ماست.

امام خمینی(ره) نیز همواره مردم و جریان های مختلف را به وحدت دعوت می کردند و تأکید داشتند که اختلاف از شیطان است. بنابراین باید در شرایطی که مصالح کشور و منافع ملی مطرح است، همه در کنار یکدیگر قرار بگیریم.

من به کسانی که در جامعه بذر اختلاف می پاشند و به اختلافات دامن می زنند، توصیه می کنم بدانند که این کار تحت هر عنوانی که صورت بگیرد، خیانت بزرگی است. البته اختلاف نظر یک امر طبیعی است و در مجلس، دولت، میان گروه های سیاسی و در همه عرصه ها وجود دارد. قرار نیست همه انسان ها در همه مسائل یکسان فکر کنند.

اختلاف نظر در ذهن و اندیشه انسان هاست اما زمانی که مصالح کشور مطرح می شود، همه باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند. نباید اختلافات داخلی را به گونه ای مطرح کرد که موجب شکاف و تفرقه در جامعه شود، چه رسد به اینکه عده ای آگاهانه به این اختلافات دامن بزنند.

متأسفانه در مقاطعی حرف هایی زده شده و رفتارهایی صورت گرفته که واقعاً مناسب و قابل قبول نبوده است. امیدوارم هشدارهایی که رهبر معظم انقلاب و دیگر مقامات داده اند، موجب شود این مسائل تکرار نشود.

یکی از امیدهای اصلی دشمنان، به ویژه ترامپ و نتانیاهو، ایجاد اختلاف در داخل کشور است. آنها در میدان های مختلف با شکست مواجه شده اند و در افکار عمومی جهان نیز با مشکلات جدی روبه رو هستند؛ بنابراین امیدوارند اختلافات داخلی در ایران افزایش پیدا کند و از این طریق به اهداف خود برسند.

در داخل کشور، میان اقلیت های دینی مانند یهودیان و ارامنه یا حتی میان شیعه و اهل سنت، آن گونه که دشمنان انتظار دارند، شکاف و اختلاف وجود ندارد. مردم در بسیاری از موارد در کنار یکدیگر هستند و از کشور دفاع می کنند.

آنچه امروز باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد، اختلاف میان برخی سلایق و جریان های سیاسی است. این اختلافات نیز باید در شرایط حساس کنونی کنار گذاشته شود و اجازه ندهیم دشمن از آن بهره برداری کند.

امیدوارم با حفظ وحدت و انسجام داخلی، در نهایت شاهد پیروزی کامل و نهایی ملت ایران و همه مسلمانان باشیم و بتوانیم این پیروزی بزرگ را در کنار یکدیگر جشن بگیریم.

انتهای پیام