پیوند دو میلاد؛ رسالت همدلی در مکتب پیامبر(ص) و امام صادق(ع)

سیدابراهیم مرتضوی، عضو هیئت علمی گروه الهیات دانشگاه اراک در یادداشتی که در اختیار ایکنای خراسان رضوی قرار داده است، نوشت: در آستانه فرخنده میلاد حضرت محمد(ص) و امام جعفر صادق(ع) فرصتی مغتنم است تا در آموزه های این دو نور بزرگ الهی تأملی عمیق تر داشته باشیم. بی تردید محور رسالت حضرت محمد(ص)، اتمام مکارم اخلاق و ایجاد جامعه ای بر پایه عدالت و همدلی بود. این هدف والا در سیره و گفتار امام جعفر صادق(ع)، که خود وارث و پرچم دار مکتب جدش بود به زیباترین شکل تداوم یافت؛ از این رو شایسته است در سالروز ولادت این دو خورشید تابناک، به گوهری از معارف مشترک آن ها بپردازیم که بیانگر روح حقیقی اسلام است. در کتاب شریف «کافی»، که از مهم ترین جوامع روایی شیعه به شمار می رود، بابی با عنوان «بابُ الاهْتِمامِ بأُمورِ الْمُسْلمین» به چشم می خورد که گویای حساسیت این موضوع در نگاه اهل بیت(ع) است. در نخستین روایت این باب، پیامبر گرامی(ص) فرموده اند: «هر کسی که صبح کند و اهتمامی به امور مسلمانان نداشته باشد، مسلمان نیست». این تعبیر قاطع و روشن، مسئولیت پذیری اجتماعی را نه یک فضیلت اخلاقی مستحب، بلکه از ارکان هویت ایمانی یک مسلمان معرفی میکند، زیرا کسی که خود را در قبال سرنوشت جامعه اسلامی بی تفاوت ببیند، از روح حقیقت اسلام بی بهره است. اهمیت این مضمون به قدری است که در روایتی دیگر از همین باب، با بیانی عینی تر و هشداردهنده تر، از پیامبر(ص) نقل شده است: «هر مسلمانی که ندای مسلمانی را بشنود که از او کمک می خواهد و پاسخ او را ندهد، مسلمان نیست». این روایت، مسئولیت را از سطح یک دغدغه ذهنی به عرصه عمل و پاسخگویی به نیاز فوری برادر دینی می کشاند، گویی که بی تفاوتی در برابر فریاد استغاثه یک مسلمان، مرز میان ایمان و عدم آن را مشخص می سازد. نکته قابل توجه تکرار این مضمون در سه روایت متفاوت و با سندهای گوناگون است. این مسئله بر این حقیقت دلالت دارد که پیامبر(ص) و امام صادق(ع) به عنوان احیاگر و مفسر حقیقی دین، به همبستگی اجتماعی و نقش تکلیفی هر فرد در قبال دیگری نگاه بنیادین داشته اند و این همان نقطه اتصال سیره نبوی به مکتب جعفری است. این مناسبت فرخنده، به ما یادآوری می کند که تکریم حضرت محمد(ص) و امام صادق(ع) تنها به برپایی جشن ها و ذکر فضایل ایشان خلاصه نمی شود، بلکه مهم تر از آن تخلق به اخلاقیات ایشان و عمل به دستوراتی است که برای سعادت فرد و جامعه تشریع کرده اند؛ بنابراین شرط مسلمانی دغدغه مندی، نجات بخشی و پاسخگویی به فریاد نیازمندان و مظلومان جامعه است؛ این بزرگترین درس و شیرین ترین هدیه ای است که در این میلاد سعید می توان از مکتب این دو بزرگوار آموخت و در زندگی خویش جاری ساخت. انتهای پیام