شش ماه جنگ؛ ایران پابرجا ماند، اعتبار آمریکا در خلیج فارس متزلزل

به گزارش مشرق ، شش ماه پس از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، خاورمیانه تغییر کرده است، اما نه به شکلی که طراحان این جنگ انتظار داشتند.

به گزارش آسوشیتدپرس، آمریکا و اسرائیل در 28 فوریه حمله به ایران را با هدف دیرینه تغییر موازنه منطقه و سرنگونی رهبری جمهوری اسلامی آغاز کردند، اما جمهوری اسلامی پس از ترور رهبران ارشد خود و هفته ها بمباران سنگین همچنان پابرجا مانده و در مقابل، با تکیه بر تنگه هرمز اهرم فشار قدرتمندی به دست آورده است.

بر اساس این گزارش، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز نسبت به شکاف های ایجادشده در چتر امنیتی آمریکا که دهه ها به آن متکی بوده اند، نگران شده اند و برخی از آنها به دنبال گزینه های امنیتی جایگزین هستند.

اسرائیل نیز با وجود وارد کردن ضربات سنگین به دشمنان خود، نتوانسته آنها را شکست دهد و در حالی که جنگ در غزه وارد سومین سال خود شده و اسرائیل به تصرف مناطق بیشتری در منطقه ادامه داده، خطر ایجاد شکافی نسلی در روابط این رژیم با آمریکا، نزدیک ترین متحدش، افزایش یافته است. همزمان، چشم انداز عادی سازی روابط اسرائیل و عربستان سعودی نیز بیش از گذشته تضعیف شده است.

آسوشیتدپرس به نقل از باربارا لیف، سفیر پیشین آمریکا و معاون سابق وزیر خارجه این کشور در امور خاورمیانه، می نویسد آمریکا و اسرائیل در آغاز جنگ امیدوار بودند رهبری جمهوری اسلامی را سرنگون و حکومتی طرفدار غرب را جایگزین آن کنند، اما در نهایت با «رژیمی سخت تر و بسیار رادیکال تر» روبه رو شده اند.

ایران پیش از آغاز جنگ در یکی از آسیب پذیرترین شرایط خود از زمان حمله عراق به این کشور در سال 1980 قرار داشت؛ سقوط ارزش پول ملی به اعتراضات گسترده ای منجر شده بود که به شدت سرکوب شد و آمریکا و اسرائیل نیز در جنگ 12 روزه سال گذشته به مراکز نظامی و هسته ای ایران حمله کرده بودند.

با این حال، روند جنگ پس از حملات اولیه تغییر کرد. رهبران ایران به سرعت جایگزین شدند و مردم، برخلاف انتظار مهاجمان، به درخواست ها برای قیام علیه حکومت پاسخ ندادند. ایران همچنین عملاً تنگه هرمز را بست و با حمله به کشورهای حوزه خلیج فارس که میزبان نیروهای آمریکایی بودند، بازارهای جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داد.

دونالد ترامپ در آوریل با آتش بس موافقت کرد و در ژوئن توافقی با ایران امضا شد؛ توافقی که چند هفته بعد فروپاشید. اکنون ایران مصمم است کنترل دائمی خود بر تنگه هرمز را حفظ کند تا از آن به عنوان اهرمی برای جلوگیری از حملات آینده و گرفتن امتیازات بیشتر استفاده کند، در حالی که درباره برنامه هسته ای خود نیز عقب نشینی نکرده است.

در همین حال، کشورهای عربی خلیج فارس نسبت به تضمین های امنیتی آمریکا بیش از گذشته تردید دارند. حملات ایران به پایگاه های آمریکا و زیرساخت های انرژی در منطقه، سامانه های پدافندی را تحت فشار قرار داد و ذخایر موشک های رهگیر پیشرفته آمریکا را کاهش داد.

کریستیان اولریشسن، کارشناس مسائل خلیج فارس در مؤسسه بیکر دانشگاه رایس، گفت آغاز جنگ بدون یک هدف سیاسی روشن و برخلاف توصیه شرکای کلیدی منطقه، همراه با نبود شواهد روشن از وجود «طرح B» پس از شکست حملات اولیه در کنار زدن حکومت ایران، احتمالاً اعتماد به آمریکا در منطقه را تضعیف خواهد کرد.

در همین راستا، عربستان سعودی ماه گذشته یک پیمان دفاعی جدید با پاکستان و ترکیه امضا کرد؛ اقدامی که به نوشته آسوشیتدپرس می تواند نشانه ای اولیه از تلاش متحدان دیرینه آمریکا برای یافتن ترتیبات امنیتی جدید باشد.

از سوی دیگر، اسرائیل نیز با وجود پیروزی های تاکتیکی متعدد، با هزینه فزاینده انزوای بین المللی مواجه شده است. جنگ غزه، اشغال بخش هایی از جنوب لبنان و ادامه تصرف سرزمین ها پس از حمله 7 اکتبر، انتقادات از اسرائیل را افزایش داده است.

آسوشیتدپرس همچنین از کاهش بی سابقه حمایت از اسرائیل در آمریکا خبر می دهد. این روند در ماه های اخیر تشدید شده و در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات، برخی منتقدان سرسخت اسرائیل پیروزی هایی به دست آورده اند. بیش از نیمی از نمایندگان دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا نیز به کاهش کمک ها به اسرائیل رأی داده اند.

در نهایت، جنگی که قرار بود با تغییر حکومت ایران نظم جدیدی در خاورمیانه ایجاد کند، به نوشته آسوشیتدپرس، منطقه ای را بر جای گذاشته که در آن ایران همچنان پابرجاست، کشورهای عربی نسبت به تعهدات امنیتی آمریکا نگران تر شده اند و چشم انداز عادی سازی روابط اسرائیل با عربستان سعودی نیز بیش از گذشته دور از دسترس به نظر می رسد.