معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
به گزارش ایکنا، در هفته نخست شهریورماه، رویدادهای متنوع علمی، فرهنگی و حوزوی، محور اصلی پوشش خبری سرویس اندیشه و معارف ایکنا را تشکیل دادند. این هفته با برگزاری پنجمین آیین بزرگداشت علامه حکیمی و سومین نشست «ایران شناخت» با تمرکز بر اندیشه های داریوش شایگان آغاز شد و با تجلیل از مفاخری همچون ابن سینا و زکریای رازی از سوی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ادامه یافت.

به گزارش ایکنا، در هفته نخست شهریورماه، رویدادهای متنوع علمی، فرهنگی و حوزوی، محور اصلی پوشش خبری سرویس اندیشه و معارف ایکنا را تشکیل دادند. این هفته با برگزاری پنجمین آیین بزرگداشت علامه حکیمی و سومین نشست «ایران شناخت» با تمرکز بر اندیشه های داریوش شایگان آغاز شد و با تجلیل از مفاخری همچون ابن سینا و زکریای رازی از سوی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ادامه یافت. در کنار این نشست های علمی، گزارش های اختصاصی از نشست های خبری رئیس دانشگاه فرهنگیان و بنیاد مصطفی(ص) منتشر شد و آیین های معنوی از جمله شهادت امام حسن عسکری(ع) و مراسم اربعین تدفین «رهبر شهید» در مؤسسه آوای توحید نیز از دیگر موضوعات برجسته این هفته بود.
خانه ای که از کتاب و خاطره روشن است؛ روایتی از سلوک علمی و اخلاقی علامه حکیمی
مراسم یادبود پنجمین سالگرد درگذشت استاد محمدرضا حکیمی با عنوان «آیینه دار دوران» عصر جمعه 30 مردادماه در منزل ایشان در تهران برگزار شد. در این نشست صمیمانه که با حضور جمعی از دوستان، شاگردان و چهره های فرهنگی برپا شد، حاضران ضمن بازخوانی خاطراتی از 22 سال سکونت استاد در این خانه، بر ابعاد گوناگون شخصیت وی از جمله ساده زیستی، عدالت خواهی، پژوهشگری تراز فرهنگ دینی و انس عمیق او با قرآن و اهل بیت(ع) تأکید کردند. سخنرانانی همچون محمد عبداللهیان، سهیل محمودی، احمد مسجدجامعی و محمدرضا زائری، ضمن اشاره به جایگاه علمی و سلوک اخلاقی استاد، این خانه را نه تنها محل سکونت، بلکه فضایی برای تربیت و گفت وگوهای معرفتی توصیف کرده و بر ضرورت تداوم اخلاق روادارانه و دین داری اخلاقی مورد نظر علامه حکیمی در جامعه امروز تأکید ورزیدند.
گزارش تصویری این محفل صمیمانه را اینجا ببینید.
هشداری درباره توهم تولید متن علمی با هوش مصنوعی
حسین شجاعی، پژوهشگر جهاددانشگاهی، در یادداشتی با عنوان «آیا هوش مصنوعی، پژوهش های دینی را ارتقاء داده است» ضمن هشدار نسبت به «بیش برآوردی» از قابلیت های هوش مصنوعی در محیط های دانشگاهی، تأکید کرد که تولید متنِ منسجم و پرارجاع توسط ماشین، با «پژوهش علمی» که نیازمند شناخت مسئله، استدلال منطقی و کشف تازه است، تفاوت ماهوی دارد. وی با نقد تجربه برخی پژوهشگران که ابزار تولید متن را با تسلط علمی اشتباه گرفته اند، به بروز خطاهای فاحش علمی، کاهش پختگی آثار و ماشینی شدن زبان پژوهش اشاره کرد و یادآور شد که استفاده از هوش مصنوعی نباید منجر به غیبت صاحب فکر از متن شود. شجاعی در پایان ضمن تأکید بر ظرفیت های هوش مصنوعی به عنوان یک دستیار قدرتمند برای دسته بندی و جست وجوی منابع، تصریح کرد که مسئولیت نهایی اعتبارسنجی و داوری علمی، همچنان بر عهده پژوهشگر است و دانشگاه ها باید به جای آموزش صرف ابزار، پژوهشگری در عصر هوش مصنوعی را به دانشجویان بیاموزند.
بیشتر بخوانید: مخاطب امروز، از اپلیکیشن های قرآنی چه انتظاری دارد
تکثر روش های معرفتی؛ نشانه وسعت حقیقت در نگاه شیخ الرئیس
سیدحامد هاشمی، پژوهشگر فلسفه و مصحح کتاب «المبدأ و المعاد»، در گفت وگو با ایکنا به مناسبت بزرگداشت ابن سینا، به تبیین رویکرد شیخ الرئیس در پیوند میان برهان فلسفی، آموزه های وحیانی و خوانش های تأویلی پرداخت. وی با اشاره به اینکه ابن سینا تکثر روش ها در کشف حقیقت را نه تعارض بلکه نشانه وسعت حقیقت می دانست، جایگاه نفس انسانی را در اندیشه سینوی «برزخی میان طبیعیات و مابعدالطبیعه» توصیف کرد که شناخت آن از طبیعیات آغاز و کمال و بقای آن در الهیات به اوج می رسد. هاشمی با نقد نسبت دادن شتاب زده «تغییر رأی» به ابن سینا درباره معاد جسمانی در آثاری چون رساله اضحویه و شفا، تأکید کرد که شیخ الرئیس با تفکیک معاد روحانی (قابل اثبات با برهان عقلی) از معاد جسمانی (پذیرفته شده از طریق شرع و تعبد)، میراث فلسفی ارسطویی را به صورت انفعالی نپذیرفته، بلکه آن را در چارچوب جهان بینی توحیدی بازآفرینی کرده و با براهین بدیع توسعه بخشیده است.
بیشتر بخوانید: ریشه های الهی فلسفه اسلامی؛ از آموزه های قرآن تا میراث ابن سینا
بازخوانی «هویت چهل تکه» و تفکر سیار در نشست ایران شناخت
سومین نشست از سلسله نشست های «ایران شناخت» با موضوع بررسی اندیشه های زنده یاد داریوش شایگان و با محوریت کتاب «افسون زدگی جدید: هویت چهل تکه و تفکر سیار» دوشنبه دوم شهریورماه در خانه کتاب دانشگاه تهران برگزار شد. در این نشست که با دبیری سعید صالحیان و سخنرانی مقصود فراستخواه، مالک شجاعی جوشقانی و مهدی فلاح همراه بود، سیر تحول فکری شایگان از رویکردهای تقابلی در کتاب «آسیا در برابر غرب» تا پذیرش واقعیت تکثر در «افسون زدگی جدید» واکاوی شد. سخنرانان ضمن تحلیل پیچیدگی های هویت ایرانی در جهان معاصر، تأکید کردند که شایگان با عبور از دوگانه های ساده انگارانه، به دنبال صورت بندی تازه ای از نسبت سنت و مدرنیته بوده است تا انسان معاصر بتواند در عین وفاداری خلاقانه به میراث فرهنگی و تاریخی خود، در گفت وگویی فعال با جهان متکثر و مدرن مشارکت کند.
معرفی «مدال رسول» برای دانشمندان جوان؛ هفتمین دوره جایزه مصطفی(ص) در راه است
نشست خبری بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) با حضور علی اکبر صالحی، رئیس هیئت مدیره این بنیاد، روز سه شنبه 3 شهریورماه برگزار شد. در این نشست، ضمن تبیین جایگاه «جایزه مصطفی(ص)» به عنوان نمادی فرامرزی برای تکریم عالمان جهان اسلام، زمان برگزاری هفتمین دوره این جایزه در مردادماه 1406 اعلام و از اعطای سالانه «مدال رسول» به دانشمندان جوان زیر 40 سال خبر داده شد. صالحی با تأکید بر اینکه علم مرز جغرافیایی نمی شناسد، نسبت به طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» در مجلس هشدار داد و آن را مانعی برای تعاملات علمی و پیشرفت پایدار دانست؛ وی همچنین با اشاره به اهمیت راهبردی فناوری های کوانتومی و هوش مصنوعی، بر استقلال مالی بنیاد از بودجه دولتی و تکیه بر سنت «وقف علمی» تأکید ورزید و این جایزه را بستری برای تمدن سازی نوین علمی دانست که حتی دانشمندان غیرمسلمان ساکن کشورهای اسلامی را نیز در بر می گیرد.
زکریای رازی را باید به عنوان یک «مسئله علمی» دوباره کشف کرد
همایش بزرگداشت محمد بن زکریای رازی، حکیم و پزشک برجسته ایرانی، روز چهارشنبه چهارم شهریورماه به همت «انجمن آثار و مفاخر فرهنگی» به صورت مجازی برگزار شد. در این نشست، پژوهشگران تاریخ علم و فلسفه ضمن بازخوانی شخصیت اخلاقی و نبوغ علمی رازی به ویژه در ابداع تاریخچه پزشکی و پایه گذاری شیمی نوین بر ضرورت گذار از روایتگری های شتاب زده، فخرفروشی های ملی گرایانه و نگاه های پوزیتیویستی به آثار کهن تأکید کردند. سخنرانان با اشاره به نابسندگی پژوهش های پیشین درباره «کیمیا» و میراث فلسفی رازی، خواستار بررسی دقیق تر متون خطی و پیوندهای فکری او با سنت های پیشینیان شدند و ضمن دعوت به بازگرداندن این حکیم فرزانه به تاریخ اندیشه به مثابه یک «مسئله علمی» نه یک نماد صرف، بر لزوم ساخت آرامگاهی درخور برای این دانشمند بزرگ در شهر ری تأکید ورزیدند.
کلام اجتماعی، کاربرد دین در حل مسائل اجتماعی را نشان می دهد
نشست علمی «چیستی و ماهیت کلام اجتماعی» با سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین رسول رضوی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چهارم شهریورماه به همت دبیرخانه همایش ملی «فلسفه کلام اجتماعی» برگزار شد. رضوی در این نشست با تبیین نسبت علم کلام با واقعیت های اجتماعی، کلام اجتماعی را شاخه ای از دانش کلام دانست که افزون بر دفاع از باورهای دینی، قابلیت و کارآمدی دین را در مواجهه با مسائل اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جامعهنشان می دهد. وی با تفکیک این حوزه از فقه، فلسفه و جامعه شناسی دین، تأکید کرد که کلام اجتماعی تنها به توصیف خاستگاه های اجتماعی باورهای دینی یا بحث از عدالت محدود نیست، بلکه به تحلیل، ارزش گذاری و تبیین الزامات اجتماعی آموزه هایی چون نبوت، امامت، دین و عدالت می پردازد؛ از این منظر، نقش پیامبران در مبارزه با ظلم و اقامه عدالت، یکی از محورهای اساسی این رویکرد به شمار می آید.
بیشتر بخوانید: منبع کلام اجتماعی همان قرآن و سنت است و عقل در آن نقش کاشف دارد
اختلافات مذهبی باید در محافل علمی حل شود، نه در سطح جامعه
نشست علمی «ساخت شناسی اندیشه وحدت و تقریب» با سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین سید محمدکاظم طباطبایی، رئیس پژوهشکده علوم و معارف حدیث، پنجم شهریورماه در پژوهشگاه قرآن و حدیث برگزار شد. وی در این نشست با تبیین تمایز میان «وحدت اسلامی» و «یکسان سازی عقاید»، تصریح کرد که وحدت به معنای ادغام مذاهب یا حذف اختلافات کلامی نیست، بلکه راهبردی کلان برای هم گرایی پیرامون مشترکات اعتقادی و اجتماعی در راستای مقابله با دشمن مشترک است. طباطبایی با تأکید بر لزوم انتقال گفت وگوهای اختلافی از فضای عمومی به محافل تخصصی و علمی، ضمن نفی هرگونه خشونت، تکفیر و تحقیر، بر الگوی زیست مؤمنانه و حفظ هویت مذهبی در عین همکاری تأکید کرد و آن را راهبردی پایدار برای ارتقای جامعه اسلامی دانست.
تربیت معلم تراز، نیازمند عزم ملی و حمایت فرادستگاهی است
نشست خبری علی محمدی، رئیس دانشگاه فرهنگیان تهران، روز دوم شهریورماه و با حضور جمعی از اصحاب رسانه برگزار شد. در این نشست، وضعیت آموزشی و زیرساختی دانشگاه فرهنگیان تهران، کمبود اعضای هیئت علمی، مسائل مالی و ضرورت تأمین بودجه پایدار برای دانشگاه مورد بررسی قرار گرفت. رئیس دانشگاه فرهنگیان تهران با اشاره به تحصیل حدود 15 هزار دانشجومعلم در این دانشگاه، بر اهمیت تقویت ظرفیت های علمی، رفاهی و فرهنگی برای تربیت معلمان توانمند تأکید کرد و همکاری مجلس، دولت، وزارت آموزش وپرورش، وزارت علوم و دیگر نهادهای مرتبط را برای اجرای مؤثر سند تحول بنیادین آموزش وپرورش ضروری دانست.
تبیین چهار سنت الهی در تحلیل حوادث اجتماعی
مراسم شب شهادت امام حسن عسکری(ع) شامگاه 31 مردادماه در حسینیه شهدا قم برگزار شد و آیت الله احمد مبلغی، نماینده جمهوری اسلامی ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی و عضو مجلس خبرگان رهبری، در سخنانی به تبیین ظرفیت سنت های اجتماعی قرآن برای تحلیل رخدادهای بزرگ جامعه پرداخت. وی با اشاره به نقش اندیشمندانی چون علامه طباطبایی، شهید مطهری و شهید محمدباقر صدر در گسترش این حوزه از دانش قرآنی، چهار سنت «تغییر ما به نفس»، «تمحیص»، «انزال سکینه» و «تمییز خبیث از طیب» را تشریح کرد و بر بهره گیری از این آموزه ها در شناخت تحولات اجتماعی و آینده جامعه تأکید داشت. مبلغی همچنین ضرورت قدردانی مسئولان از مردم و تلاش گسترده تر برای خدمت رسانی را مورد تأکید قرار داد.
دنیاطلبی و تکبر، ریشه اصلی تقابل با ولایت
مراسم چهلمین روز تدفین «امام شهید» شامگاه 31 مردادماه در مؤسسه «آوای توحید» قم با سخنرانی آیت الله حسن رمضانی، رئیس این مؤسسه برگزار شد. وی در این نشست ضمن دفاع از برگزاری مراسم اربعین برای شخصیت های تأثیرگذار، به تحلیل محورهای زیارت اربعین و تطبیق آن با مسائل روز جامعه پرداخت. آیت الله رمضانی با تأکید بر اینکه دنیاطلبی، تکبر و «سقوط در مزبله هوا» عامل اصلی تقابل با ولایت و جنایات علیه حق است، شخصیت «امام شهید» را تجلی بصیرت و معیت الهی دانست و با نقد نگاه به بیگانگان برای بهبود اوضاع، «تولی و تبری» را نه صرفاً یک حس قلبی، بلکه به معنای اطاعت مطلق و همراهی عملی با ولی امر در مسیر تحقق اقتصاد مقاومتی و ایستادگی در برابر دشمنان توصیف کرد. آیت الله سیدعلی حسینی آملی، استاد درس خارج حوزه علمیه نیز در این مراسم سخنرانی کرد.
انتشار سه جلد نخست موسوعه فقهی «الدروس الفقهیه؛ کتاب الحج»
مؤسسه پژوهشی «به سوی اجتهاد» مشهد مقدس، سه جلد نخست از مجموعه استدلالی «الدروس الفقهیه؛ کتاب الحج» را منتشر کرد. این اثر ارزشمند که حاصل تقریرات درس خارج فقه حضرت آیت الله سیدحسن مرتضوی بر مبنای «تحریر الوسیله» امام خمینی(ره) است، مباحثی نظیر شرایط وجوب حج، معنای استطاعت، حج بذلی و احکام مربوط به تزاحم واجبات را در بر می گیرد. این مجموعه که بخشی از یک موسوعه فقهی بزرگ مقیاس (با پیش بینی بیش از 40 جلد) محسوب می شود، طی سال های 1385 تا 1399 در حوزه علمیه خراسان تدریس شده و با تحقیق و تصحیح دقیق علمی، توسط نشر حکیم به چاپ رسیده است؛ طبق برنامه ریزی صورت گرفته، مباحث تکمیلی کتاب حج نیز در قالب 12 جلد دیگر در آینده منتشر خواهد شد.
مبارزه با جاهلیت مدرن؛ ضرورتی در سایه آموزه های غدیر
آیت الله رضا رمضانی، دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع)، در چهارم شهریورماه در اولین پیش نشست «همایش بین المللی آیت الله العظمی مرعشی نجفی» با موضوع «غدیر؛ امت واحده، ذریه نبوی، مقاومت»، ضمن تبیین پیوند ناگسستنی غدیر با جریان رهبری، عدالت و تمدن سازی اسلامی، تأکید کرد که غدیر نه تنها یک رویداد تاریخی، بلکه معماری نظام رهبری و شرط تداوم حقیقت بعثت است. وی با اشاره به سه مشکل بشر امروز یعنی «جهل، جهالت و جاهلیت مدرن»، مبارزه با جاهلیت سیستماتیک را نیازمند استقرار نظام ولایت دانست و با تحلیل جایگاه سادات، تصریح کرد که آنان به دلیل انتساب به ائمه(ع) و مسئولیت های اخلاقی ناشیاز آن، باید در رأس جریان مقاومت قرار گیرند. آیت الله رمضانی همچنین با تجلیل از «رهبر شهید» به عنوان «سیدالشهدای مقاومت»، اقدامات ایشان را عامل عقلانی سازی، جهانی سازی و تبدیل مفهوم مقاومت به یک فرهنگ تمدنی برشمرد که اکنون به الگویی فراتر از مرزهای مذهبی برای آزادگان جهان تبدیل شده است.
آیه 84 سوره بقره؛ آینه ای برای نقد جنایات صهیونیست ها
حجت الاسلام والمسلمین عبدالکریم بهجت پور، مفسر قرآن کریم، در سلسله جلسات تفسیر تنزیلی خود در تاریخ اول شهریورماه، با تمرکز بر آیه 84 سوره بقره، به بررسی میثاق های ایجابی و سلبی الهی پرداخت. وی با تبیین مفهوم حرمت «خون ریزی» و «اخراج از دیار» در پیمان بنی اسرائیل، ضمن برقراری پیوندی تاریخی و تحلیلی میان پیمان شکنی های آنان و جنایات کنونی رژیم صهیونیستی در فلسطین، تأکید کرد که آموزه های قرآنی بر پایه «وجدان جمعی» و «یگانگی بشریت» بنا شده است؛ به طوری که ریختن خون هر انسانی و تعرض به دیار او، نقض صریح عهد الهی است. وی با نقد عملکرد نظام های سلطه و رژیم صهیونیستی در نقض آشکار معاهدات و کرامت انسانی، تفسیر این آیه را هشداری برای جوامع امروز جهت پایبندی به تعهدات اخلاقی و حفظ حرمت جان و مال انسان ها برشمرد.
حب دنیا؛ ریشه اصلی ناکامی در استجابت دعا
حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمدباقر علوی تهرانی در جلسات تفسیر خود که سه شنبه 3 شهریورماه در مسجد امیرالمؤمنین(ع) برگزار شد، به تبیین حقیقت دعا و موانع استجابت آن پرداخت. وی با استناد به آیات قرآن و روایات، ضمن معرفی امیرالمؤمنین(ع) به عنوان «سبیل» و راه حقیقی اتصال به رسول خدا(ص)، تأکید کرد که علی رغم وعده قطعی الهی بر استجابت دعا، گناه، نافرمانی و به ویژه «حب دنیا» به عنوان ریشه تمامی خطاها، دیواری میان انسان و اجابت دعا ایجاد می کنند. این استاد حوزه با تصریح بر اینکه دعا بدون اصلاح بینش و تهذیب نفس محقق نمی شود، یادآور شد که صرف توبه زبانی برای گناهانی عمیق همچون دنیا طلبی کافی نیست و برای بهره مندی از اجابت، انسان باید با تکیه بر تقوا، خوف از خدا و فرمان بری مطلق، در مسیر سلوک الهی گام بردارد.
انتهای پیام
{{name}}
{{content}}