داستان های دینی باید از بیان شعاری فاصله بگیرند

به گزارش خبرنگار مهر، محمدمهدی احمدی شامگاه پنجشنبه در آیین اختتامیه پنجمین جشنواره ملی دوسالانه داستان نویسی ترکی رضوی «قیزیل ایوان» استان زنجان، با اشاره به ظرفیت داستان در انتقال مفاهیم دینی اظهار کرد: وقتی حوزه معرفتی در قالب داستان روایت شود، سبک زندگی جامعه به سمت یک زندگی متعالی حرکت می کند؛ به گونه ای که افراد در کنار یکدیگر آرامش داشته باشند و حرمت و کرامت یکدیگر را حفظ کنند.

وی افزود: اگر دین به خوبی و بر اساس معرفت تبیین شود، بعید است انسانی که ندای فطرت خود را بشنود و حقیقت را درک کند، آن را نپذیرد؛ بنابراین باید حوزه معرفتی را وارد داستان ها کنیم، به ویژه برای نسل فعلی که در معرض آسیب ها و چالش های مختلف قرار دارد.

مشاور عالی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: وظیفه حوزه فرهنگ، کمک به آگاهی بخشی و رشد فکری جامعه است و حوزه داستان نویسی نیز می تواند در این مسیر نقش بسیار مؤثری ایفا کند.

داستان، مفاهیم انتزاعی را به عینیت اجتماعی تبدیل می کند

احمدی نخستین تأثیر داستان، به ویژه داستان های دینی، را اصلاح فرهنگ عمومی و انتقال مفاهیم انتزاعی به زبان عینی دانست و گفت: در داستان می توان مفاهیمی مانند عدالت، آزادی، مردم داری و خدمت را در قالب شخصیت و روایت بیان کرد و این مفاهیم را از حالت انتزاعی خارج و به عینیت اجتماعی تبدیل کرد.

وی افزود: وقتی مفهوم عدالت محوری در قالب یک شخصیت یا روایت داستانی ارائه می شود، این مفهوم عینیت پیدا می کند و متن خشک و مفاهیم انتزاعی وارد سبک زندگی انسان ها می شود؛ از این رو داستان می تواند در اصلاح فرهنگ عمومی جامعه تأثیرگذار باشد.

مشاور عالی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دومین اثر داستان های ملی و دینی را تقویت تاب آوری جامعه عنوان کرد و گفت: ایران در طول تاریخ با بحران های اجتماعی، حملات و حوادث مختلفی مواجه بوده است و در چنین شرایطی، معرفی قهرمانان و شخصیت های تاریخی در قالب داستان می تواند به جامعه برای عبور از بحران ها کمک کند.

وی با اشاره به داستان حضرت موسی(ع) اظهار کرد: حضرت موسی(ع) در شرایطی به دنیا آمد که فرعون حاکم بود و جالب اینکه در محیط حکومت فرعون پرورش یافت، اما در نهایت در برابر فرعون ایستاد و قیام کرد.

احمدی ادامه داد: این داستان ها نشان می دهند انسان می تواند در برابر بحران ها تاب آوری داشته باشد و در شرایط دشوار تسلیم نشود.

وی افزود: وقتی قهرمانان تاریخ و ویژگی های آنها را برای نسل جدید در قالب داستان بیان می کنیم، این مفاهیم به عینیت می رسد و جامعه از این قهرمانان الگو می گیرد و می تواند در مقابل بحران ها کم نیاورد و آنها را پشت سر بگذارد.

ضرورت روایت سبک زندگی امام رضا(ع) در داستان های رضوی

مشاور عالی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به جایگاه داستان های رضوی گفت: داستان های رضوی شاخه ای از داستان های دینی هستند و سبک زندگی امام رضا(ع)، چگونگی ارتباط ایشان با مردم و شیوه تعامل اجتماعی آن حضرت، ظرفیت بالایی برای روایت در قالب داستان دارد.

وی خطاب به نویسندگان تأکید کرد: باید سبک زندگی امام رضا(ع) در ارتباط با دشمن، دوست، خانواده و جامعه روایت شود تا مخاطب با ابعاد معرفتی و رفتاری آن حضرت آشنا شود.

احمدی با اشاره به ضرورت عبور از نگاه صرفاً مناسکی افزود: یکی از ضعف های ما این است که در مناسک بسیار متوقف شده ایم و در حوزه معرفتی کمتر کار کرده ایم. عزاداری و اظهار علاقه به اهل بیت(ع) خوب و ارزشمند است، اما باید از مناسک عبور کنیم و وارد حوزه معرفتی شویم.

وی ادامه داد: اگر نسبت به امام رضا(ع) و امام حسین(ع) معرفت پیدا کنیم، رفتار و سبک زندگی ما نیز باید متأثر از این معرفت باشد. نمی توان ساعت ها به عزاداری پرداخت، اما در همان حال نماز صبح قضا شود؛ علت این مسئله آن است که در مناسک متوقف شده ایم و از آن عبور نکرده ایم.

قصه های دینی ظرفیت بالایی برای اصلاح فرهنگ عمومی دارند

احمدی با تأکید بر نقش داستان در اصلاح فرهنگ عمومی جامعه گفت: داستان ها و قصه هایی که ماهیت دینی دارند، به دلیل تناسب با فطرت بشری، تأثیر بسیاری در فرهنگ عمومی دارند.

وی افزود: قصه های قرآن عمدتاً از جوهره دراماتیک و نمایشی برخوردارند و همین ویژگی موجب جذابیت آنها شده است.

مشاور عالی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به داستان حضرت یوسف(ع) ادامه داد: زمانی که داستان «یوسف و زلیخا» در قالب مجموعه تلویزیونی پخش شد، خیابان ها خالی شد و این موضوع نشان می دهد قصه هایی که ماهیت دینی دارند، از جذابیت خاصی برخوردارند؛ زیرا با فطرت جامعه ارتباط برقرار می کنند.

وی تأکید کرد: داستان دینی زمانی می تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد که از بیان مستقیم و شعاری فاصله بگیرد و مفاهیم معرفتی، اخلاقی و اجتماعی را در قالب شخصیت، رفتار و موقعیت های داستانی به مخاطب منتقل کند.

احمدی خاطرنشان کرد: اگر مفاهیم دینی به درستی در قالب داستان روایت شوند، می توانند علاوه بر افزایش شناخت مخاطب، در شکل گیری رفتار اجتماعی، تقویت تاب آوری و حرکت جامعه به سمت سبک زندگی متعالی نقش آفرین باشند.