وحدت به معنای ادغام مذاهب نیست، بلکه هم جهت شدن در مشترکات است

به گزارش ایکنا، حجت الاسلام والمسلمین سید محمدکاظم طباطبایی، رئیس پژوهشکده علوم و معارف حدیث پژوهشگاه قرآن و حدیث، پنجم شهریورماه در نشست علمی «ساخت شناسی اندیشه وحدت و تقریب، پیش فرض ها و مبانی» شرکت کرد. این نشست به مناسبت هفته وحدت و سال روز ولادت پیامبر اکرم(ص) توسط پژوهشگاه قرآن و حدیث برگزار شد.

وی در آغاز سخنان خود با استناد به آیات قرآن کریم، اشاره کردند که حضور پیامبر اکرم(ص) در میان مردم، امانی در برابر عذاب الهی بود؛ چنان که در آیه «وَمَا کَانَ اللَّهُ لِیُعَذّبَهُمْ وَأَنْتَ فِیهِمْ...» ذکر شده است. وی با اشاره به سخن حضرت علی(ع) مبنی بر اینکه دو امان برای زمینیان وجود داشت (یکی پیامبر(ص) و دیگری استغفار)، افزود: در آیه 32 سوره انفال نیز مشاهده می کنیم که خداوند حتی به افراد گستاخ و معاند نیز به دلیل حضور پیامبر(ص) در میانشان، مهلت داد.

طباطبایی با تأکید بر اینکه وحدت یکی از بنیادی ترین اندیشه های اخلاقی، سیاسی و راهبردی میان مسلمانان است، اظهار داشت: برداشت های نادرست از وحدت، آن را به معنای یکسان سازی اعتقادات یا حذف اختلافات کلامی و علمی جلوه داده است؛ در حالی که وحدت به معنای ادغام مذاهب نیست، بلکه به معنای توجه به مشترکات در عین پذیرش اختلافات کلامی و اعتقادی هر مذهب است.

وی با بیان اینکه هر مذهب باید بر الگوی خود استوار بماند و از نزاع، تکفیر و تحقیر دوری کند، افزود: همگرایی یعنی زیست مؤمنانه در کنار یکدیگر با پذیرش تفاوت ها.

وی تصریح کرد: اختلافات تاریخی میان مسلمانان را نمی توان نادیده گرفت، اما این اختلافات باید در چارچوب های علمی حل شوند و هرگز منجر به تکفیر، تحقیر، خشونت یا فروپاشی اجتماعی نگردند.

رئیس پژوهشکده علوم و معارف حدیث تأکید کرد: مفهوم دقیق وحدت، هم جهت شدن مسلمانان در اصول اعتقادی و مشترکات است. وحدت به معنای «شیعه شدن سنی» یا «سنی شدن شیعه» نیست، بلکه باید گفتگوهای علمی درباره اختلافات صورت گیرد. ایشان با اشاره به رویکرد رهبر شهید، خاطرنشان کرد: ایشان همواره بر این نکته تأکید داشتند که شیعه و سنی بر مذهب خود باقی بمانند اما آلت دست دشمن نشوند و دست در دست یکدیگر دهند.

وی در ادامه افزود: اختلافات کلامی باید در مراکز علمی مورد بحث قرار گیرند تا در میدان زندگی اجتماعی تأثیری نگذارند. رهبری شهید وحدت را نه پروژه ای برای تغییر مذهب، بلکه راهبردی برای زندگی مسالمت آمیز و به ویژه در برابر دشمن مشترک می دانستند.

وی همچنین توضیح داد: راهبرد وحدت، حق دفاع از دیدگاه ها و نقد آن ها را به رسمیت می شناسد، مشروط بر اینکه به خشونت و تحقیر منجر نشود.

طباطبایی با تفکیک وحدت از «نسبی گرایی»، بیان کرد: این سخن که هر کس بر مذهب خود بماند، به معنای آن نیست که همه عقاید به یک اندازه درست هستند، بلکه هر فرد از منظر باورهای خود، حقیقت را می بیند. با این حال، این باورها نباید منجر به اختلاف اجتماعی شود. وی با تشبیه این موضوع به یک خانواده که اعضایش مرجع تقلید متفاوتی دارند اما با هم متحد هستند، تأکید کردند که وحدت با انکار اختلافات ایجاد نمی شود.

وی در پایان تصریح کرد: اختلافات شیعه و سنی نباید انکار شود، بلکه باید در محافل علمی مورد بحث قرار گیرد تا به دشمنی اجتماعی تبدیل نشود. ایشان با اشاره به اشتراکات گسترده مسلمانان در اعتقاد به خدا، پیامبر، معاد و مفاهیمی چون عدالت و استقلال، تأکید کردند که نباید بر اختلافات تمرکز کرد، بلکه باید اندیشید که چگونه می توان جامعه اسلامی را بهبود بخشید.

انتهای پیام