ماه گرفتگی در بامداد جمعه ششم شهریور؛ نماز آیات در ایران واجب نیست

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما: بامداد جمعه 6 شهریور 1405، آسمان شاهد یک ماه گرفتگی جزئی خواهد بود؛ رویدادی که در بخش هایی از اروپا، آفریقا و آمریکا با ورود ماه به سایه اصلی زمین به صورت گرفت جزئی دیده می شود، اما در ایران شرایط متفاوت است.

بر اساس داده های نجومی، آغاز گرفت نیم سایه ای ساعت 4:53 بامداد به وقت ایران است. در تهران، ماه در این زمان در ارتفاع حدود 6 درجه و در نزدیکی افق جنوب غربی قرار دارد و حدود ساعت 5:31 غروب می کند؛ بنابراین مراحل اصلی گرفت در ایران، از جمله گرفت جزئی، زمانی رخ می دهد که ماه زیر افق است.

اوج گرفت؛ 93 درصد ماه وارد سایه زمین می شود

اوج جهانی این ماه گرفتگی حدود ساعت 7:42 بامداد به وقت ایران رخ می دهد و در آن نزدیک به 93 درصد از قطر ماه وارد سایه اصلی زمین می شود؛ با این حال، در این زمان ماه در ایران زیر افق قرار دارد و این مرحله قابل مشاهده نیست. ناسا نیز این رویداد را یک ماه گرفتگی جزئی عمیق توصیف کرده و میزان گرفت در اوج را حدود 93 درصد اعلام کرده است.

علی ابراهیمی سراجی، کارشناس نجوم، در مصاحبه با خبرگزاری صدا و سیما گفت: «ماه گرفتگی جزئی هست که تقریباً ساعت 4:53 دقیقه به وقت ایران با گرفت نیم سایه ای شروع میشه و تا ساعت 10:33 دقیقه ادامه خواهد داشت؛ ولی، چون این ماه گرفتگی در اروپا، آفریقا و آمریکا قابل مشاهده هست، در ایران تنها مقارن با غروب ماه به صورت نیم سایه ای قابل مشاهده هست.»

ماه گرفتگی نیم سایه ای چیست؟

در ماه گرفتگی نیم سایه ای، ماه وارد بخش بیرونی و کم تراکم سایه زمین می شود. در این حالت، روشنایی ماه اندکی کاهش می یابد و برخلاف گرفت جزئی یا کلی، مرز مشخصی از سایه روی قرص ماه دیده نمی شود.

به گفته ابراهیمی سراجی، علت شکل گیری نیم سایه این است که خورشید یک منبع نور نقطه ای نیست و به دلیل گستردگی قرص آن، در اطراف سایه اصلی زمین ناحیه ای نیم سایه نیز شکل می گیرد؛ بنابراین آنچه از زمین دیده می شود، بیشتر به صورت کاهش جزئی روشنایی ماه است.

نماز آیات واجب نیست

با توجه به اینکه در ایران از این رویداد تنها مرحله نیم سایه ای و آن هم در شرایطی محدود قابل مشاهده است، حکم نماز آیات نیز متفاوت خواهد بود.

حجت الاسلام علیرضا موحدنژاد با اشاره به ماه گرفتگی بامداد جمعه 6 شهریور می گوید: در بسیاری از نقاط جهان ماه گرفتگی جزئی دیده می شود، اما در ایران حرکت سایه روی ماه مشاهده نخواهد شد و نماز آیات واجب نیست.

ماه گرفتگی جزئی بعدی؛ دی 1406

علاقه مندان به رصد آسمان باید توجه داشته باشند که ماه گرفتگی نیم سایه ای دیگری نیز در اسفند 1405 رخ خواهد داد؛ اما برای مشاهده یک ماه گرفتگی جزئی از ایران، باید تا دی 1406 منتظر ماند.

بنابراین، رویداد بامداد جمعه برای رصدگران ایرانی بیشتر یک فرصت برای مشاهده تغییر بسیار ظریف روشنایی ماه در نزدیکی افق خواهد بود؛ در حالی که بخش اصلی و تماشایی ماه گرفتگی، زمانی رخ می دهد که ماه در ایران دیگر در آسمان حضور ندارد.