تهران، محور معادلات امنیتی غرب آسیا

اشکان ممبینی، کارشناس مسائل بین الملل در گفت وگو با ایکنا گفت: سخنگویان وزارت خارجه ایران و قطر سفر فردای شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر و وزیر امور خارجه قطر، به تهران را تأیید کرده اند. این سفر را نباید یک رویداد دیپلماتیک روتین دانست؛ بلکه باید آن را در بستر گسترده تر تحولات منطقه و بازآرایی معادلات امنیتی غرب آسیا خواند. وی تشریح کرد: در هفته های اخیر شاهد افزایش چشم گیر تماس های دیپلماتیک قطر با طرف های ایرانی بوده ایم؛ از رایزنی های تلفنی نخست وزیر قطر با وزرای خارجه ایران و عمان گرفته تا هماهنگی های پیشین میان دوحه، ریاض و آنکارا درباره کاهش تنش در منطقه. قطر که پیش تر نیز نقش میانجی میان ایران و آمریکا را ایفا کرده، اکنون با سفر مستقیم بالاترین مقام دیپلماتیک خود به تهران، وارد فاز فشرده تر و مستقیم تری از این میانجی گری شده است. این روند نشان می دهد کشورهای منطقه، به ویژه اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ترجیح می دهند مسیر حل وفصل بحران ها را از طریق کانال های دیپلماتیک بومی و منطقه ای دنبال کنند. این کارشناس مسائل بین الملل با بیان اینکه تهران؛ کانون تصمیم سازی امنیتی منطقه است، تصریح کرد: نکته درخور توجه، تراکم و تداوم سفرهای مقامات ارشد منطقه ای به تهران در ماه های اخیر است. این الگو به روشنی نشان می دهد که هیچ تفاهم پایدار درباره امنیت خلیج فارس، تنگه هرمز و به طور کلی معماری امنیتی غرب آسیا، بدون در نظر گرفتن جایگاه و نقش ایران شکل نخواهد گرفت. جمهوری اسلامی ایران، با وجود فشارهای بین المللی و بحران های اخیر، همچنان به عنوان بازیگری کلیدی و غیرقابل دور زدن در معادلات امنیتی منطقه شناخته می شود؛ واقعیتی که رفت وآمد پیاپی هیئت های دیپلماتیک به تهران، آن را به طور عینی به نمایش می گذارد. وی تصریح کرد: براساس گزارش ها، در کنار بحث تحولات منطقه، موضوع روابط دوجانبه تهران-دوحه نیز در دستور کار این سفر قرار دارد. این نکته اهمیت دارد چون نشان می دهد قطر صرفاً در نقش یک میانجی بی طرف ظاهر نمی شود، بلکه هم زمان به دنبال تعمیق مناسبات راهبردی و اقتصادی خود با ایران نیز هست؛ رویکردی که می تواند الگویی برای سایر کشورهای منطقه باشد. ممبینی یادآور شد: سفر نخست وزیر قطر به تهران را باید در امتداد مجموعه ای از تحرکات دیپلماتیک منطقه ای ارزیابی کرد که هدف مشترک آن ها جلوگیری از تشدید تنش و تثبیت ثبات در غرب آسیاست. این سفر، در عین حال، بار دیگر این واقعیت را برجسته می کند که تهران، فارغ از فراز و فرودهای سیاسی و امنیتی اخیر، همچنان در قلب تحولات و تصمیم سازی های امنیتی منطقه قرار دارد؛ جایگاهی که هر گونه راه حل پایدار برای بحران های منطقه ای، ناگزیر باید آن را به رسمیت بشناسد. انتهای پیام