توسعه فناوری رمزنگاری پساکوانتومی در بانک مرکزی ایران کلید خورد

به گزارش خبرنگار مهر، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور، در نشست امضای تفاهم نامه پساکوانتومی با بانک مرکزی که امروز با حضور همتی، رئیس بانک مرکزی، در محل معاونت علمی برگزار شد، گفت: فکر می کنم یکی از مهم ترین اتفاقات حوزه علم و فناوری در سال جاری، در چهارم شهریور 1405 رقم می خورد و حتماً در آینده ای نه چندان دور، از این روز به صورت ویژه یاد خواهد شد.

وی افزود: بانک ها همواره از پیشروان حوزه تکنولوژی و فناوری بوده اند. اگر نگاه کنید، نخستین فناوری هایی که مردم در زندگی خود احساس کردند، فناوری هایی بوده که توسط بانک ها توسعه یافته اند و بانک ها همواره در این زمینه پیشرو بوده اند. بسیار خوشحالیم که بانک مرکزی، به عنوان پیشران توسعه فناوری، امروز این تفاهم نامه را امضا می کند.

ایران هم زمان با جهان به سمت رمزنگاری پساکوانتومی می رود

وی افزود: مطمئنم کسانی که این خبر را در آینده، چه در داخل و چه در خارج از ایران، می شنوند، متوجه خواهند شد که ایران در لبه فناوری قرار دارد. اینکه بانک مرکزی این را هم زمان با دنیا دنبال می کند، نشان دهنده آن است که ایران همواره در زمینه های فناوری، به ویژه فناوری های نوظهور، پیشتاز و پیشران بوده است.

افشین اظهار کرد: درخواست من از همه دوستان این است که با تعیین ضرب الاجل، بتوانیم این فرایند را تا پایان دولت به جمع بندی خوبی برسانیم. برنامه ای سه ساله تنظیم شده است که امیدواریم با فشردگی بیشتر، تا دو سال آینده و پایان دولت چهاردهم، به یک جمع بندی بازگشت ناپذیر برسد.

حمایت از دانشگاه ها و تکمیل زنجیره فناوری کوانتوم

وی ادامه داد: با توجه به ظرفیتی که در دولت چهاردهم ایجاد شده، این توانایی را داریم. از ابتدای دولت چهاردهم، یکی از موضوعات مهمی که معاونت علمی به صورت زیرساختی پیگیری کرده، حوزه کوانتوم بوده است.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور گفت: از حدود 15 دانشگاه کشور در زمینه آزمایشگاه های کوانتوم حمایت کرده ایم، فعالیت های پژوهشی شکل گرفته، سه آزمایشگاه خوب کوانتوم در کشور داریم و سه آزمایشگاه آموزشی کوانتوم نیز خریداری شده که در اختیار دانشگاه ها قرار می گیرد.
وی افزود: نیروی انسانی خوبی پرورش یافته، سرفصل های درسی در دانشگاه ها ایجاد شده و شرکت های دانش بنیان نیز شکل گرفته اند. امروز زنجیره ما در حال تکمیل شدن است و یکی از حلقه های اصلی این زنجیره، بازار است؛ زیرا فناوری به مشتری نیاز دارد.

ضرورت پیشگیری از مخاطرات رمزنگاری در عصر پساکوانتوم

افشین ادامه داد: با توجه به نیاز روزی که بانک ها و به خصوص بانک مرکزی به عنوان هدایتگر بانک ها باید پیگیری کنند، بحث رمزنگاری اهمیت ویژه ای دارد. امیدواریم با این تفاهم نامه، هم مردم احساس اطمینان بیشتری داشته باشند و هم شبکه بانکی با یک تغییر ناگهانی مواجه نشود.

وی گفت: به محض ورود به دوره پساکوانتومی، حتی رمزنگاری هایی که امروز انجام شده اند نیز ممکن است ذخیره و سپس باز شوند؛ بنابراین، برای این موضوع نیز باید تدبیر کنیم.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور افزود: با تکیه بر جوانان و نخبگان ایرانی، امیدواریم این فناوری نیز به زودی در کشور رشد کند و سرریز آن در دیگر حوزه ها نیز آثار خود را نشان دهد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور ادامه داد: امروز نیز خوشحالیم که با درایت آقای دکتر همتی و همکاران محترم ایشان، برای مسئله ای که به زودی به یکی از چالش های شبکه بانکی تبدیل خواهد شد، اقدام شده است. توسعه فناوری کوانتوم، مزایای زیادی خواهد داشت، اما در کنار آن، معایبی نیز به همراه دارد.

وی گفت: یکی از این معایب آن است که کدگذاری ها و رمزنگاری های عادی که امروز امن تلقی می شوند، دیگر امن نخواهند بود؛ زیرا سرعت پردازش و محاسبات، روش های موجود را از امنیت خارج می کند.

افشین اظهار کرد: اینکه امروز هم راستا با کشورهای پیشرو در زمینه فناوری، بانک مرکزی به عنوان رهبر بانک های کشور، آغازکننده فعالیت در حوزه رمزنگاری پساکوانتومی شده است، بسیار جای خوشحالی دارد. کشورهایی مانند آمریکا، کانادا و ژاپن نیز اکنون آغاز کرده اند تا بانک های خود را دسته بندی و مهاجرت از رمزنگاری عادی به رمزنگاری کوانتومی را دنبال کنند.

وی افزود: قطعاً این مهاجرت در همه کشورها به صورت تدریجی، اولویت بندی شده و مرحله ای انجام می شود.

برنامه معاونت علمی برای پژوهش و تربیت نیروی انسانی کوانتوم

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور با اشاره به برنامه های معاونت علمی ذیل این تفاهم نامه، گفت: چند برنامه در این زمینه داریم که با هم افزایی دنبال خواهد شد. نخست، بنیاد علم ایران است که در بخش پژوهش، توسعه فعالیت ها در حوزه کوانتوم را به صورت جدی پیگیری می کنیم.

وی ادامه داد: همزمان با این تفاهم نامه، فراخوان های پژوهشی در حوزه پولی و بانکی برگزار می شود و معاونت علمی و بنیاد علم ایران از این حوزه حمایت خواهند کرد تا بخش علمی نیز به روز و همزمان پیش برود.

افشین گفت: بخش دیگر، بنیاد ملی نخبگان است که در آن، تربیت نخبگان در حوزه کوانتوم را در اولویت قرار داده ایم تا بتوانیم نیروی انسانی نخبه و دارای شرایط ویژه را تقویت کنیم.

ایجاد بازار بانکی برای شرکت های دانش بنیان حوزه کوانتوم

وی افزود: بخش بعدی، شرکت های دانش بنیان هستند که می خواهند در زمینه کوانتوم فعالیت کنند. مهم ترین موضوع در این فناوری آن است که برای این شرکت ها بازار ایجاد شود؛ چراکه تا زمانی که بازار شکل نگیرد، عموماً فناوری نیز رشد نمی کند.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور اظهار کرد: اکنون بزرگ ترین بازار کشور در این حوزه ایجاد شده است. با اتفاقی که رخ داده و تغییری که قرار است صورت گیرد، بانک مرکزی اعلام می کند و قطعاً این موضوع به همه بانک ها نیز ابلاغ خواهد شد. در نتیجه، شرکت های دانش بنیان و شرکت هایی که در زمینه کوانتوم فعالیت می کنند، می توانند فعالیت خود را بر رمزنگاری پساکوانتومی متمرکز کنند.

وی گفت: این اتفاق موجب می شود اکوسیستم کوانتوم در بخش رمزنگاری پساکوانتومی شکل بگیرد و این موضوع بسیار مهمی است. این اقدام صرفاً یک پژوهش یا کار تحقیقاتی نیست، بلکه یک کار واقعی و اصیل به شمار می رود.

استقرار آزمایشگاه پساکوانتومی در مرکز انفورماتیک بانک مرکزی

افشین افزود: بخش مهم دیگر، آماده سازی زیرساخت ها توسط معاونت علمی و بانک مرکزی است. این زیرساخت ها شامل آزمایشگاه های حوزه کوانتوم می شود؛ زیرا با ورود به حوزه کوانتوم، باید سندباکس هایی تشکیل شود تا الگوریتم های تهیه شده صحت سنجی، مقیاس پذیری و تاب آوری آنها مشخص شود

وی ادامه داد: طبق هماهنگی های انجام شده، این آزمایشگاه در مرکز انفورماتیک بانک مرکزی مستقر خواهد شد. در دنیا نیز معمولاً یک مجموعه وابسته به بانک مرکزی به عنوان مرکز آزمایشگاهی معرفی می شود و وظایف مربوطه را انجام می دهد تا شرکت ها بتوانند فعالیت خود را پیش ببرند.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور گفت: این تفاهم نامه را نقطه عطفی برای تغییری که در فناوری و تکنولوژی بانک مرکزی رخ می دهد، می بینم.