رابعه؛ شاعری میان عشق، عرفان و حقیقت هستی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، در همایش علمی« رابعه بلخی؛ که جمعی از استادان و پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی از ایران و تاجیکستان حضور داشتند، درباره جایگاه ادبی و فرهنگی رابعه بلخی و نقش او در شکل گیری و گسترش شعر فارسی سخن گفته شد.

محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، در این آیین با اشاره به جایگاه ممتاز رابعه بلخی در تاریخ شعر فارسی گفت: رابعه بلخی را می توان شهید راه عشق دانست؛ شاعری که شجاعانه جان خویش را در راه عشق نهاد و نام خود را برای همیشه در تاریخ ادبیات فارسی ماندگار کرد.

وی افزود: رابعه بلخی از دو ریشه و سرچشمه فرهنگی، یعنی پارس و عرب، تأثیر پذیرفته است؛ از یک سو به تبار عرب پیوند دارد و از سوی دیگر در سرزمین پارس زاده و پرورش یافته و در فضای فرهنگی و زبانی ایران رشد کرده است. از همین رو، شخصیت و شعر او را می توان در پیوند میان دو حوزه فرهنگی و تمدنی بررسی کرد.

رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با اشاره به مضامین شعر رابعه بلخی اظهار کرد: او شاعری پارسی گوست که در سروده هایش به موضوعاتی همچون حقیقت هستی، مفاهیم توحیدی، نظرگاه های عرفانی و نیز مضامین عاشقانه توجه داشته است. زندگی رابعه نیز چنان با عشق درآمیخته که این پرسش را پیش روی ما می گذارد که آیا او عاشقی بود که به شعر روی آورد یا شاعری بود که راه عشق را برگزید.

شالویی ادامه داد: رابعه بلخی در قرن چهارم هجری آغازگر نهضت شعری بود و جایگاه او در تاریخ ادبیات فارسی، به ویژه برای زنان شاعر، مایه افتخار است.

رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی تأکید کرد: رابعه، نخستین زنی بود که با ذوق و شوق، در مسیر آفرینش شعر فارسی گام برداشت و توانست مضامین ارزشمندی را وارد عرصه شعر کند.

وی تصریح کرد: اهمیت رابعه بلخی تنها به زن بودن او و جایگاه پیشگامانه اش در شعر فارسی محدود نمی شود؛ بلکه باید او را شاعری صاحب اندیشه دانست که در آغاز دوره شکوفایی شعر فارسی، افق های تازه ای را پیش روی زبان پارسی گشود.

رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به چهره های مشترک فرهنگی ایران و تاجیکستان گفت: بزرگداشت رابعه بلخی فرصتی برای بازشناسی بخشی از میراث مشترک فرهنگی و ادبی حوزه تمدنی فارسی زبان است؛ میراثی که مرزهای جغرافیایی امروز نمی تواند پیوندهای عمیق تاریخی و فرهنگی آن را از میان ببرد.

در بخش های دیگر این همایش علمی نیز، نظام الدین زاهدی سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، محمد حسن رئیس موسسه فرهنگی اکو، سرور مولایی عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مریم حسینی رئیس گروه ادبیات فارسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، روح انگیز کراچی استاد بازنشسته پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، مطلوبه میرزا یونس استاد دانشگاه خجند تاجیکستان، بدرالدین مقصود اف استاد دانشگاه ملی تاجیکستان و شاه منصور شاه میرزا شاعر و محقق ادبی تاجیک، ابعاد گوناگون زندگی، شعر و جایگاه تاریخی رابعه بلخی را بررسی کردند.

همایش علمی« رابعه بلخی؛ چهره درخشان نظم دوره سامانیان»، چهارشنبه چهارم شهریور در محل سفارت تاجیکستان در تهران برگزار شد.