صیانت از موقوفات و اجرای نیت واقفان؛ مأموریت اوقاف البرز

به گزارش خبرنگار مهر، محمد مولایی مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز، در نشست خبری به مناسبت هفته وقف و هفته دولت، با بیان اینکه وقف نهادی ریشه دار در همه جوامع بشری است، اظهار کرد: وقف تنها مختص جهان اسلام و تشیع نیست؛ پیش از اسلام نیز در ایران و دیگر جوامع، مردم املاکی را برای تأمین هزینه های اماکن و آیین های دینی اختصاص می دادند، هرچند عنوان آن وقف نبوده است.

وی افزود: وقف در اسلام به شکل متعالی تری مطرح شد و نخستین واقفان در صدر اسلام، پیامبر اکرم (ص)، حضرت فاطمه زهرا (س)، حضرت علی (ع) و حضرت خدیجه (س) بودند. امیرالمؤمنین (ع) پس از حفر چاه ها و رسیدن به آب، پیش از آنکه عرق ایشان خشک شود، آن را برای نیازمندان، ایتام و در راه ماندگان وقف می کردند.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه البرز با اشاره به فراز و فرودهای وقف در دوره های تاریخی، بیان کرد: در دوره سامانیان «دیوان اوقاف» برای اداره امور موقوفات شکل گرفت و در دوره های صفویه و قاجار نیز وقف مورد توجه جدی بود. در دوره قاجار، اقشار مختلف از جمله تجار، پیشه وران و بانوان در حوزه وقف نقش آفرین بودند و موقوفات آنان همچنان منشأ خدمات عمومی است.

مولایی با بیان اینکه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره) بر حفظ وقفیت موقوفات و اجرای دقیق نیت واقفان تأکید کردند، گفت: در جمهوری اسلامی نیز موقوفات ارزشمندی از جمله بیمارستان، مدرسه، دانشگاه و مراکز خدماتی وقفی ایجاد شده است.

وی ادامه داد: امروز در کشور بیش از 365 هزار نیت وقفی شناسایی و در 804 دسته موضوعی طبقه بندی شده است؛ نیت هایی که حوزه هایی همچون درمان، ازدواج، کمک به ایتام، محیط زیست، علم و دانش، حمایت از در راه ماندگان و سایر نیازهای اجتماعی را در بر می گیرد.
بیش از 500 باغ وقفی در البرز وجود دارد

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به ظرفیت های موقوفات در این استان، تصریح کرد: در البرز بیش از 500 باغ وقفی وجود دارد که درآمد هر یک بر اساس نیت واقف، برای امور مختلفی از جمله برگزاری مراسم مذهبی، اطعام در ماه رمضان، کمک به ازدواج و سایر امور خیر هزینه می شود.

مولایی با توضیح انواع موقوفات، گفت: موقوفات به دو دسته «انتفاعی» و «منفعتی» تقسیم می شوند؛ در موقوفات انتفاعی، هدف اصلی واقف استفاده عمومی از یک مکان مانند مسجد، مدرسه، دانشگاه، حسینیه و مراکز مشابه است اما در موقوفات منفعتی، درآمد حاصل از ملک یا دارایی وقفی در مسیر اجرای نیت واقف هزینه می شود.

وی افزود: سازمان اوقاف در سال های اخیر در مسیر فاصله گرفتن از اجاره داری سنتی و حرکت به سمت سرمایه گذاری های مؤثر گام برداشته است. در استان البرز نیز بیش از 50 پروژه در حوزه های گردشگری، ورزشی، بوم گردی، هتل، تجاری، مسکونی و اداری تعریف شده که با مشارکت بخش خصوصی دنبال می شود.

وقف مشارکتی قرآنی با تأمین مالی جمعی اجرا می شود

مولایی با اشاره به رویکردهای جدید در حوزه وقف، اظهار کرد: وقف پول با حفظ ارزش اصل سرمایه، با اجازه مقام معظم رهبری امکان پذیر شده و امروز بستری فراهم است تا مردم حتی با مبالغ کمتر نیز در امور ماندگار و خیرخواهانه مشارکت کنند.

وی از راه اندازی نخستین وقف مشارکتی استان البرز در هفته وقف خبر داد و گفت: این وقف با محوریت امور قرآنی و به روش تأمین مالی جمعی اجرا می شود. هدف از این طرح، تأمین منابع پایدار برای تربیت حافظان قرآن، برگزاری محافل انس با قرآن، مسابقات و حمایت از فعالان قرآنی است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه البرز اضافه کرد: در این طرح، خرید و راه اندازی یک مزرعه پردازشگر گرافیکی یا «GPU Farm» در دستور کار قرار دارد تا درآمد حاصل از پردازش داده و خدمات مرتبط با فناوری های نوین و هوش مصنوعی، در مسیر فعالیت های قرآنی هزینه شود.

مولایی عنوان کرد: مردم می توانند با خرید توکن های وقفی در این طرح سهیم شوند و از طریق کدهای اختصاصی، روند پیشرفت پروژه و نحوه اجرای نیت وقفی را مشاهده کنند؛ این شفافیت، زمینه اعتماد بیشتر مردم به وقف های مشارکتی را فراهم می کند.

وی با تأکید بر اینکه وقف باید متناسب با نیازهای روز جامعه تعریف شود، بیان کرد: امروز در حوزه هایی مانند ورزش، حمایت از زنان، جوانان، دانش آموزان، دانشجویان، اصحاب رسانه و خبرنگاران نیز به موقوفات جدید نیاز داریم.

بقاع متبرکه باید پایگاه رفع نیازهای اجتماعی مردم شوند

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش بقاع متبرکه، گفت: در کشور بیش از هشت هزار و 700 بقعه متبرکه وجود دارد که میزبان هزاران

هستند و این اماکن، علاوه بر پناهگاه معنوی مردم، باید به پایگاه های فرهنگی و اجتماعی تبدیل شوند.

وی اظهار کرد: در استان البرز نیز امامزادگان شاخصی همچون امامزاده طاهر (ع)، امامزاده حسن (ع)، امامزاده محمد (ع) و امامزاده حیدر (ع) در طول سال میزبان برنامه های فرهنگی، مذهبی و اجتماعی هستند.

مولایی با اشاره به اجرای طرح «قرار دوازدهم» در بقاع متبرکه، افزود: در دوازدهم هر ماه، به نام حضرت مهدی (عج)، بسته های معیشتی با مشارکت اوقاف، موقوفات، بقاع متبرکه و خیران برای خانواده های نیازمند تهیه و توزیع می شود.

وی ادامه داد: توسعه کارگاه های مهارت آموزی و بازارچه های عرضه محصولات برای زنان سرپرست خانوار و جوانان در جوار امامزادگان نیز در دستور کار قرار دارد و تلاش می شود با پیگیری خطوط اعتباری، زمینه اعطای تسهیلات برای راه اندازی کسب وکارهای کوچک فراهم شود.

نمایشگاه دستاوردهای وقف در امامزاده برگزار می شود

مدیرکل اوقاف و امور خیریه البرز از برگزاری نمایشگاه دستاوردها و خدمات وقف در هفته آینده خبر داد و گفت: این نمایشگاه در امامزاده محمد (ع) برگزار می شود و افتتاح رسمی آن روز دوشنبه ساعت 16 خواهد بود.

مولایی همچنین از برگزاری همایش «یاوران وقف» در امامزاده طاهر (ع) خبر داد و افزود: در این همایش از واقفان، خیران، متولیان، هیئت امنای نمونه و امنای موقوفات تقدیر خواهد شد.

وی با اشاره به استفاده از ظرفیت های مردمی در اداره موقوفات، خاطرنشان کرد: بر اساس ظرفیت قانونی موجود، افراد متدین، متخصص و مشهور به امانت می توانند به عنوان امین در مدیریت امور موقوفات نقش آفرینی کنند و اکنون بیش از 30 امین در حوزه های عمرانی، ثبتی و حقوقی در استان البرز با اداره کل اوقاف همکاری دارند.

مولایی در پایان با دعوت از اصحاب رسانه برای همراهی در ترویج فرهنگ وقف، گفت: وقف از مردم و برای مردم است و اوقاف نیز وظیفه نظارت، صیانت از موقوفات و اجرای دقیق نیت واقفان را بر عهده دارد. یقیناً رسانه ها می توانند در معرفی نیازهای روز جامعه و هدایت ظرفیت وقف به سمت رفع این نیازها، نقش مؤثری ایفا کنند.