خانواده؛ نخستین خاستگاه تربیت انسان تمدن ساز

به گزارش خبرنگار ایکنا از آذربایجان غربی، فاطمه بهروز ثانی، استاد حوزه و دانشگاه ارومیه، 3 شهریورماه در ادامه چهارمین همایش نخبگانی «عالم تمدن ساز»، با موضوع خانواده تمدن ساز با محوریت اندیشه امام شهید اظهار کرد: خانواده به عنوان نخستین و مهم ترین محیط شکل گیری شخصیت انسان است و محیطی که ارزش هایی همچون ایمان، اخلاق، مسئولیت پذیری، محبت، احترام، صبر، ایثار و همکاری در آن به صورت عملی به فرزندان منتقل می شود بر این اساس، خانواده تمدن ساز تنها خانواده ای نیست که اعضای موفقی تربیت می کند بلکه خانواده ای است که بتواند انسان هایی دارای هویت، ایمان، شجاعت و احساس مسئولیت اجتماعی پرورش دهد.

وی با تاکید بر اهمیت رابطه زن و شوهر به عنوان نخستین حلقه خانواده تمدن ساز اسلامی افزود: کیفیت روابط زوجین و میزان حاکمیت محبت، احترام، گذشت، مسئولیت پذیری و معنویت در محیط خانواده تأثیر مستقیمی بر شخصیت فرزندان دارد و والدین پیش از آنکه با سخنان خود فرزندان را تربیت کنند با رفتار و سبک زندگی خود به آنان الگو می دهند.

بهروزثانی بیان کرد: جایگاه مادر به عنوان یکی از ارکان اصلی تربیت نسل آینده اهمیت زیلدی دارد و نقش مادر را نباید تنها به مراقبت عاطفی یا آموزش مسائل دینی محدود کرد بلکه مادر در کنار ایفای نقش همسری و مادری می تواند در شکل گیری شخصیت ایمانی، اخلاقی، اجتماعی و مسئولیت پذیر فرزندان و در نهایت در فرآیند تمدن سازی نقش آفرین باشد.

وی با اشاره به روش های تربیت فرزند ادامه داد: در این امر  و  عبور از مباحث صرفا نظری و ارائه راهکارهای کاربردی برای خانواده ها مهم است و گفت وگوی صحیح با فرزند، واگذاری مسئولیت متناسب با سن، انتقال ایمان از طریق رفتار عملی والدین، الگوسازی و شیوه صحیح برخورد با خطاهای فرزندان از جمله محورهای مهم تربیتی هستند.

استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: دانستن اهمیت تربیت با توانایی تربیت کردن متفاوت است و خانواده برای تربیت انسان تمدن ساز باید علاوه بر شناخت اهداف تربیتی، روش های صحیح و متناسب با نیازهای نسل امروز را نیز بیاموزد.

وی گفت: تمدن سازی از رابطه صحیح و مسئولانه زن و شوهر آغاز می شود در فضای تربیتی خانواده شکل می گیرد و در شخصیت نسل آینده استمرار پیدا می کند ازاین رو خانواده را نمی توان صرفا یک نهاد خصوصی دانست، بلکه خانواده یکی از مهم ترین نهادهای فرهنگی، تربیتی و تمدنی جامعه اسلامی است.

ازدواج؛ نخستین گام برای شکل گیری خانواده تمدن ساز

حجت الاسلام رضا میرزاجانی، مدرس حوزه علمیه ارومیه نیز در ادامه مباحث خانواده تمدن ساز، با تاکید بر جایگاه ازدواج به عنوان یکی از مهم ترین بنیان های شکل گیری خانواده و تربیت انسان گفت: ازدواج به عنوان نهادی دینی، انسانی و اجتماعی اهمیت و جایگاه والایی در دین مبین اسلام دارد. وی افزود: خانواده بستر اصلی شکل گیری شخصیت انسان است و انسانیت در محیط خانواده رشد و تکوین پیدا می کند، بر همین اساس ازدواج فقط راهی برای تأمین نیازهای طبیعی زن و مرد نیست بلکه چارچوبی برای شکل گیری یک پیوند مسئولانه و انسانی و فراهم کردن زمینه تربیت نسل آینده به شمار می رود. حجت الاسلام میرزاجانی بیان کرد: با استناد به آموزه های اسلامی بر اهمیت ازدواج در حفظ دین و سلامت فرد و جامعه تاکید و بیان شده که نیازهای طبیعی انسان نباید سرکوب شوند، بلکه باید در چارچوب قانون و شرع و از مسیر ازدواج پاسخ داده شوند و در همین راستا، ازدواج بستری برای شکل گیری خانواده و حفظ سلامت اخلاقی و اجتماعی جامعه است. وی ادامه داد: مهم ترین مسئله پس از ازدواج استحکام این پیوند است که دوام زندگی مشترک با محبت، اطمینان متقابل، احساس مسئولیت و درک متقابل زن و شوهر امکان پذیر است و زوجین باید یکدیگر را مکمل خود بدانند و نسبت به نیازهای روحی، اخلاقی، دینی و عاطفی یکدیگر احساس مسئولیت داشته باشند. مدرس حوزه علمیه ارومیه تصریح کرد: نتیجه و دستاورد اصلی زندگی مشترک صرفا داشتن فرزند، دستیابی به امکانات مادی یا سال ها در کنار یکدیگر ماندن نیست بلکه رسیدن به آرامش است آرامشی که قرآن کریم نیز به آن اشاره کرده است. وی گفت: محبت و رحمت میان زن و شوهر به عنوان یکی از ارکان اصلی این آرامش است و همان گونه که جسم انسان به غذا و آب نیاز دارد روح و عاطفه انسان نیز به عشق و محبت نیازمند است و نبود محبت در زندگی مشترک می تواند زمینه ساز آسیب های روحی و اجتماعی شود. حجت الاسلام میرزاجانی عنوان کرد: تفاوت اساسی میان ازدواج مشروع و روابط خارج از چارچوب خانواده در انسان ساز بودن ازدواج و برخورداری آن از قانون، مسئولیت، تعهد و هدف تربیتی است و ازدواج، زن و مرد را در جایگاه شریک زندگی یکدیگر قرار می دهد و برای هر دو طرف وظایف و حقوق مشخصی تعریف می کند؛ در حالی که روابط خارج از این چارچوب فاقد چنین نظامی از مسئولیت و تعهد است. وی افزود: ازدواج به عنوان نعمت الهی است و شکر این نعمت، تنها با برگزاری مراسم ازدواج محقق نمی شود بلکه مهم ترین شکرگزاری تلاش برای حفظ و استحکام پیوند مشترک است و بر این اساس زوجین باید از دلخوری های بی مورد، ایرادگیری های غیرضروری، مشاجرات بی حاصل و هزینه تراشی های آسیب زا پرهیز کنند و با تقویت محبت، صبر، قناعت، گذشت و توکل، زمینه شکل گیری خانواده ای آرام، سالم و تربیت گر را فراهم سازند.

زن محور خانواده و تمدن سازی است

ثریا ذهابی، مدرس حوزه و دانشگاه اشنویه، در حاشیه این همایش در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از آذربایجان غربی اظهار کرد: زن در منظومه فکری اسلام و انقلاب اسلامی جایگاهی تعیین کننده دارد وتاریخ به ما نشان داده که زن را نمی توان فقط با جنسیت تعریف کرد بلکه این انتخاب های اوست که جایگاهش را در تاریخ رقم می زند، آسیه(س)، مریم(س)، خدیجه کبری(س)، حضرت فاطمه زهرا(س) و حضرت زینب کبری(س)، نمونه هایی از زنانی هستند که با ایمان، بصیرت، فداکاری و ایستادگی، مسیر تاریخ را تغییر دادند و در مقابل زنانی نیز بودند که با فاصله گرفتن از حق نام خود را در سوی دیگر تاریخ ثبت کردند.

وی افزود: از این منظر زن مسلمان امروز نیز در برابر یک انتخاب تاریخی قرار دارد و می تواند با حفظ کرامت، ایمان، عفاف و هویت اسلامی، در ساخت خانواده، جامعه و تمدن نقش آفرین باشد یا تحت تأثیر الگوهای تحمیلی، هویت خویش را به کالایی برای نگاه مصرف گرایانه و منفعت طلبانه تبدیل کند و حجاب در این نگاه صرفا یک پوشش ظاهری نیست نمادی از انتخاب آگاهانه، کرامت انسانی و مرزبندی با نگاه ابزاری به زن است و زن مسلمان می تواند هم زمان عفیف، تحصیل کرده، فعال اجتماعی، مدیر، مادر و اثرگذار در عرصه های علمی و سیاسی باشد.

ذهابی بیان کرد: تقید و توجه ویژه رهبران انقلاب اسلامی به مسائل زنان نیز از همین جایگاه بلند زن سرچشمه می گیرد و زن محور خانواده و یکی از مهم ترین عوامل انسان سازی و جامعه سازی بوده و تربیت نسل، انتقال فرهنگ، شکل دهی به شخصیت فرزندان و ایجاد استحکام عاطفی در خانواده، نقش هایی هستند که آثار آنها از یک نسل فراتر می رود و در عین حال، این مسئولیت ها هیچ منافاتی با حضور اجتماعی، علمی، فرهنگی و مدیریتی زنان ندارد و می توان میان خانواده و نقش آفرینی اجتماعی، بر اساس الگوی اسلامی تعادل ایجاد کرد.

مدرس حوزه و دانشگاه اشنویه تصریح کرد: یکی از چالش های جدی امروز تلاش جریان های رسانه ای و فرهنگی برای تغییر تعریف زن و تضعیف هویت اسلامی اوست و در چنین شرایطی، رسانه ها، نخبگان، خانواده ها و مراکز فرهنگی وظیفه دارند تصویری عزتمند، واقعی و الهام بخش از زن مسلمان ارائه کنند تصویری که زن را نه ابزار تبلیغات و مصرف، بلکه انسانی صاحب کرامت، اندیشه، اختیار و مسئولیت معرفی می کند. مقابله با روایت های تحریف شده نیز بیش از هر چیز نیازمند آگاهی، گفت وگو، اقناع و ارائه الگوهای موفق زن مسلمان است.

وی گفت: در این میان خانواده نخستین سنگر هویت سازی است و اگر خانواده بر پایه ایمان، محبت، احترام و تربیت صحیح استوار باشد، جامعه نیز از نسلی مسئولیت پذیر و امیدوار برخوردار خواهد شد مادران و زنان مؤمن می توانند با انتقال فرهنگ قرآنی، محبت اهل بیت(ع)، روحیه مسئولیت پذیری، علم آموزی و ایستادگی در برابر ظلم، نسلی را تربیت کنند که هم هویت ایرانی و اسلامی خود را بشناسد و هم برای ساخت آینده کشور احساس مسئولیت کند.

ذهابی عنوان کرد: ایران نیز به پشتوانه تمدن، فرهنگ و سرمایه انسانی خود می تواند در ساختن آینده ای عزتمند نقش آفرین باشد پیروزی حقیقی در نابودی دیگران معنا نمی شود بلکه در پیشرفت علمی، عدالت، استقلال، اخلاق، آرامش و شکوفایی یک ملت معنا پیدا می کند، هر گامی که جوانان ایران در علم، فناوری، صنعت، فرهنگ و هنر برمی دارند، بخشی از مسیر پیشرفت کشور را هموار می سازد و قدرت واقعی ایران را بر پایه دانایی و توانمندی درونی افزایش می دهد.

وی افزود: امروز شاید مهم ترین پرسش این باشد که ما در کجای تاریخ ایستاده ایم و چه انتخابی برای آینده خود و نسل های بعد انجام می دهیم زن مسلمان، خانواده ایرانی، جامعه اسلامی و ملت ایران، همگی در برابر انتخاب هایی قرار دارند که آینده را شکل می دهند و اگر وحدت را بر تفرقه، عزت را بر وابستگی، دانایی را بر جهل، مقاومت را بر تسلیم و کرامت انسانی را بر نگاه ابزاری ترجیح دهیم، می توانیم آینده ای بسازیم که در آن پرچم ایمان، عدالت، فرهنگ، علم و آرامش بر فراز این سرزمین به اهتزاز درآید؛ چراکه پیروزی حقیقی، سرافرازی دانایی و کرامت انسانی و ساختن آینده ای روشن برای ایران و امت اسلامی است.

انتهای پیام